30 października prezydenci Xi Jinping i Donald Trump spotkali się po raz pierwszy od 2019 roku, na marginesie szczytu APEC w Korei Południowej. Obie potęgi osiągnęły taktyczne porozumienie, które pozwala Stanom Zjednoczonym zyskać czas na dywersyfikację źródeł dostaw metali ziem rzadkich, a Chinom – na łagodzenie presji deflacyjnej i realizację strategii technologicznej samowystarczalności.
Ustępstwa ogłoszone w ramach tego porozumienia mogą przynieść pewną ulgę globalnym przedsiębiorstwom handlowym. Jednak porozumienie pozostaje kruche: kilka poważnych sporów wciąż trwa, szczególnie w obszarze półprzewodników i metali ziem rzadkich, a każda ze stron zachowuje narzędzia nacisku, które mogą ponownie rozpalić handlowe napięcia.
Kluczowe punkty porozumienia osiągniętego podczas rozmów w Kuala Lumpur
W sprawie ceł
Stany Zjednoczone zgodziły się obniżyć cła na fentanyl¹ z 20% do 10%, co zmniejszy ogólną stawkę taryfową na import z Chin z 41% do 31%. Ponadto zawieszenie wzajemnych ceł w wysokości 24% zostanie przedłużone do 10 listopada 2026 r. Po stronie chińskiej rozważane jest zniesienie ceł w wysokości 10–15% na amerykańskie produkty rolne.
W sprawie kontroli eksportu
Stany Zjednoczone zawieszą na rok zasadę 50% udziału spółek zależnych² w kontrolach eksportowych. Z kolei Chiny odłożą na rok planowane wprowadzenie kontroli dotyczących pięciu dodatkowych metali ziem rzadkich oraz stosowanie regulacji eksterytorialnych³.
W kwestii oficjalnych wizyt
Prezydent Trump odwiedzi Chiny w przyszłym kwietniu, natomiast prezydent Xi Jinping odwiedzi Stany Zjednoczone w późniejszym terminie.
W sprawie rolnictwa
Chiny zobowiązują się do zwiększenia zakupów amerykańskiej soi, żywca oraz warzyw, zgodnie z memorandum Białego Domu.
Opłaty portowe
Wreszcie, oba kraje uzgodniły roczne zawieszenie wzajemnych opłat portowych.
Makroekonomia: rozejm, który spowalnia rozdzielenie, ale go nie zatrzymuje
Porozumienie tymczasowo obniża niektóre taryfy i zapobiega wprowadzeniu dalszych środków kontroli eksportu, co powinno zapewnić umiarkowane wsparcie dla handlu dwustronnego. Dla Chin oznacza to niewielką poprawę perspektyw wzrostu (+0,2 pkt w porównaniu z naszymi wcześniejszymi prognozami, do 4,4% w 2026 r.), dzięki potencjalnemu ożywieniu bezpośredniego eksportu do Stanów Zjednoczonych oraz spowolnieniu offshoringu napędzanego taryfami. Efekt pozostanie ograniczony: trend dywersyfikacji łańcuchów dostaw trwa, a sektory narażone (elektronika, farmaceutyki) pozostają wrażliwe na ryzyko przyszłych podwyżek barier celnych.
Rozejm ten zatem nie zmienia zasadniczo sytuacji: zależność USA od chińskiego importu pozostaje wysoka, a napięcia geopolityczne (Tajwan, wojna technologiczna itp.) nadal obciążają planowanie biznesowe.
Zróżnicowane skutki w zależności od sektora
Technologia i półprzewodniki
Zawieszenie nowych amerykańskich ograniczeń dotyczących kluczowego oprogramowania daje Chinom pewną przestrzeń na realizację strategii technologicznej samowystarczalności. Jednak brak ustępstw USA w kwestii zaawansowanych układów scalonych utrzyma wąskie gardła dla chińskich producentów, podczas gdy amerykańskie firmy pozostają narażone na środki antydumpingowe w Chinach w odniesieniu do chipów analogowych.
Metale ziem rzadkich i branże strategiczne
Odroczenie wprowadzenia chińskich kontroli dotyczących pięciu dodatkowych pierwiastków ziem rzadkich zapewniło amerykańskim firmom kolejny rok na gromadzenie zapasów REE, o ile rozejm się utrzyma. Jednak strukturalna zależność od Chin, które kontrolują niemal 90% globalnego procesu rafinacji, nadal będzie skłaniać producentów do budowy alternatywnych łańcuchów dostaw REE.
Rolnictwo
W Stanach Zjednoczonych producenci rolni, w szczególności producenci soi, skorzystają na tym porozumieniu. Jednak mimo zobowiązania Pekinu do zwiększenia zakupów soi i produktów rolnych, ogłoszone wolumeny pozostają poniżej historycznej średniej, a Chiny kontynuują strategię substytucji poprzez Brazylię, co ogranicza skalę oczekiwanego odbicia.
Produkcja i dobra konsumpcyjne
Obniżenie ceł może doprowadzić do niewielkiego ożywienia chińskiego eksportu tekstyliów, zabawek i produktów o niskiej marży do Stanów Zjednoczonych. Jednocześnie zmniejszenie różnicy w taryfach może tymczasowo spowolnić odpływ łańcuchów montażowych, które były ‘przekierowywane’ przez kraje trzecie (Wietnam, Indie).
Rozejm daje chwilę wytchnienia, ale bez trwałych gwarancji firmy muszą pozostać czujne wobec fragmentacji łańcuchów wartości.
Strategiczna rywalizacja USA–Chiny wciąż stanowi poważne ryzyko dla globalnego handlu.
podkreśla Junyu Tan, ekonomista ds. Azji Północnej w Coface.
> Przeczytaj naszą pełną ocenę ryzyka krajowego oraz prognozy dotyczące Chin oraz USA.
1- W lutym 2025 r. Stany Zjednoczone nałożyły 10-procentowe cła na chińskie towary, powołując się na niewystarczające działania Chin w ograniczaniu napływu prekursorów fentanylu do kraju. W marcu cła te zostały podwojone do 20 procent.
2- 29 września Departament Handlu USA opublikował nową zasadę rozszerzającą zakres listy podmiotów (firmy znajdujące się na tej liście muszą uzyskać specjalną licencję na import towarów lub technologii z USA), obejmującą każdą spółkę zależną, której udział własnościowy wynosi 50 procent lub więcej i która należy do firmy znajdującej się na liście. Podmioty z listy muszą uzyskać specjalną licencję na import towarów lub technologii z USA.
3- 9 października chińskie Ministerstwo Handlu ogłosiło, że zagraniczne podmioty muszą uzyskać zgodę rządu chińskiego na eksport produktów zawierających chińskie metale ziem rzadkich, jeśli stanowią one 0,1% lub więcej wartości produktu, lub jeśli produkt wykorzystuje technologię związaną z chińskimi metalami ziem rzadkich.
