Urugwaj

Spowolnienie tempa wzrostu gospodarczego w 2026 r.

W 2026 r. oczekuje się dalszego spowolnienia wzrostu PKB. Słaba aktywność gospodarcza w IV kwartale 2025 r. spowodowała niewielki ujemny efekt statystyczny przenoszący się na rok 2026 (-0,1%). Konsumpcja gospodarstw domowych — stanowiąca 63% PKB w 2025 r. — powinna pozostać głównym motorem wzrostu, choć w bardziej umiarkowanym tempie. Sprzyjają konsumpcji łagodniejsze warunki kredytowe (bank centralny obniżył stopę procentową o 575 punktów bazowych od kwietnia 2023 r., doprowadzając ją do poziomu 5,75% w kwietniu 2026 r.) oraz korzystna sytuacja na rynku pracy. Oczekuje się jednak, że inflacja będzie stopniowo przyspieszać w ciągu roku, wychodząc z bardzo niskiego poziomu z początku 2026 r., głównie z powodu wyższych cen energii związanych z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Niepewność co do czasu trwania napięć geopolitycznych zwiększa ryzyko wystąpienia efektów drugiej rundy w zakresie inflacji, co mogłoby skłonić bank centralny do zaostrzenia polityki pieniężnej, odwracając jego obecne ekspansywne nastawienie (neutralna realna stopa procentowa jest szacowana przez bank centralny na 2,5%). Inwestycje (16% PKB) były w ostatnich latach na niskim poziomie, wzrastając zaledwie o 0,3% w 2025 r. po zakończeniu realizacji dużych projektów infrastrukturalnych w latach 2023–2024, w tym drugiej celulozowni UPM i linii kolejowej Central Railway. W 2026 r. – pierwszym pełnym roku rządów administracji Orsi – inwestycje powinny nieco wzrosnąć, wspierane przez niską bazę porównawczą, chociaż perspektywy są obciążone bardziej niepewnym otoczeniem zewnętrznym oraz niższą oczekiwaną rentownością w sektorze rolnym. Wsparciem mogą okazać się inicjatywy publiczne i wielostronne: w listopadzie 2025 r. Bank Rozwoju Ameryki Południowej (IDB) zatwierdził program modernizacji dróg o wartości 675 mln USD, a w grudniu przyznano warunkową linię kredytową w wysokości 500 mln USD na modernizację transportu metropolitalnego w Montevideo. W kwietniu 2026 r. rząd ogłosił również plan infrastrukturalny o wartości 2,6 mld USD na lata 2025–2029, obejmujący około 50 przetargów, z których 40% ma zostać ogłoszonych w latach 2026–2027. Strategia opiera się na inwestycjach prywatnych, koncesjach oraz umowach partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP). Ponadto planowane jest rozpoczęcie budowy wartego 5,3 mld USD projektu HIF Global dotyczącego zielonego wodoru i e-paliw w Paysandú w drugiej połowie 2026 r., a jego zakończenie przewiduje się na 2029 r. Tymczasem oczekuje się, że wydatki publiczne (17% PKB) będą rosły w tempie podobnym do tego z 2025 r., ponieważ rząd utrzymuje wspierające wydatki socjalne, odkładając jednocześnie konsolidację fiskalną.

Prognozuje się spowolnienie wzrostu eksportu, odzwierciedlające słabszy popyt globalny, w tym w Brazylii, Chinach i Stanach Zjednoczonych. Na tym ostatnim rynku średnia stawka celna na towary z Urugwaju osiągnęła w marcu 2026 r. poziom 12,2%. Jeśli chodzi o koszyk eksportowy, towary rolne i sektor agrobiznesu stanowią około 70% eksportu Urugwaju. Chociaż silny popyt zewnętrzny i wysokie ceny powinny wspierać eksport mięsa, ich pozytywny wpływ na ogólne wyniki eksportowe w tym roku zostanie prawdopodobnie częściowo zniwelowany przez słabszy eksport zbóż, ponieważ oczekuje się spadku plonów z powodu suszy pod koniec 2025 r. i na początku 2026 r.

W perspektywie długoterminowej warunki klimatyczne prawdopodobnie ulegną zmianie, ponieważ w drugiej połowie 2026 r. spodziewany jest powrót zjawiska El Niño. W Urugwaju zjawisko to zazwyczaj wiąże się z ponadprzeciętnymi opadami deszczu, które – o ile pojawią się w odpowiednim czasie i nie będą nadmierne – mogą korzystnie wpłynąć na zbiory zbóż w latach 2026–2027. Większa ilość opadów sprzyjałaby również wytwarzaniu energii elektrycznej, ponieważ energia wodna stanowi około 55% koszyka energetycznego. Wreszcie, dotychczasowe w tym roku realne umocnienie peso argentyńskiego powinno przyczynić się do wzrostu napływu turystów.

Umiarkowane zwiększenie podwójnego deficytu

Oczekuje się, że deficyt na rachunku bieżącym nieznacznie wzrośnie, co będzie spowodowane zmniejszeniem nadwyżki handlowej (około 3% PKB). Prognozuje się, że wzrost importu przewyższy eksport, co odzwierciedla status kraju jako importera netto energii, przy deficycie energetycznym wynoszącym około 1,8% PKB. W rezultacie na bilans handlowy wpłynie gwałtowny wzrost międzynarodowych cen energii w następstwie eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie. Jeśli chodzi o nadwyżkę w sektorze usług (1,7% PKB), oczekuje się, że pozostanie ona zasadniczo stabilna. Nadwyżka w usługach takich jak technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT), tworzenie oprogramowania i outsourcing procesów biznesowych powinna pozostać na wysokim poziomie, podczas gdy bilans turystyczny skorzysta na zwiększonym napływie turystów. Deficyt w sektorze transportu prawdopodobnie jednak wzrośnie z powodu wyższych kosztów frachtu. Wreszcie przewiduje się, że znaczny deficyt dochodów pierwotnych (-5,2% PKB) ulegnie nieznacznej poprawie, czemu sprzyjać będzie mniejszy odpływ dywidend od inwestorów zagranicznych w związku ze spowolnieniem koniunktury krajowej. Ogólnie rzecz biorąc, pomimo nieco większego deficytu zewnętrznego warunki finansowania powinny pozostać korzystne, a bezpośrednie inwestycje zagraniczne będą nadal odgrywać kluczową rolę. Ponadto kraj ten dysponuje solidnym buforem zewnętrznym, a rezerwy walutowe osiągnęły w maju 2026 r. poziom 19,1 mld USD — co odpowiada ponad 17-miesięcznemu pokryciu importu. Zadłużenie zagraniczne wyniosło 57,5% PKB na koniec 2025 r., z czego 57% stanowi zadłużenie publiczne, a 43% – prywatne. Urugwaj ma również ujemną pozycję inwestycyjną netto (–22,1% PKB na czwarty kwartał 2025 r.). Jednak związane z tym ryzyko jest łagodzone przez strukturę zobowiązań zagranicznych, ponieważ znaczna ich część składa się z bezpośrednich inwestycji zagranicznych (zobowiązania netto z tytułu BIZ wynoszą 31,75 mld USD, czyli 37% PKB), co zmniejsza prawdopodobieństwo nagłego odpływu kapitału.

W budżecie na lata 2025–2029, ogłoszonym w sierpniu 2025 r., przewidziano, że wskaźnik deficytu budżetowego do PKB pozostanie zasadniczo stabilny w 2026 r., a konsolidacja budżetowa zostanie odroczona do 2027 r. Oczekuje się jednak, że w 2026 r. deficyt nieco wzrośnie, pomimo wprowadzenia nowych środków podatkowych. Obejmują one krajowy podatek minimalny dla przedsiębiorstw wielonarodowych dostosowany do globalnego minimum OECD, opodatkowanie zagranicznych zysków kapitałowych oraz rozszerzenie podatku VAT na drobne przesyłki kurierskie z importu. To spodziewane pogorszenie sytuacji wynika ze słabszej dynamiki dochodów, ponieważ pobór podatków zostanie prawdopodobnie ograniczony przez słabszą aktywność gospodarczą w kraju. Budżet opiera się w szczególności na stosunkowo optymistycznym założeniu dotyczącym wzrostu PKB na poziomie 2,2% w 2026 r., co zawyża prognozy dotyczące dochodów. Jednocześnie oczekuje się, że rosnące wydatki obowiązkowe, takie jak wydatki na zabezpieczenie społeczne, spowodują, że całkowite wydatki publiczne będą rosły szybciej niż dochody. Jeśli chodzi o finansowanie, Urugwaj nadal korzysta z korzystnych warunków. Kraj ten charakteryzuje się jednymi z najniższych kosztów finansowania w Ameryce Łacińskiej i utrzymuje profil długoterminowego zadłużenia, którego średni termin zapadalności w 2025 r. wyniesie około 11,9 lat. Pomaga to ograniczyć ryzyko refinansowania i ogólną podatność na zagrożenia. Ponadto udział długu publicznego denominowanego w walucie lokalnej pozostawał zasadniczo stabilny w ciągu ostatniej dekady, wynosząc około 56% w 2025 r. Dług publiczny jest również w dużej mierze w posiadaniu rezydentów (53%, w porównaniu z 47% w posiadaniu nierezydentów) i składa się głównie z obligacji (88%) oraz wierzytelności wierzycieli wielostronnych i innych (12%).

Administracja Orsiego zamierza wprowadzić zmiany w systemie emerytalnym i opowiada się za multilateralizmem w polityce zagranicznej

Yamandú Orsi z koalicji Frente Amplio (FA – lewica) objął urząd 1 marca 2025 r. na pięcioletnią kadencję po wygraniu drugiej tury wyborów prezydenckich w listopadzie 2024 r. Jego zwycięstwo oznaczało powrót do władzy koalicji FA, która rządziła krajem przez 15 lat przed prezydentem Lacalle Pou (2020–2025) z Partido Nacional (PN – centroprawica). Koalicja FA posiada większość w Senacie, zajmując 16 z 30 mandatów (PN ma dziewięć mandatów). Jej reprezentacja w Izbie Niższej jest jednak mniejsza (48 z 99 mandatów w porównaniu z 29 mandatami PN), co zmusza rząd do negocjacji z innymi partiami w celu uchwalenia reform. Ponadto rząd składa się z ideologicznie zróżnicowanej koalicji, co utrudnia budowanie konsensusu. Movimiento de Participación Popular, główna siła w ramach koalicji rządzącej, ma skłonność do przyjmowania bardziej pragmatycznego podejścia, podczas gdy Partia Socjalistyczna i Partia Komunistyczna reprezentują stanowiska bardziej lewicowe. W rezultacie po upływie roku od objęcia władzy przez Orsiego nie uchwalono żadnych znaczących reform. Kluczową kwestią w obecnej agendzie politycznej jest system emerytalny, który ponownie stał się przedmiotem debaty po tym, jak wyborcy odrzucili w referendum z 2024 r., popieranym przez związki zawodowe, propozycję nacjonalizacji systemu emerytalnego. Obecny system opiera się na modelu mieszanym, łączącym publiczną agencję ubezpieczeń społecznych (BPS) z prywatnymi funduszami emerytalnymi (zwanymi AFAP), które zarządzają ponad 25 mld USD na rzecz około 1,7 mln osób. Partia rządząca prowadziła kampanię wyborczą pod hasłem reformy systemu zabezpieczenia społecznego podczas wyborów prezydenckich w 2024 r. W poprzednim roku, za rządów Lacalle Pou, ustawodawcy uchwalili ustawę o stopniowym podnoszeniu minimalnego wieku emerytalnego do 65 lat. 28 kwietnia 2026 r. władza wykonawcza przedstawiła końcowe sprawozdanie z dialogu społecznego – ośmiomiesięczny dokument, w ramach którego zgromadzono propozycje podmiotów politycznych, społecznych i akademickich, które posłużą jako podstawa przyszłych reform systemu ochrony socjalnej i zabezpieczenia społecznego. Jednym z głównych obszarów konsensusu osiągniętego w tym procesie jest nadanie priorytetowego znaczenia politykom skierowanym do dzieci i młodzieży. W dziedzinie emerytur wykluczono zmiany strukturalne, takie jak likwidacja AFAP (podmiotów zarządzających funduszami oszczędnościowymi na emeryturę) czy nacjonalizacja funduszy emerytalnych. Jednocześnie rząd ogłosił zamiar stworzenia nowej opcji wcześniejszej emerytury, umożliwiającej osobom fizycznym przejście na emeryturę już w wieku 60 lat, przy jednoczesnym utrzymaniu ustawowego wieku emerytalnego na poziomie 65 lat. Opcja ta byłaby skierowana przede wszystkim do pracowników o niższych dochodach, zapewniając minimalny poziom emerytur dzięki mechanizmom wsparcia opartym na solidarności. Większość propozycji będzie wymagała zatwierdzenia przez ustawodawcę, co oznacza, że rząd przystąpi teraz do opracowywania projektów ustaw i rozpocznie negocjacje polityczne w parlamencie.

Jeśli chodzi o handel zagraniczny, Urugwaj jest członkiem Mercosuru, a prezydent Orsi opowiada się za wzmocnieniem tego bloku, w tym za rozszerzeniem dostępu do nowych rynków. Kluczowym wydarzeniem jest umowa handlowa między UE a Mercosurem, która weszła w życie z mocą tymczasową 1 maja 2026 r., ponieważ ostateczne zatwierdzenie przez Parlament Europejski jest nadal w toku po skierowaniu sprawy do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w styczniu 2026 r. Zgodnie z umową Mercosur będzie stopniowo znosił bariery handlowe w odniesieniu do około 90% pozycji taryfowych w ciągu 15 lat. W zamian za to UE zliberalizuje podobną część importu i obniży cła na towary rolne w ramach kontyngentów, które będą rozszerzane w ciągu najbliższych pięciu lat. Umowa dotyczy również barier pozataryfowych poprzez promowanie takich środków, jak uproszczone i zharmonizowane procedury celne. Urugwaj eksportuje obecnie do UE towary o wartości około 1,2 mld USD, głównie takie produkty jak celuloza, wołowina, ryż, drewno i wełna. Do głównych odbiorców należą Niderlandy – pełniące rolę centrum logistycznego – a także Włochy, Niemcy i Hiszpania. Ponadto bezpośrednie inwestycje zagraniczne stanowią kolejny centralny filar tych relacji. Na UE przypada około 46% całkowitej wartości bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Urugwaju, co odpowiada kwocie około 17 mld USD, szczególnie w sektorach celulozy, usług finansowych i ubezpieczeniowych, rolnictwa oraz działalności związanej z nieruchomościami. Chociaż umowa nie zawiera osobnego rozdziału poświęconego inwestycjom, oczekuje się, że będzie ona działać jako katalizator dalszego napływu inwestycji. W ramach szerszej wielostronnej strategii rządu Urugwaj zacieśnił również więzi z Chinami. W lutym 2026 r. Orsi złożył wizytę państwową w tym azjatyckim gigancie w celu pogłębienia stosunków dwustronnych i rozszerzenia dostępu do rynku. Zwieńczeniem wizyty było podpisanie ponad dziesięciu umów o współpracy w takich dziedzinach, jak handel, nauka i technologia. Pomimo tych bliższych więzi z Chinami Urugwaj starał się unikać napięć ze Stanami Zjednoczonymi. W kwietniu 2026 r. minister gospodarki i finansów Gabriel Oddone udał się do Waszyngtonu, aby wziąć udział w wiosennych posiedzeniach MFW i Banku Światowego. Podczas wizyty spotkał się również z przedstawicielami Biura Przedstawiciela Handlowego Stanów Zjednoczonych, aby omówić stosunki dwustronne. Według ministra kilka amerykańskich firm rozważa obecnie Urugwaj jako potencjalną lokalizację dla projektów z zakresu sztucznej inteligencji.

Ostatnia aktualizacja: maj 2026 r.