Uganda

Silny wzrost gospodarczy, napędzany inwestycjami w sektorze naftowym

W 2026 r. oczekuje się dalszego przyspieszenia wzrostu gospodarczego, stymulowanego znacznymi inwestycjami zagranicznymi ukierunkowanymi na rozwój przemysłu naftowego. Pola naftowe Tilenga i Kingfisher, położone na zachodzie kraju w okolicy Jeziora Alberta i eksploatowane odpowiednio przez Total Energies oraz China National Offshore Oil Corporation (CNOOC), mają zostać uruchomione w drugiej połowie 2026 r. Możliwe są jednak dalsze opóźnienia w rozpoczęciu wydobycia. Jednocześnie trwają prace związane z infrastrukturą, w szczególności projekt rurociągu East African Crude Oil Pipeline (EACOP), którego koszt szacuje się na 5 mld USD i który będzie transportował ugandyjską ropę do portu Tanga w Tanzanii. Projekt, rozpoczęty w 2023 r., był w lipcu 2025 r. zrealizowany w 64,5%, a jego uruchomienie zaplanowano na 2027 r. W związku z tym przychody z eksportu będą miały wpływ na wzrost gospodarczy dopiero od tej daty. Jednak projekt EACOP może napotkać trudności w pozyskaniu drugiej transzy finansowania po uzyskaniu w marcu 2025 r. kredytu konsorcjalnego w wysokości 1 mld USD od banków lokalnych i regionalnych. Ponadto projekt spotyka się z silnym międzynarodowym sprzeciwem ze względu na obawy dotyczące środowiska i praw człowieka. We wrześniu 2025 r. francuski sąd nakazał spółce Total Energies przedstawienie dokumentów dotyczących skutków projektu, co stanowiło pierwsze zwycięstwo prawne organizacji pozarządowych w tej sprawie. Ponadto rolnictwo pozostanie istotnym filarem gospodarki (24% PKB w 2024 r.), a na czele tej branży znajduje się uprawa kawy. Sprzedaż kawy będzie nadal czerpać korzyści z wysokich cen międzynarodowych, pomimo spodziewanego zastoju w 2026 r. spowodowanego bardzo dobrymi zbiorami. Ponieważ rolnictwo zatrudnia 70% ludności aktywnej zawodowo, oczekuje się, że konsumpcja prywatna będzie na wysokim poziomie. Sektor złota otrzyma impuls dzięki projektowi Wagagai Mining Limited (Chiny), który zostanie zainaugurowany w sierpniu 2025 r. i ma przyczynić się do wzrostu produkcji złota rafinowanego. Rząd będzie nadal rozwijał sektor usług (53% PKB) w ramach Czwartego Krajowego Planu Rozwoju (PND IV), zwłaszcza w turystyce, która jednak będzie musiała zmierzyć się z silną konkurencją regionalną, w szczególności ze strony Kenii i Tanzanii, a także w dziedzinie edukacji i zdrowia. Ponadto kraj skorzysta z nowego finansowania w wysokości 2 mld USD od Banku Światowego na sfinansowanie projektów w różnych sektorach.

Oczekuje się, że w 2026 r. inflacja ponownie przyspieszy w związku z silnym popytem na dobra kapitałowe niezbędne do rozwoju sektora naftowego. Pozostanie ona jednak poniżej pułapu 5% ustalonego przez bank centralny, ponieważ spadek światowych cen energii częściowo zrównoważy wzrost inflacji importowanej. Globalna niepewność gospodarcza i utrzymująca się presja inflacyjna prawdopodobnie opóźnią kolejne złagodzenie polityki pieniężnej przez bank centralny do 2026 r. W październiku 2024 r. podstawowa stopa procentowa została ustalona na poziomie 9,75%.

Podwójny deficyt obciąża dług publiczny

Oczekuje się, że deficyt budżetowy nieznacznie się zmniejszy w roku budżetowym 2026 (od 1 lipca 2025 r. do 30 czerwca 2026 r.) dzięki lepszej mobilizacji dochodów publicznych, które będą rosły szybciej niż wydatki w związku z silnym wzrostem gospodarczym. Będzie to wynikało w szczególności z racjonalizacji zwolnień podatkowych, likwidacji luk podatkowych oraz walki z korupcją w urzędzie skarbowym (URA) i przemytem na przejściach granicznych. Ropa naftowa zacznie znacząco przyczyniać się do dochodów podatkowych dopiero w 2027 r. Jednak odsetki od długu będą nadal stanowić poważne obciążenie, niwelując pozytywny efekt poprawy deficytu pierwotnego. Deficyt publiczny będzie finansowany głównie z długu zagranicznego, który w dużej mierze pozostanie na warunkach preferencyjnych. Zadłużenie publiczne (z czego 60% stanowi zadłużenie zagraniczne) wzrosło o 26% w roku budżetowym 2025, głównie z powodu zwiększonego zadłużenia krajowego. Wznowienie współpracy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym może wzmocnić tę tendencję. Niemniej jednak silny wzrost gospodarczy złagodzi wzrost obciążenia zadłużeniem.

W 2025 r. oczekuje się zmniejszenia deficytu na rachunku bieżącym. Wzrost importu dóbr kapitałowych i usług technicznych, niezbędnych do rozwoju przemysłu naftowego, zostanie częściowo zrównoważony przez niższe światowe ceny ropy. Jednocześnie utrzymujące się na wysokim poziomie ceny złota i kawy będą wspierać przychody z eksportu. Prognozy dotyczące salda rachunku bieżącego w 2026 r. powinny pozostać bez zmian, ponieważ kraj ten nie będzie jeszcze czerpał dochodów z ropy naftowej. Deficyt dochodów zagranicznych będzie się utrzymywał, ponieważ przekazy pieniężne od emigrantów pozostaną niewystarczające, by zrównoważyć spłaty odsetek od długu zagranicznego oraz repatriację dywidend przez inwestorów zagranicznych. Deficyt na rachunku bieżącym jest w dużej mierze finansowany z długu długoterminowego (głównie na warunkach preferencyjnych) oraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ). W ciągu najbliższych trzech lat Uganda skorzysta z wznowienia wsparcia finansowego ze strony Banku Światowego, który zniosł zawieszenie nałożone w sierpniu 2023 r. po uchwaleniu przez rząd ustawodawstwa anty-LGBT. Ponadto władze prowadzą obecnie negocjacje z MFW w sprawie nowego programu w ramach Rozszerzonego Instrumentu Kredytowego (ECF), po tym jak poprzednia umowa wygasła przedterminowo w 2024 r.

Utrzymujące się zagrożenia dla bezpieczeństwa na granicach z Kongiem i Sudanem Południowym

Prezydent Yoweri Museveni, sprawujący władzę od 1986 r., oraz jego partia Narodowy Ruch Oporu (NRM), która posiada większość w Zgromadzeniu Narodowym (337 mandatów z 529), dominują na scenie politycznej. Wsparcie armii oraz słaba i rozdrobniona opozycja powinny umożliwić prezydentowi Museveni zwycięstwo w kolejnych wyborach zaplanowanych na 12 stycznia 2026 r. Jednak ciągła niezdolność NRM do zwalczania korupcji i poprawy jakości usług publicznych będzie nadal podsycać frustrację społeczną. Protesty antyrządowe są szybko tłumione przez siły bezpieczeństwa, co uniemożliwia im przekształcenie się w ruch o zasięgu ogólnokrajowym.

W 2026 r. ugandyjskie (UPDF) i kongijskie siły zbrojne będą kontynuować współpracę w ramach operacji Shujaa, rozpoczętej w 2021 r. w celu zwalczania Sojuszniczych Sił Demokratycznych (ADF) – grupy islamskich rebeliantów pochodzenia ugandyjskiego, którzy schronili się w północno-wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga i prowadzą działania w Ugandzie. W 2025 r. Uganda wysłała co najmniej 3 000 dodatkowych żołnierzy, podwajając swoją obecność w DRK. Jednak raport ONZ z 2024 r. potwierdza milczące poparcie Ugandy dla ruchu rebeliantów M23, który działa w tym samym regionie i jest wspierany przez Rwandę. Ponadto niestabilność polityczna w Sudanie Południowym stanowi rosnące zagrożenie na północy kraju. Od marca 2025 r. Uganda utrzymuje oddziały w Dżubie, stolicy Sudanu Południowego, aby wspierać prezydenta Salvę Kiira w walce z zwolennikami skompromitowanego wiceprezydenta Rieka Machara. Obecność wojsk nie zapobiegła jednak sporom granicznym między obydwoma krajami, które doprowadziły do potyczek wzdłuż granicy. Rozmieszczenie tych sił jest również odpowiedzią na obawy przed masowym napływem uchodźców: Organizacja Narodów Zjednoczonych szacuje, że w 2025 r. do Ugandy uciekło 50 000 mieszkańców Sudanu Południowego.

Ostatnia aktualizacja: październik 2025 r.