Belize

Trwały wzrost pomimo negatywnego wpływu epifitów na sektor rolniczy

Oczekuje się, że w 2026 r. wzrost gospodarczy nieznacznie przyspieszy, napędzany dynamiczną konsumpcją prywatną i wyższymi inwestycjami. Korzystając z konsumpcji zarówno mieszkańców, jak i turystów, sektor usług (62% PKB, wzrost o 3,2% w pierwszych trzech kwartałach 2025 r.) będzie głównym motorem wzrostu. Oczekuje się, że turystyka (13% PKB) ponownie nabierze tempa po rozczarowujących wynikach w 2025 r. (spadek liczby zagranicznych turystów nocujących o 1,6% rok do roku), pomimo gwałtownego wzrostu liczby pasażerów rejsów wycieczkowych (wzrost o 8,5% rok do roku). Rejsy wycieczkowe stanowiły 63% przyjazdów turystycznych w 2025 r., ale generują niższe przychody niż noclegi. Turystyka pozostanie podatna na wahania cen paliwa lotniczego, które znajdują się pod presją z powodu wojny w Iranie. Jest ona również ściśle powiązana z cyklem koniunkturalnym w Stanach Zjednoczonych (turyści z USA stanowią 70% przyjazdów). Potencjał turystyczny kraju, który jest bardzo konkurencyjny cenowo, pozostaje nadal niewykorzystany w porównaniu z resztą Ameryki Środkowej z powodu braku infrastruktury noclegowej. Jeśli chodzi o inwestycje, w marcu 2026 r. rząd potwierdził rozpoczęcie projektu rozbudowy portu w Belize (miasto Belize), zarówno pod kątem transportu towarowego, jak i cumowania statków wycieczkowych – projektu, który był opóźniony o kilka lat. Przewiduje on inwestycję w wysokości 450 mln USD. W trakcie realizacji znajduje się również kilka prywatnych projektów portów wycieczkowych.

Po gwałtownym spadku w pierwszej połowie 2025 r. rolnictwo i rybołówstwo (8% PKB) ponownie nabrały tempa pod koniec 2025 r. i w 2026 r. odnotują umiarkowany wzrost. Produkcja trzciny cukrowej znacznie spadła w latach 2024–2025 (o 8,9% rok do roku) i nadal będzie odczuwać skutki fusariozy, która negatywnie wpływa również na produkcję cukru i melasy. Produkcja owoców cytrusowych również cierpi z powodu huanglongbing (choroby żółtego smoka), co będzie miało poważny wpływ na zbiory w latach 2025–2026 (spadek o 17% rok do roku w ostatnim kwartale 2025 r.). O ile nie dojdzie do poważnych zaburzeń klimatycznych, trudności te zostaną zrównoważone przez produkcję bananów i rybołówstwo, które zgodnie z prognozami odnotują trwały wzrost. Sektor przemysłowy (14% PKB) powinien się ustabilizować. Budownictwo (zwłaszcza w zakresie infrastruktury turystycznej i transportowej) oraz energetyka zrównoważą wyzwania stojące przed przemysłem rolno-spożywczym, w szczególności przed branżą napojów (6% PKB), która jest ściśle powiązana z produkcją cukru. Sektor energetyczny skorzysta z projektu o wartości 58 mln USD ogłoszonego w lutym 2025 r. we współpracy z Bankiem Światowym i rządem Kanady, mającego na celu poprawę zdolności kraju do zarządzania dostawami energii elektrycznej od 2026 r. oraz zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii w koszyku energetycznym (43% w 2024 r.). Import energii elektrycznej z Meksyku będzie jednak nadal stanowił znaczną część zużycia (25% w 2024 r.). W październiku 2025 r. rząd nabył aktywa kanadyjskiej grupy Fortis Inc. w sektorze hydroelektrycznym (stanowiące 30% krajowego zużycia), a także jej 33-procentowy udział w krajowym dostawcy energii elektrycznej, Belize Electricity Limited (BEL). Trzy elektrownie wodne zostały następnie w grudniu ponownie sprywatyzowane na rzecz inwestorów instytucjonalnych (w tym Rady Ubezpieczeń Społecznych) oraz belizeńskich inwestorów detalicznych. Operacja ta przyniosła władzom publicznym zysk netto w wysokości 19 mln USD.

Po kilku latach spadku w 2026 r. inflacja ponownie wzrośnie w wyniku wyższych cen paliw oraz podwyżek średnich taryf za energię elektryczną (wzrost o 7% w ujęciu rok do roku) i taryf za wodę (wzrost o 13,5%), uzyskanych odpowiednio przez BEL i Belize Water Service Limited (BWSL) w styczniu 2026 r. Bank Centralny Belize (CBB) utrzyma jednak swoją stopę międzybankową na niezmienionym poziomie 2,25% (stabilnym od 2021 r.). CBB nie opiera się na stopach procentowych, lecz wykorzystuje wymogi rezerwowe jako główne narzędzie wpływu na kredytowanie krajowe. Jego podstawowym zadaniem jest utrzymanie stałego kursu dolara belizeńskiego względem dolara amerykańskiego, ustalonego na poziomie 2 BZD za 1 USD od 1976 r. Powiązanie to nie jest zagrożone, ponieważ CBB dysponuje odpowiednimi rezerwami walutowymi (pokrywającymi 4,5 miesiąca importu), które pod koniec 2025 r. rosły (wzrost o 15% rok do roku). Utrzymanie parytetu zależy głównie od ukierunkowanych interwencji i kontroli walutowych. Pomimo stosunkowo wysokiego wskaźnika penetracji usług bankowych (70% ludności) belizeński system bankowy jest wąski, a stopy procentowe w walucie krajowej pozostają wysokie (średnia ważona na poziomie 8,48%). Powinien on jednak skorzystać na usunięciu kraju z szarej listy FATF w styczniu 2025 r., choć nadal podlega regularnemu monitorowaniu.

Kontynuacja konsolidacji fiskalnej

Na początku marca 2026 r. rząd przedstawił projekt budżetu na rok budżetowy 2026–2027, który miał wejść w życie 1 kwietnia. Konsolidacja fiskalna, która w ostatnich latach była priorytetem, ulegnie nieznacznej złagodzeniu. Saldo pierwotne (tj. z wyłączeniem odsetek) pozostanie dodatnie, ale spadnie o 19%. Wydatki (1,9 mld BZD, wzrost o 13% w ujęciu rok do roku) będą wynikały z gwałtownego wzrostu inwestycji publicznych (wzrost o 32%), głównie w infrastrukturę energetyczną, modernizację autostrady Belize City–Belmopan, edukację oraz system opieki zdrowotnej. Wynagrodzenia i emerytury będą jednak nadal stanowić 60% całkowitych wydatków. Część inwestycji zostanie sfinansowana z pomocy międzynarodowej, której wzrost przewiduje się w 2026 r. Program dotacji Millennium Challenge Corporation (MCC) o wartości 125 mln USD na okres pięciu lat, podpisany we wrześniu 2024 r., a następnie zakwestionowany przez administrację amerykańską, został potwierdzony we wrześniu 2025 r. W 2024 r. Belize zostało również uznane za kwalifikujące się do udziału w programie Międzynarodowego Stowarzyszenia Rozwoju (IDA). W tym kontekście kraj ten podpisał z Bankiem Światowym kilka umów finansowych (dotacje i pożyczki na preferencyjnych warunkach) o łącznej wartości 77 mln USD.

Obciążenie zadłużeniem kraju uległo znacznemu zmniejszeniu po restrukturyzacji „superobligacji” w „niebieską obligację” w 2021 r. w zamian za zobowiązania do ochrony linii brzegowej oraz w wyniku porozumienia o redukcji zadłużenia o wartości 300 milionów dolarów zawartego z Wenezuelą w 2023 r. W 2025 r. zadłużenie nieznacznie jednak wzrosło z powodu spowolnienia wzrostu gospodarczego i wyższego deficytu. Redukcja zadłużenia powinna zostać wznowiona w 2026 r., wspierana przez spadek kosztów obsługi długu. Niemniej jednak w 2026 r. nadal będzie ono stanowić około 12% wydatków publicznych. Dług zagraniczny stanowi 64% całkowitego zadłużenia. Oprócz „niebieskiej obligacji” zarządzanej przez amerykańską organizację pozarządową zajmującą się ochroną środowiska The Nature Conservancy (364 mln USD), głównymi wierzycielami są Wenezuela (214 mln USD), Tajwan (214 mln USD) oraz Karaibski Bank Rozwoju (165 mln USD). Spłata długu wobec Wenezueli została zawieszona od 2017 r., kiedy to Stany Zjednoczone nałożyły sankcje na PDVSA.

Deficyt na rachunku bieżącym nieznacznie wzrósł w 2025 r. w wyniku pogorszenia się deficytu handlowego (14% PKB). Wzrósł import, napędzany przez produkty spożywcze, tekstylia i nawozy. Jednocześnie na eksport negatywnie wpłynął spadek produkcji cukru (o 37% w przypadku cukru i o 60% w przypadku melasy w ujęciu rok do roku), co dodatkowo pogłębił spadek cen na rynkach światowych. Eksport bananów odnotował jednak solidny wzrost (o 8%). Nadwyżka w bilansie usług (12% PKB) nie była w stanie zrównoważyć rosnącego deficytu handlowego w obliczu stagnacji przychodów z turystyki, podczas gdy przekazy pieniężne (1% PKB w 2025 r.) nieznacznie się zmniejszyły w wyniku zaostrzenia polityki migracyjnej Stanów Zjednoczonych. W 2026 r. oczekuje się stabilizacji deficytu na rachunku bieżącym dzięki niewielkiej poprawie w eksporcie żywności (85% całości). Wpływ na to może mieć również wzrost przychodów z turystyki, który zależy od perspektyw gospodarczych Stanów Zjednoczonych. Saldo będzie jednak nadal obciążone wyższymi cenami paliw (10% całkowitego importu) w porównaniu z rokiem 2025 oraz rosnącymi cenami importowanej energii elektrycznej. Deficyt na rachunku bieżącym będzie finansowany głównie poprzez wzrost inwestycji zagranicznych.

Zdecydowane zwycięstwo wyborcze partii rządzącej ułatwi przeprowadzenie reform

Urzędujący premier Johnny Briceño, sprawujący władzę od 2020 r., został ponownie wybrany na stanowisko w wyborach parlamentarnych w marcu 2025 r. po miażdżącym zwycięstwie swojej partii, Zjednoczonej Partii Ludowej (PUP, lewica). PUP zdobyła 26 z 31 mandatów i utrzymała większość kwalifikowaną. Główna partia opozycyjna, Zjednoczona Partia Demokratyczna (UDP, prawica), poniosła porażkę z powodu wewnętrznych podziałów w wyborach, które charakteryzowały się niską frekwencją (64,8%, najniższy wskaźnik od czasu uzyskania niepodległości). Wzmocniona tą odnowioną większością rząd powinien być w stanie wdrożyć swoje reformy instytucjonalne i fiskalne, zwłaszcza w ramach planu „Belize 2.0”, a także kontynuować walkę z przestępczością związaną z handlem narkotykami na dużą skalę. W kontekście poprawy sytuacji budżetowej dwa priorytety rządu będą stanowiły edukacja i opieka zdrowotna. Jednak przemoc i przestępczość będą nadal podsycać niezadowolenie społeczne.

Kraj dąży do utrzymania dobrych stosunków z Meksykiem i innymi krajami Ameryki Środkowej. W ramach Wspólnoty Karaibskiej (CARICOM) Belize podpisało w październiku 2025 r. umowę o swobodnym przepływie osób z Barbadosem, Dominiką oraz Saint Vincent i Grenadynami. Ponadto pod koniec 2026 r. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości (MTS) może wydać ostateczne orzeczenie w sprawie sporu terytorialnego z Gwatemalą, który tli się od półtora wieku. Miasto Gwatemala rościło sobie prawa do prawie połowy terytorium Belize, a oba kraje postanowiły w 2018 r. skierować sprawę do Trybunału. W 2022 r. Belize skierowało również do ICJ spór z Hondurasem dotyczący suwerenności nad archipelagiem Sapodilla Cayes. Gwatemala złożyła wniosek o interwencję jako strona zainteresowana.

Poza regionem Belize stara się przyciągnąć inwestycje zagraniczne, zwłaszcza z Ameryki Północnej. Stosunki ze Stanami Zjednoczonymi pozostaną serdeczne. W październiku 2025 r. oba kraje podpisały protokół o bezpiecznym kraju trzecim, co może skutkować przyjęciem przez Belmopan osób ubiegających się o azyl mieszkających w USA. Pomimo presji regionalnej i międzynarodowej kraj ten nadal uznaje Tajwan za suwerenne i niepodległe państwo, z którym utrzymuje umowę o współpracy dwustronnej obejmującą projekty infrastrukturalne, pomoc finansową i techniczną oraz preferencyjne traktowanie eksportu z Belize. Jednocześnie współpraca z Wielką Brytanią będzie kontynuowana, a jej głównym celem będzie walka z handlem narkotykami i praniem brudnych pieniędzy, a także organizowanie szkoleń wojskowych. Wystąpienie ze Wspólnoty Narodów i ustanowienie republiki, co jest celem politycznym wyrażonym przez pana Briceño, jest mało prawdopodobne w perspektywie krótkoterminowej ze względu na przeważające nastroje społeczne sprzeciwiające się temu posunięciu.

Ostatnia aktualizacja: marzec 2026 r.