ICT

W 2026 r. wzrost sprzedaży w branży ICT będzie nadal przebiegał w sposób bardzo nierównomierny, a boom na sztuczną inteligencję będzie jednocześnie potężnym motorem wzrostu i źródłem zakłóceń. Inwestycje w sztuczną inteligencję napędzają wyjątkowy wzrost w sektorze półprzewodników, których sprzedaż ma wzrosnąć w 2026 r. o prawie 90% do około 1 500 mld USD, a następnie wzrosnąć do około 1 900 mld USD w 2027 r. Wspiera to również dostawy serwerów, które w 2026 r. mają wzrosnąć o 13%, a także wydatki na usługi IT i oprogramowanie, które mają wzrosnąć o 5,3%. Natomiast niedobory związane ze sztuczną inteligencją oraz wyższe ceny pamięci negatywnie wpływają na rynki urządzeń końcowych – przewiduje się, że dostawy smartfonów i komputerów spadną odpowiednio o 14% i 11%, podczas gdy dostawy telewizorów pozostaną zasadniczo na niezmienionym poziomie (-0,6%). Usługi telekomunikacyjne pozostają stosunkowo odporne, ale rynek ten jest już dojrzały, a przewidywany wzrost sprzedaży wynosi 4,4%.

Skala obecnego cyklu technologicznego napędzanego przez sztuczną inteligencję budzi jednak obawy, niezależnie od tego, czy sztuczna inteligencja ostatecznie okaże się sukcesem, czy rozczarowaniem. Branża stawia ogromne zakłady na infrastrukturę sztucznej inteligencji – od półprzewodników i układów pamięci po serwery i centra danych – jednak znaczna część tego boomu ma nadal charakter spekulacyjny, ponieważ nakłady inwestycyjne na centra danych i duże modele językowe wciąż znacznie przewyższają sprawdzone zyski z końcowych zastosowań sztucznej inteligencji. Jeśli sztuczna inteligencja nie zapewni wystarczająco rentownych zastosowań, ogromne inwestycje poczynione w całym łańcuchu wartości IT mogą szybko się rozpaść i wywołać głębokie i długotrwałe załamanie w branży. Z drugiej strony, jeśli sztuczna inteligencja odniesie sukces, a rentowny popyt końcowy na usługi oparte na sztucznej inteligencji gwałtownie wzrośnie, moce produkcyjne mogą zostać szybko przeciążone, a niedobory w newralgicznych obszarach, takich jak układy pamięci i zaawansowana produkcja półprzewodników, mogą zakłócić funkcjonowanie wielu gałęzi przemysłu. W obu scenariuszach zmienność i skala inwestycji związanych ze sztuczną inteligencją sprawiają, że cykl ten jest szczególnie niepewny dla globalnych łańcuchów dostaw i stabilności gospodarczej.

Pomimo pozornego rozejmu między Stanami Zjednoczonymi a Chinami w kwestii rywalizacji handlowej i technologicznej uważamy, że napięcia te pozostają strukturalną cechą globalnego krajobrazu, stanowiąc filar napędzający głębszą fragmentację łańcuchów dostaw, standardów i ekosystemów innowacji. Amerykańskie kontrole eksportowe i wymogi licencyjne mają szczególne znaczenie w przypadku półprzewodników i układów pamięci, gdzie opóźniają one rozbudowę chińskich mocy produkcyjnych, która w przeciwnym razie mogłaby złagodzić globalne niedobory, a jednocześnie zwiększają koszty i ryzyko związane z przestrzeganiem przepisów dla przedsiębiorstw w całym łańcuchu wartości ICT.

Sprzęt elektroniczny: gwałtowny wzrost infrastruktury AI przy spadku sprzedaży urządzeń konsumenckich

Przewiduje się, że w 2026 r. sytuacja w większości segmentów rynku sprzętu elektronicznego ulegnie pogorszeniu – globalna sprzedaż smartfonów i komputerów spadnie odpowiednio o 14% i 11%, podczas gdy sprzedaż telewizorów pozostanie zasadniczo na niezmienionym poziomie (-0,6%). Głównym wyjątkiem są serwery, których dostawy mają wzrosnąć o 13%, co odzwierciedla ciągłe inwestycje w infrastrukturę sztucznej inteligencji i centra danych. Kontrast ten ilustruje coraz bardziej dwutorowy charakter rynku sprzętu: infrastruktura związana ze sztuczną inteligencją nadal szybko się rozwija, podczas gdy elektronika użytkowa boryka się z niedoborami pamięci, wyższymi kosztami komponentów oraz opóźnionym przeniesieniem tych kosztów na ceny detaliczne.

Pomimo cyklicznego ożywienia w dostawach urządzeń segment urządzeń elektronicznych pozostaje rynkiem wysoce dojrzałym, a globalna sprzedaż telewizorów, komputerów i smartfonów osiągnęła szczyt odpowiednio w 2011, 2013 i 2016 roku. Sprzedaż jest napędzana głównie przez zakupy zastępcze istniejącego sprzętu, a w mniejszym stopniu przez zakupy po raz pierwszy w gospodarkach wschodzących. Ograniczony wzrost wolumenu spowodował w ostatniej dekadzie ostrą konkurencję o udział w rynku, w której chińscy konkurenci często wypierają dawnych liderów z Japonii, Europy i Stanów Zjednoczonych.

Aby uniknąć konkurencji cenowej i móc ustalać wyższe ceny, firmy nieustannie wprowadzają innowacje, oferując nowe urządzenia o ulepszonym sprzęcie – w tym pod względem łączności, rozdzielczości ekranu, mocy obliczeniowej i efektywności energetycznej – a także w większym stopniu integrują dodatkowe usługi, takie jak subskrypcje treści, oraz wprowadzają ulepszenia oprogramowania i interfejsu użytkownika. Urządzenia oparte na sztucznej inteligencji nie miały jak dotąd istotnego wpływu na cykle wymiany sprzętu, biorąc pod uwagę utrzymujący się sceptycyzm konsumentów wobec dodatkowych funkcji oferowanych przez tę technologię. W perspektywie krótkoterminowej sztuczna inteligencja nawet pośrednio szkodzi niektórym segmentom rynku urządzeń, ponieważ popyt na pamięć o dużej przepustowości stosowaną w centrach danych wypiera konwencjonalne pamięci DRAM i NAND wykorzystywane w smartfonach i komputerach osobistych, co powoduje wzrost kosztów i zwiększa ryzyko zakłóceń w produkcji.

Półprzewodniki: supercykl napędzany przez sztuczną inteligencję przy rosnącym ryzyku niestabilności

Oczekuje się, że globalna sprzedaż półprzewodników wzrośnie z około 800 mld USD w 2025 r. do 1 500 mld USD w 2026 r., co stanowi wzrost o prawie 90%, a następnie osiągnie poziom około 1 900 mld USD w 2027 r., według WSTS, globalnego stowarzyszenia branżowego. Sprzedaż jest napędzana przede wszystkim przez wyższe ceny w kluczowych segmentach, zwłaszcza w przypadku układów pamięci, co odzwierciedla napiętą równowagę między podażą a popytem oraz ulepszony asortyment produktów, przy czym na rynek trafia coraz więcej układów wykorzystujących najnowsze technologie. Obecny cykl jest bez wątpienia napędzany przez gwałtownie rosnący popyt na drogie układy, które napędzają boom infrastruktury sztucznej inteligencji, zwłaszcza procesory graficzne, pamięci o dużej przepustowości oraz zaawansowane układy logiczne. Ponieważ segmenty te są w większym stopniu uzależnione od popytu na produkowane w dużych ilościach, tańsze układy, typowe dla rynków końcowych, takich jak przemysł, motoryzacja i elektronika konwencjonalna, segmenty mniej narażone na wpływ sztucznej inteligencji pozostają znacznie słabsze. Objawem tego dwutorowego tempa w branży jest fakt, że wiele firm z branży półprzewodników dopiero niedawno wyszło z recesji w latach 2022–2023, podczas gdy dostawcy pamięci i układów AI już działają na wyjątkowo napiętym rynku. Pojawiającym się trendem w przypadku starszych węzłów produkcyjnych półprzewodników jest rosnąca konkurencyjność firm z siedzibą w Chinach.

Ten napędzany przez sztuczną inteligencję cykl półprzewodnikowy niesie jednak ze sobą pewne słabe punkty: rozbudowa mocy produkcyjnych opiera się na założeniach dotyczących przyszłego popytu na rozwiązania AI, które pozostają wysoce niepewne. Jakakolwiek rozbieżność – czy to nadwyżka podaży w przypadku rozczarowujących wyników monetyzacji sztucznej inteligencji, czy też ponowne wąskie gardła w przypadku dalszego przyspieszenia popytu – może szybko zdestabilizować globalne łańcuchy dostaw i szeroko pojętą gospodarkę. Segment pamięci już teraz ilustruje to ryzyko: silny popyt na wysokowydajne układy pamięci stosowane w centrach danych AI wypiera konwencjonalne układy pamięci wykorzystywane w smartfonach i komputerach osobistych, przyczyniając się do wzrostu cen kontraktowych o 50% do 100% w zależności od typu pamięci i specyfikacji.

Ryzyko geopolityczne to kolejny czynnik, który w ostatnich miesiącach zyskuje na znaczeniu, a rywalizacja między Stanami Zjednoczonymi a Chinami stopniowo zmienia kształt globalnych przepływów handlowych. Wprowadzenie kontroli eksportu, czarnych list i wymogów licencyjnych stworzyło nowe wąskie gardła w kluczowych obszarach, takich jak pamięć klasy AI i sprzęt produkcyjny, co zwiększa prawdopodobieństwo zakłóceń w dostawach. Jednocześnie amerykańskie firmy z branży półprzewodników borykają się z kurczącymi się możliwościami rynkowymi, a niektóre z nich czerpią nawet połowę swoich przychodów z Chin. Rosnąca presja na przestrzeganie regulacji geopolitycznych naraża również mniejsze firmy na znaczne ryzyko finansowe i operacyjne. Ponadto rozbieżności w standardach i politykach handlowych między Stanami Zjednoczonymi a Chinami – a nawet w obrębie bloku sprzymierzonego ze Stanami Zjednoczonymi – powodują dodatkową złożoność i koszty, co może prowadzić do fragmentacji i strategicznej reorganizacji wśród kluczowych graczy, takich jak Tajwan, Japonia, Korea Południowa i Europa.

Usługi IT i oprogramowanie: sztuczna inteligencja wspiera popyt, ale stanowi zagrożenie dla tradycyjnego modelu SaaS

Sektor usług informatycznych i oprogramowania obejmuje podsegmenty doradztwa, programowania, przetwarzania danych, usług zarządzanych oraz oprogramowania, generując łącznie światową sprzedaż na poziomie 2 900 mld USD. Przy średnim rocznym wzroście wynoszącym prawie 9% w ciągu ostatniej dekady, solidność sektora wynika z wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych przez przedsiębiorstwa i organy publiczne w celu poprawy ich wydajności. Oczekuje się, że w 2026 r. wzrost utrzyma się na poziomie 5,3%, do czego przyczyni się wdrażanie sztucznej inteligencji, chmury obliczeniowej, cyberbezpieczeństwa oraz usług związanych z danymi.

Sektor ten, podobnie jak większość działalności usługowej, składa się głównie z rynków krajowych i regionalnych, niemniej jednak obserwuje się w nim rosnącą internacjonalizację w segmentach oprogramowania, usług zarządzanych, programowania i przetwarzania danych. Na przykład w ciągu ostatniej dekady eksport usług informatycznych z Indii i Stanów Zjednoczonych wzrósł ponad dwukrotnie i obecnie wynosi ponad 150 mld USD rocznie. Po big data, chmurze obliczeniowej i cyberbezpieczeństwie firmy z tego sektora skupiają się obecnie na wdrażaniu technologii sztucznej inteligencji, aby jeszcze bardziej przyspieszyć swój rozwój. Sztuczna inteligencja zmienia również sposób funkcjonowania samego sektora dzięki asystentom programistycznym, zautomatyzowanym testom, autonomicznym procesom roboczym, narzędziom do zarządzania wiedzą oraz obsłudze klienta opartej na sztucznej inteligencji, co zwiększa wydajność, skraca czas realizacji i zmniejsza pracochłonność niektórych zadań.

Zaspokojenie rosnącego popytu stanowi główne wyzwanie dla firm z tej branży, w której koszty pracy są zarówno główną pozycją kosztową – wynoszącą od 50% do 75% przychodów w zależności od segmentu – jak i głównym źródłem konkurencyjności. W ostatnich latach niedobór wykwalifikowanych pracowników ograniczał zdolność firm do zaspokojenia popytu, co z kolei powodowało wzrost kosztów wynagrodzeń. Sztuczna inteligencja mogłaby częściowo złagodzić to ograniczenie poprzez poprawę wydajności programistów i automatyzację zadań o niższej wartości, ale budzi również obawy przed „SaaSpokalipsą”: ryzykiem, że agenci oparci na sztucznej inteligencji, narzędzia typu „low-code” oraz aplikacje tworzone wewnętrznie zmniejszą zapotrzebowanie na niektóre tradycyjne subskrypcje oprogramowania. Sektor musi również zmagać się z rosnącymi wymaganiami organów regulacyjnych, szczególnie w zakresie gromadzenia danych, hostingu i bezpieczeństwa zgodnie z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych w Unii Europejskiej oraz kontroli nielegalnych lub wprowadzających w błąd treści zgodnie z rozporządzeniem w sprawie usług cyfrowych. Rozwój sztucznej inteligencji dodaje kolejną warstwę złożoności, ponieważ firmy muszą inwestować w nowe umiejętności, infrastrukturę, zarządzanie i zdolności w zakresie zgodności z przepisami, zanim rentowność wielu zastosowań sztucznej inteligencji zostanie solidnie ugruntowana.

Telekomunikacja: gwałtowny wzrost wykorzystania przy stagnacji sprzedaży

Sektor telekomunikacyjny generuje roczną sprzedaż na całym świecie na poziomie około 1 350 mld USD. Rynki telekomunikacyjne mają charakter krajowy, są oligopolistyczne i najczęściej zdominowane przez dawny monopol państwowy. Międzynarodowe koncerny stanowią wyjątek, a większość z nich w ostatnich latach znacznie ograniczyła swoją działalność poza krajami i regionami macierzystymi z powodu braku korzyści skali i wystarczających synergii. Oczekuje się, że w 2026 r. usługi telekomunikacyjne pozostaną stosunkowo odporne, a wzrost sprzedaży wyniesie 4,4%.

Sektor ten, napędzany szybkim rozwojem sieci stacjonarnych i komórkowych w gospodarkach rozwiniętych w latach 1995–2015, jest obecnie w dużej mierze dojrzały, a jego rentowność zależy od wielkości i stopnia koncentracji rynków krajowych. Pod tym względem operatorzy amerykańscy czerpią korzyści z rynku, który jest zarówno rozległy (330 mln mieszkańców), jak i skoncentrowany (Verizon, AT&T i T-Mobile posiadają ponad 90% udziału w rynku), co pozwala na osiąganie wysokich marż. Natomiast rynki europejskie pozostają rynkami krajowymi i są bardziej rozdrobnione, przez co są stosunkowo mniej rentowne, choć obecna zmiana w unijnej doktrynie antymonopolowej oraz ustawa o sieciach cyfrowych mogą otworzyć drogę do większej konsolidacji zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim.

W krajach wschodzących rozwój telekomunikacji komórkowej nadal charakteryzuje się wzrostem o niskiej rentowności ze względu na stosunkowo niski średni przychód na użytkownika (ARPU). Oczekuje się, że w ciągu najbliższych pięciu lat liczba abonamentów szerokopasmowego dostępu do Internetu – zarówno mobilnego, jak i stacjonarnego – na całym świecie będzie rosła odpowiednio o 1% i 3% rocznie. Po dekadzie niemal zerowego wzrostu obroty sektora prawdopodobnie wzrosną w tym samym okresie jedynie nieznacznie.

Korzystanie z usług telekomunikacyjnych nadal jednak rośnie w stałym tempie dzięki wdrażaniu szybszych i bardziej rozbudowanych sieci stacjonarnych (światłowodowych) oraz komórkowych (5G). Przewiduje się, że w ciągu najbliższych pięciu lat wolumen danych przesyłanych w sieciach komórkowych i stacjonarnych na całym świecie będzie rósł odpowiednio o 20% i 12% rocznie. Wyzwaniem dla operatorów telekomunikacyjnych jest monetyzacja tej poprawy jakości usług wśród konsumentów, którzy są oportunistyczni i zwracają uwagę na ceny (w krajach rozwiniętych) lub mają ograniczony budżet (w krajach wschodzących).

Wobec braku trwałego wzrostu działalności operatorzy telekomunikacyjni będą polegać na cięciu kosztów w celu zwiększenia zysków. W Europie wielu operatorów stopniowo wycofuje się z zarządzania sieciami komórkowymi poprzez tworzenie spółek zarządzających wieżami, których kapitał często udostępniają inwestorom. Outsourcing tych działań zaspokaja podwójną potrzebę: zmniejszenia bardzo wysokiej kapitałochłonności sektora – nakłady inwestycyjne wynoszą 15–20% sprzedaży – oraz pozyskania środków na obniżenie wysokiego poziomu zadłużenia. W wyniku znacznych inwestycji w infrastrukturę sieciową miała miejsce fala fuzji i przejęć oraz programów wykupu akcji własnych.