Grecja

Inwestycje i konsumpcja prywatna pozostają motorami solidnego wzrostu

W 2026 r. grecka gospodarka utrzyma solidne tempo wzrostu i nadal będzie osiągać wyniki lepsze od średniej strefy euro. Oczekuje się, że wzrost gospodarczy pozostanie na wysokim poziomie dzięki odpornym popytowi krajowemu. Po pierwsze, konsumpcja gospodarstw domowych będzie nadal napędzana wzrostem realnych dochodów, wspieranym przez reformy podatkowe i spowolnienie inflacji. Od kwietnia 2026 r. planowany jest dalszy wzrost płacy minimalnej, a docelowa kwota w 2027 r. ma wynieść 950 euro (w porównaniu z 880 euro w 2025 r.). Wyższa od oczekiwanej nadwyżka pierwotna (tj. z wyłączeniem odsetek) zapewni dodatkową swobodę budżetową, przeznaczoną głównie na wsparcie siły nabywczej gospodarstw domowych. We wrześniu 2025 r. premier ogłosił nowe środki ekspansywne, w tym obniżenie stawek podatku dochodowego. Ponadto sytuacja na rynku pracy nadal rozwija się pozytywnie; liczba miejsc pracy rośnie, a stopa bezrobocia spadła w III kwartale 2025 r. do 8,2%, co stanowi najniższy poziom od 2008 r. Co więcej, oczekuje się przyspieszenia inwestycji, głównie dzięki wypłacie funduszy europejskich, zwłaszcza w sektorze budowlanym. Instrument na rzecz odbudowy i odporności (główny instrument programu NextGenerationEU), w ramach którego Grecji przyznano 36 mld EUR, podzielonych równo między dotacje i pożyczki, zapewni trwały popyt w sektorach takich jak budowa infrastruktury, telekomunikacja i energia odnawialna, generując jednocześnie pozytywne efekty zewnętrzne, które wzmocnią potencjał produkcyjny. Po zatwierdzeniu szóstego wniosku o wypłatę w październiku 2025 r., opiewającego na 2,1 mld EUR w formie dotacji, Grecja otrzyma 65% tych środków w momencie ich otrzymania, a pozostała część zostanie wypłacona do końca realizacji planu odbudowy w 2026 r. Podobnie znaczne postępy w wprowadzaniu reform strukturalnych w zakresie opodatkowania, elastyczności rynku, ograniczania biurokracji oraz konsolidacji bilansów przedsiębiorstw przyczyniły się do stabilizacji zaufania inwestorów.

Ponadto eksport towarów (ropa naftowa, produkty rolne i farmaceutyczne), głównie do partnerów europejskich (prawie 60%), powinien ponownie nabrać tempa dzięki stopniowemu ożywieniu popytu zagranicznego. Ponieważ Grecja ma niewielką bezpośrednią ekspozycję na rynek amerykański, ryzyko związane z dodatkowymi cłami dotyczy w większym stopniu ożywienia gospodarczego jej głównych partnerów europejskich, którzy są bardziej narażeni na tę ekspozycję, w szczególności Włoch i Niemiec. W sektorze usług gospodarka będzie nadal czerpać korzyści z dobrej kondycji sektora turystycznego, który w 2025 r. nadal bił rekordy. W cenach stałych przychody z turystyki wzrosły o 8,9% w okresie od stycznia do sierpnia 2025 r. w porównaniu z rokiem 2024, pomimo umiarkowanego wzrostu liczby przyjazdów zagranicznych (4,1% w porównaniu ze średnią wynoszącą 16% w tym samym okresie 2024 r.). Wreszcie Grecja jest światowym liderem w zakresie przeładunków, a wraz z regionalizacją łańcuchów dostaw rola wschodniej części Morza Śródziemnego jako centrum handlu regionalnego będzie się nasilać. W listopadzie 2025 r. Huti ogłosili zawieszenie ataków na Morzu Czerwonym w następstwie zawieszenia broni w Strefie Gazy. Złagodzenie napięć w regionie mogłoby doprowadzić do stopniowego przywrócenia ruchu morskiego przez Kanał Sueski, co przyniosłoby korzyści greckiej żegludze, która w ostatnich latach odczuwała skutki przekierowywania statków wokół Przylądka Dobrej Nadziei. Jednak stabilność sytuacji na Morzu Czerwonym pozostaje niezwykle krucha, co w perspektywie krótkoterminowej opóźnia powrót do dotychczasowego stanu ruchu statków.

Finanse publiczne nadal się poprawiają, ale nierównowaga zewnętrzna pozostaje wysoka

Chociaż wskaźnik zadłużenia Grecji jest nadal najwyższy w Unii Europejskiej, utrzymuje on tendencję spadkową i w perspektywie średnioterminowej wiąże się z ograniczonym ryzykiem finansowym. Korzystna struktura długu (w większości w rękach wierzycieli publicznych, o niskich stałych stopach procentowych i długich terminach zapadalności) złagodziła wpływ zacieśnienia polityki pieniężnej w ostatnich latach i zmniejszyła różnice w rentownościach w stosunku do innych obligacji państwowych. W marcu 2025 r. agencja Moody’s jako ostatnia z głównych agencji ratingowych podniosła rating kredytowy Grecji do poziomu inwestycyjnego, wyprowadzając ją z kategorii spekulacyjnej po raz pierwszy od 2010 r., w przeciwieństwie do innych wiodących agencji, które podjęły ten krok już w 2023 r. Ponadto od 2022 r. kraj ten odnotowuje nadwyżkę pierwotną, która zgodnie z prognozami ma przekroczyć 2% PKB w 2026 r. po korekcie w górę dokonanej przez rząd do poziomu 3,6% PKB w 2025 r. Lepsze od oczekiwań wyniki w zakresie dochodów były możliwe przede wszystkim dzięki reformom mającym na celu ograniczenie oszustw podatkowych oraz zwiększenie składek na ubezpieczenie społeczne w związku z dynamiką rynku pracy. Oczekuje się, że ta pozytywna tendencja utrzyma się pomimo słabszego salda budżetowego spowodowanego wprowadzeniem środków ekspansywnych mających na celu przede wszystkim wsparcie siły nabywczej gospodarstw domowych, których szacowany koszt w 2026 r. wyniesie 1,8 mld EUR (0,7% PKB). Jednocześnie znaczne rezerwy gotówkowe rządu (stanowiące ponad 15% PKB) umożliwiły mu przedterminową spłatę pożyczek z Europejskiego Mechanizmu Stabilności 10 lat przed pierwotnym terminem zapadalności wyznaczonym na 2041 r. w ramach pierwszego planu ratunkowego. Zmniejszenie potrzeb finansowych (poniżej 8% PKB w 2025 r.) oraz niskie ryzyko refinansowania ograniczają ryzyko płynności. Ponadto system bankowy zbliża się do końca długiego procesu leczenia ran pozostawionych przez kryzys euro. Wskaźnik kredytów zagrożonych (NPL), który pod koniec 2020 r. osiągnął poziom 30%, od końca 2024 r. utrzymuje się poniżej 3% i stopniowo zbliża się do średniej europejskiej wynoszącej 2%.

Oczekuje się, że deficyt na rachunku bieżącym będzie się stopniowo zmniejszał, ale pozostanie na wysokim poziomie ze względu na większe inwestycje (zarówno publiczne, jak i bezpośrednie inwestycje zagraniczne), co spowoduje wzrost importu. Silny popyt krajowy, zarówno w zakresie konsumpcji, jak i inwestycji, utrzyma deficyt handlowy (15% PKB w 2024 r.) ze względu na zależność kraju od importu wyrobów przemysłowych. Jednak utrzymująca się redukcja kosztów importu surowców, stopniowe ożywienie gospodarek europejskich oraz zgromadzony w ostatniej dekadzie wzrost konkurencyjności powinny przyczynić się do poprawy bilansu handlowego. Ponadto kraj ten czerpie korzyści z nadwyżki w bilansie usług (prawie 10% PKB w 2024 r.), napędzanej wzrostem przychodów z turystyki, ale częściowo ograniczanej przez działalność w zakresie transportu morskiego, na którą nadal wpływają zakłócenia ruchu na Morzu Czerwonym.

Stabilność polityczna i trwający dialog z Turcją, ale napięcia nadal istnieją

Premier Kyriakos Mitsotakis zapewnił sobie drugą kadencję oraz komfortową większość w wyborach w czerwcu 2023 r. Jego centroprawicowa, liberalna partia Nowa Demokracja (ND) zwyciężyła, uzyskując 40,6% głosów i 158 z 300 mandatów w parlamencie, dzięki 50 dodatkowym mandatom przyznanym partii większościowej.  Partie opozycyjne pozostały osłabione i rozdrobnione, zwłaszcza lewicowa Syriza, która odnotowała najsłabszy wynik wśród głównych partii opozycyjnych w historii współczesnej greckiej demokracji (17,8% głosów). Chociaż ND nie osiągnęła oczekiwanych wyników, jej dominacja na greckiej scenie politycznej została potwierdzona w wyborach europejskich w czerwcu 2024 r., kiedy to uzyskała przewagę ponad 13% nad swoim głównym przeciwnikiem, Syrizą. Pomimo ujawnienia skandalu korupcyjnego związanego z sprzeniewierzeniem europejskich dotacji rolniczych w latach 2016–2023 brak wiarygodnej opozycji pozwoli rządowi pozostać u władzy do następnych wyborów parlamentarnych, zaplanowanych na połowę 2027 r. Rząd będzie zatem mógł kontynuować wdrażanie programu reform i modernizacji wspieranego przez UE (elektryfikacja floty samochodowej, cyfryzacja usług publicznych, podnoszenie kwalifikacji pracowników, efektywność energetyczna w budownictwie mieszkaniowym). Wypadek kolejowy w Tempi w 2023 r. oraz kolejne wielkie pożary sprawiły, że poprawa infrastruktury i zarządzanie ochroną ludności stały się dwoma z jego priorytetów. Ponadto rząd powinien skupić się na poprawie poziomu życia ludności, aby odpowiedzieć na obawy obywateli.

Na froncie geopolitycznym podejmowane są inicjatywy dyplomatyczne mające na celu złagodzenie napięć z Turcją poprzez regularne spotkania przywódców i polityków. Rozmowy dotyczą długotrwałych sporów terytorialnych na Morzu Egejskim i we wschodniej części Morza Śródziemnego, które są bogate w niewykorzystane zasoby energetyczne. Szybka pomoc humanitarna udzielona przez Grecję Turcji po śmiertelnym trzęsieniu ziemi w lutym 2023 r. pomogła w przywróceniu stosunków między obydwoma krajami. Turcja poszła w jej ślady i również zaoferowała Grecji pomoc w walce z niszczycielskimi pożarami latem 2024 r. Ta gotowość do współpracy została już zaprezentowana w grudniu 2023 r. podczas wizyty prezydenta Turcji w Atenach, która zakończyła się podpisaniem umów dwustronnych w wielu dziedzinach, w tym w turystyce (przedłużenie ważności tureckich wiz turystycznych), gospodarce (postanowienie podwojenia wartości wymiany handlowej do 10 mld USD) oraz w kwestii migracji. Wspólne członkostwo w NATO oraz cieplejsze stosunki z USA po obu stronach ograniczają ryzyko konfliktu. Pomimo trwającego dialogu między obydwoma krajami postępy są stopniowe, a napięcia utrzymują się w związku z powtarzającymi się roszczeniami Turcji dotyczącymi eksploatacji zasobów gazu we wschodniej części Morza Śródziemnego oraz oddzielenia Tureckiej Republiki Cypru Północnego od Republiki Cypru, która jest jedynym państwem uznanym przez społeczność międzynarodową. Ponadto konflikt na Bliskim Wschodzie może zagrozić zbliżeniu, biorąc pod uwagę zakres rozbieżnych stanowisk. Determinacja Grecji w dążeniu do realizacji projektu „Great Sea Interconnector” – morskiego połączenia elektroenergetycznego z Cyprem, a w dalszej kolejności z Izraelem – ponownie rozbudziła roszczenia Turcji we wschodniej części Morza Śródziemnego. Spotkanie grecko-tureckiej Rady Współpracy Wysokiego Szczebla, pierwotnie zaplanowane na początek 2025 r., zostało kilkakrotnie przełożone.

Płatności

W greckich przedsiębiorstwach w transakcjach krajowych i międzynarodowych stosuje się weksle oraz promesy. W przypadku braku płatności w terminie notariusz musi sporządzić protest potwierdzający niehonorowanie weksla w ciągu dwóch dni roboczych od terminu wymagalności.

Podobnie czeki są nadal powszechnie stosowane w transakcjach międzynarodowych. W krajowym środowisku biznesowym czeki są jednak zazwyczaj wykorzystywane nie tyle jako instrument płatniczy, co jako instrument kredytowy, umożliwiający ustanawianie kolejnych terminów płatności. Powszechną i rozpowszechnioną praktyką jest zatem indosowanie czeków z datą przyszłą przez kilku wierzycieli. Ponadto wystawcy niehonorowanych czeków mogą podlegać ściganiu, o ile zostanie złożona skarga.

Listy zobowiązujące (hyposhetiki epistoli) stanowią kolejny środek płatniczy stosowany przez greckie przedsiębiorstwa w transakcjach międzynarodowych. Są one pisemnym potwierdzeniem zobowiązania do zapłaty, wystawianym na rzecz wierzyciela przez bank klienta, zobowiązującym wystawcę do zapłaty na rzecz wierzyciela w terminie ustalonym w umowie. Chociaż listy wekslowe są wystarczająco skutecznym instrumentem, ponieważ stanowią wyraźne potwierdzenie długu ze strony nabywcy, nie są one uznawane za weksle i w związku z tym nie podlegają przepisom „prawa wekslowego”.

Przelewy bankowe SWIFT, dobrze ugruntowane w greckich kręgach bankowych, są wykorzystywane do rozliczania coraz większej części transakcji i stanowią szybką oraz bezpieczną metodę płatności. Coraz większą popularnością cieszą się również przelewy bankowe SEPA, ponieważ są szybkie, bezpieczne i obsługiwane przez bardziej rozwiniętą sieć bankową.

W 2015 r. Grecja nałożyła ograniczenia na przepływy kapitałowe poza granice kraju. Wszystkie płatności kierowane za granicę podlegają określonej procedurze i są monitorowane przez banki oraz Ministerstwo Finansów, przy czym obowiązują ograniczenia dotyczące kwoty i charakteru przelewu.

Windykacja należności

Etap polubowny

Przed wszczęciem postępowania przed właściwym sądem alternatywną metodą odzyskania długu jest próba uzgodnienia z dłużnikiem planu spłaty. Osiągnięcie najkorzystniejszego porozumienia zazwyczaj jest możliwe w drodze negocjacji.

Proces windykacji rozpoczyna się od wysłania dłużnikowi ostatecznego wezwania do zapłaty listem poleconym, przypominającego mu o zobowiązaniach płatniczych, w tym o ewentualnych karach odsetkowych uzgodnionych w umowie – lub, w przypadku ich braku, o odsetkach naliczanych według ustawowej stopy procentowej. Odsetki są należne od dnia następującego po terminie płatności określonym w fakturze lub umowie handlowej według stopy procentowej równej, o ile strony nie uzgodnią inaczej, stopie refinansowania Europejskiego Banku Centralnego powiększonej o siedem punktów procentowych.

Postępowanie sądowe

Postępowanie w trybie przyspieszonym

Postępowanie zwykłe

W przypadku gdy wierzyciele nie dysponują pisemnym i jednoznacznym potwierdzeniem braku zapłaty ze strony dłużnika lub gdy roszczenie jest kwestionowane, jedyną pozostałą alternatywą jest uzyskanie wezwania do sądu w ramach postępowania zwykłego. Wierzyciel wnosi pozew do sądu, który doręcza go dłużnikowi w ciągu 60 dni. Termin rozprawy wyznaczany jest co najmniej osiemnaście miesięcy później. Prawo greckie pozwala sądowi na wydanie wyroku zaocznego, jeśli pozwany nie złoży odpowiedzi na pozew. Od 2016 r. procedura sądowa uległa zmianie i obecnie opiera się wyłącznie na dokumentacji przedłożonej na poparcie roszczenia.

0

Wykonanie orzeczenia sądowego

Egzekucja orzeczenia krajowego może rozpocząć się po jego uprawomocnieniu. Jeżeli dłużnik nie wywiąże się z wyroku, podlega on egzekucji bezpośrednio poprzez zajęcie majątku dłużnika.

W przypadku orzeczeń zagranicznych wydanych w państwie członkowskim UE Grecja przyjęła korzystne warunki egzekucji, takie jak unijne nakazy zapłaty lub europejski tytuł egzekucyjny. Orzeczenia wydane przez państwa spoza UE będą automatycznie egzekwowane zgodnie z umowami o wzajemnej egzekucji. W przypadku braku umowy zostanie przeprowadzone postępowanie w sprawie exequatur.

Postępowania upadłościowe

POSTĘPOWANIE RESTRUKTURYZACYJNE

Procedura ta ma na celu pomoc dłużnikowi w przywróceniu jego wiarygodności i rentowności oraz kontynuowaniu działalności po ogłoszeniu upadłości. Dłużnik negocjuje porozumienie ze swoimi wierzycielami. W trakcie tej procedury roszczenia i działania egzekucyjne wobec dłużnika mogą zostać zawieszone, jednak sąd wyznaczy zarządcę, który będzie sprawował kontrolę nad majątkiem i działaniami dłużnika. Proces reorganizacji rozpoczyna się od przedłożenia przez dłużnika sądowi planu opracowanego przez specjalistów; sąd dokonuje wówczas kontroli sądowej proponowanego planu, podczas gdy wyznaczony przez sąd mediator ocenia oczekiwania wierzycieli. Plan może zostać zatwierdzony wyłącznie po uzyskaniu zgody wierzycieli reprezentujących 60% całkowitego zadłużenia. (Wartość 60% nie zawsze ma zastosowanie – zależy to od konkretnej sprawy i zgody banku).

LIKWIDACJA

Postępowanie rozpoczyna się od złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez dłużnika lub wierzyciela. Sąd wyznacza syndyka zaraz po zweryfikowaniu wierzytelności. Ponadto grupa wierzycieli (składająca się z trzech członków reprezentujących każdą kategorię wierzycieli) zostanie upoważniona do nadzorowania postępowania, które kończy się po podziale wpływów ze sprzedaży aktywów przedsiębiorstwa.

0

Ostatnia aktualizacja: listopad 2025 r.