Togo

Afryka

PKB na mieszkańca (USD)
$1,001.0
Liczba ludności (w 2021 r.)
9,0 mln

Ocena

Ryzyko krajowe
C
Klimat dla biznesu
C
Poprzedni
C
Poprzedni
C
This content has been automatically translated. It may not be as accurate as the original.

suggestions

Podsumowanie

Mocne strony

  • Regionalny węzeł przeładunkowy (port w Lomé)
  • Zasoby mineralne (fosforyty, wapień, marmur, mangan, złoto) oraz zasoby rolnicze (bawełna, soja, kawa, kakao)
  • Inwestycje publiczne i prywatne w infrastrukturę i agrobiznes, wspierane przez partnerów chińskich i zachodnich
  • Trwające reformy strukturalne (finanse publiczne, sektor bankowy, rolnictwo, sektory fosforytów i bawełny) pod auspicjami MFW
  • Członek UEMOA i ECOWAS
  • Zadłużenie zagraniczne w dużej mierze na warunkach preferencyjnych

Słabe strony

  • Potencjał surowcowy pozostaje w dużej mierze niewykorzystany, z wyjątkiem fosforytów i wapienia
  • Poważne napięcia społeczno-polityczne
  • Słaba kondycja kilku banków
  • Ograniczone postępy w zakresie zarządzania (szczególnie w zakresie działań antykorupcyjnych)
  • Wpady dżihadystów na północy kraju
  • Uzależnienie od handlu z krajami Sahelu (AES) oraz od importu paliwa z Nigerii
  • Wysoka narażoność na ryzyko związane z klimatem
  • Wysoki wskaźnik ubóstwa (34% w 2024 r.)

Wymiana handlowa

Eksport towarów jako % całości

Indie
16%
Europa
13%
Wybrzeże Kości Słoniowej
11%
Burkina Faso
11%
Mali
7%

Import towarów jako % całości

Chiny 22 %
22%
Europa 19 %
19%
Indie 6 %
6%
Nigeria 6 %
6%
Japonia 4 %
4%

Perspektywy

Ta sekcja jest cennym narzędziem dla dyrektorów finansowych firm i menedżerów ds. kredytów. Dostarcza informacji na temat praktyk płatniczych i windykacyjnych stosowanych w danym kraju.

Trwały, silny wzrost dzięki inwestycjom

Oczekuje się, że w 2026 r. wzrost gospodarczy utrzyma się na wysokim poziomie. Publiczne i prywatne inwestycje w infrastrukturę – modernizacja portów, ulepszenia sieci drogowej oraz rozwój platformy przemysłowej Adétikopé (AIP) – pobudzą eksport (fosforyty, soja, tekstylia) i reeksport, umacniając rolę kraju jako regionalnego węzła tranzytowego. Trwają prace nad remontem autostrady Lomé–Cotonou (Benin) w ramach projektu korytarza Abidżan–Lagos, mającego na celu otwarcie obszarów produkcyjnych i ułatwienie regionalnych przepływów handlowych. Nowy program inwestycji publicznych (PIP 2026–28) przewiduje również zwiększenie wydatków socjalnych, wzmocnienie zdolności wojska w zakresie zwalczania terroryzmu oraz elektryfikację obszarów wiejskich. Oczekuje się, że przemysł (21% PKB) będzie nadal się rozwijał. Agrobiznes i przemysł tekstylny będą nadal rozwijać się w specjalnych strefach ekonomicznych, natomiast sektor górniczy, który stanowi niewielką część gospodarki, ma nabrać dalszego tempa. Rząd liczy w szczególności na przyspieszenie lokalnego przetwórstwa fosforytów, głównego produktu eksportowego. Ponadto w lipcu 2025 r. rozpoczęto produkcję manganu w kopalni Nayéga, a w latach 2025–2030 wielkość produkcji ma wynosić od 4 000 do 8 000 ton miesięcznie. Rolnictwo (20% PKB) może skorzystać na ożywieniu produkcji bawełny. W tym kontekście rząd dąży do zbliżenia produkcji do rekordowego poziomu z lat 2018–2019 (ponad 140 000 ton), podczas gdy obecnie z trudem udaje mu się w sposób trwały przekroczyć symboliczny próg 60 000 ton. Aby wesprzeć sezon 2025–2026, rząd utrzymuje ceny motywacyjne dla producentów (300 franków CFA za kilogram bawełny nasiennej i 14 000 franków CFA za worek nawozu) oraz planuje zwiększyć zużycie nawozów (prognozowane 85 000 ton). Środki te mają również na celu sprostanie wyzwaniom związanym z suwerennością żywnościową i odpornością obszarów wiejskich. Wreszcie oczekuje się, że konsumpcja prywatna pozostanie na wysokim poziomie, wspierana przez umiarkowaną inflację.

W 2025 r. inflacja osiągnęła najniższy poziom od 2017 r. dzięki spadkowi cen energii i żywności oraz lepszym lokalnym zbiorom. Jednak poziom cen w 2026 r. będzie narażony na ryzyko wzrostu związane z warunkami pogodowymi, a także z bezpieczeństwem regionalnym i napięciami geopolitycznymi. Wybuch wojny w Iranie w lutym 2026 r. spowodował gwałtowny wzrost światowych cen ropy naftowej. Utrzymywanie się konfliktu może ponownie wywołać inflację importowaną w tym kraju, który jest uzależniony od importu ropy naftowej.

Konsolidacja fiskalna przebiega zgodnie z planem

W świetle trwających najazdów dżihadystów na północy kraju władze będą nadal przeznaczać znaczne środki na sektor wojskowy, utrzymując jednocześnie wysoki poziom inwestycji publicznych, zwłaszcza w infrastrukturę. Oczekuje się jednak, że deficyt budżetowy ulegnie dalszemu zmniejszeniu i zbliży się do regionalnego kryterium konwergencji wynoszącego 3% PKB. Poprawa ta wynika ze wzrostu dochodów z działalności przeładunkowej w porcie w Lomé, a także z trwającej konsolidacji fiskalnej realizowanej w ramach programu Rozszerzonego Instrumentu Kredytowego (ECF) MFW, podpisanego w marcu 2024 r. na okres 42 miesięcy i przewidującego przydział środków w wysokości 390 mln USD. Budżet na rok 2026 (4 mld EUR, co stanowi wzrost o 14% w stosunku do poprzedniego budżetu) przewiduje stopniowe ograniczanie dotacji, zwłaszcza na energię elektryczną, usługi komunalne i paliwa, oraz utrzymuje limit wydatków na wynagrodzenia w sektorze publicznym na poziomie 15% PKB. Wydatki socjalne pozostaną priorytetem, ponieważ przewiduje się, że będą one stanowić prawie połowę budżetu krajowego. Jednak racjonalizacja dotacji paliwowych – która zakładała 40-procentową redukcję do 2026 r. – może zostać zakłócona przez gwałtowny wzrost cen ropy spowodowany wojną w Iranie. Po stronie dochodów rząd zamierza zwiększyć ściągalność podatków dzięki nowym środkom: elektronicznej fakturowaniu w celu poboru podatku VAT, wprowadzeniu 5-procentowego podatku u źródła od wysokich wygranych z gier hazardowych oraz zastosowaniu nowych podatków eksportowych od surowców rolnych. Trwa również reforma podatku VAT, obejmująca zaostrzenie wyłączeń dotyczących pasz i środków produkcji w hodowli zwierząt i rybołówstwie. Rząd planuje również podwyższenie podatków akcyzowych (od wyrobów tytoniowych i używanych pojazdów) oraz rozszerzenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Celem jest zwiększenie wpływów podatkowych o co najmniej 0,5% PKB rocznie. Po osiągnięciu szczytowego poziomu w 2024 r. oczekuje się, że wskaźnik długu publicznego do PKB będzie stopniowo spadał dzięki rozważnemu zarządzaniu. Świadome swojej dużej ekspozycji na rynek regionalny (60% długu publicznego), władze dążą do zwiększenia udziału długu zagranicznego, który charakteryzuje się dłuższymi terminami zapadalności i niższymi stopami procentowymi. Władze dążą zatem do ograniczenia wysokich kosztów obsługi długu (14% PKB), będących konsekwencją zaostrzających się warunków finansowania na rynku regionalnym. MFW szacuje, że ryzyko nadmiernego zadłużenia, zarówno ogólnego, jak i zagranicznego, pozostanie umiarkowane, czemu sprzyjać będzie solidny wzrost gospodarczy, dalsza konsolidacja budżetowa oraz odbudowa rezerw regionalnych. Rezerwy te stopniowo się odbudowują po osiągnięciu szczególnie niskiego poziomu i pod koniec 2025 r. wyniosą około sześciu miesięcy importu. Pomimo tej poprawy Togo pozostaje narażone na znaczną presję w zakresie krótkoterminowego refinansowania.

Deficyt handlowy (12% PKB) ma charakter strukturalny ze względu na duże uzależnienie kraju od importowanych dóbr konsumpcyjnych i środków produkcji, ale w 2025 r. uległ zmniejszeniu dzięki ożywieniu produkcji bawełny, rozwojowi przetwórstwa rolnego oraz poprawie warunków handlu. To ostatnie wynikało ze spadku światowych cen ropy i żywności w tamtym okresie, a także z powiązania waluty z euro, które umocniło się względem dolara. Oczekuje się, że tendencja ta ogólnie utrzyma się w 2026 r., chociaż wyższa średnia cena ropy w wyniku wojny w Iranie mogłaby spowodować wzrost kosztów importu. Togo czerpie również korzyści ze strukturalnej nadwyżki w sektorze usług (3% PKB), wspieranej przez handel tranzytowy i turystykę, a także ze znacznej nadwyżki na rachunku dochodów wtórnych (6% PKB) dzięki przekazom pieniężnym od emigrantów. Oczekuje się zatem, że w 2026 r. deficyt na rachunku bieżącym ulegnie dalszemu zmniejszeniu. Postępy we wdrażaniu reform wspieranych przez program ECF MFW wzmacniają zaufanie podmiotów zewnętrznych i umożliwią Togo dostęp do finansowania regionalnego i zewnętrznego, zarówno na warunkach preferencyjnych, jak i rynkowych.

Zmiana reżimu i utrzymujące się zagrożenia dla bezpieczeństwa na północy

W wyborach parlamentarnych w kwietniu 2024 r. partia Union pour la République (UNIR) – partia prezydenta Faure’a Gnassingbé, sprawującego władzę od 2005 r. – zdobyła 108 ze 113 mandatów w Zgromadzeniu Narodowym. W maju 2024 r. Zgromadzenie uchwaliło reformę konstytucyjną przekształcającą system z prezydenckiego na parlamentarny. W pierwszych w historii kraju wyborach do Senatu, które odbyły się w lutym 2025 r., UNIR zdobyła 34 z 41 mandatów (pozostałe 20 zostało obsadzonych w drodze mianowania). W maju 2025 r., jako lider partii większościowej, Faure Gnassingbé został mianowany przez Zgromadzenie na stanowisko przewodniczącego Rady Ministrów – nowo utworzonego stanowiska, na którym obecnie skupia się większość władzy wykonawczej. Brak ograniczeń dotyczących liczby kadencji oraz obecność rodziny Gnassingbé u steru kraju od 1967 r., w połączeniu z kontrolą nad siłami bezpieczeństwa oraz instytucjami politycznymi i sądowymi, sugerują, że pozostanie on u władzy przez długi czas. Rząd czerpie również korzyści z widocznego postępu gospodarczego i społecznego. Wreszcie, również w maju 2025 r., Jean-Lucien Savi de Tové, jedyny kandydat ubiegający się o urząd, został wybrany przez 150 członków parlamentu na prezydenta republiki – funkcję, która stała się w dużej mierze symboliczna, ponieważ jej uprawnienia zostały ograniczone w wyniku reformy z 2024 r.

Jeśli chodzi o bezpieczeństwo, północ kraju nadal boryka się z najazdami dżihadystów z powodu nieszczelnej granicy z Burkina Faso. Stan wyjątkowy ogłoszony w regionie Savanes w 2022 r. został przedłużony do marca 2027 r. Przemoc będzie jednak ograniczona do regionu przygranicznego, a władze zachowają skuteczną kontrolę nad tym obszarem.

Togo stopniowo zacieśnia więzi z państwami członkowskimi Sojuszu Państw Sahelu (AES) – Burkina Faso, Mali i Niger – i przyjmuje bardziej pojednawcze stanowisko wobec tamtejszych junt wojskowych, zwłaszcza ze względu na fakt, że kraj ten w dużym stopniu opiera się na handlu z członkami tej grupy. Togo będzie również kontynuowało swoje szczególne stosunki z Chinami, które są jego głównym dostawcą, dwustronnym wierzycielem i ważnym partnerem inwestycyjnym. Oba kraje pracują obecnie nad sfinalizowaniem protokołu mającego na celu ułatwienie dostępu togijskiej soi do chińskiego rynku. Według chińskich władz proces zatwierdzania znajdował się pod koniec 2025 r. w końcowej fazie. Ponadto Togo i Rosja zacieśniły swoje więzi. W listopadzie 2025 r. Faure Gnassingbé spotkał się z Władimirem Putinem w Moskwie, aby ogłosić otwarcie ambasad obu krajów. Nie wpłynęło to jednak na stosunki z Zachodem, a zwłaszcza z Francją i Stanami Zjednoczonymi. Wreszcie wyniki gospodarcze kraju oraz jego zdolność do wdrażania reform gospodarczych – podkreślone przez zaangażowanie MFW – będą nadal wzmacniać pozytywne nastawienie międzynarodowych inwestorów i darczyńców.

Ostatnia aktualizacja: marzec 2026 r.