Chiny
Japonia
Korea Południowa
Indie
USA
EuropaW drugiej połowie 2025 r. nastąpi ożywienie gospodarcze
Oczekuje się, że spowolnienie aktywności gospodarczej z 2024 r. utrzyma się w pierwszej połowie 2025 r., po czym w drugiej połowie roku nastąpi poprawa, wspierana przez łagodzenie polityki pieniężnej. Presja związana z kosztami utrzymania oraz restrykcyjne warunki finansowe nadal negatywnie wpływają na krajowy popyt prywatny. Napięcia na rynku pracy słabną, a stopa bezrobocia wzrosła z rekordowo niskiego poziomu 3,5% pod koniec 2022 r. do ponad 4% w 2024 r. Chociaż nominalny wzrost płac od połowy 2023 r. utrzymuje się na wysokim poziomie około 4% w skali roku, dopiero niedawno udało mu się nadążyć za spowolnieniem inflacji, co przełożyło się na dodatni wzrost płac. Konsumpcja gospodarstw domowych stanowi połowę PKB kraju i w związku z tym w ostatnich kilku latach była na niskim poziomie z powodu spadku płac realnych oraz realnego dochodu rozporządzalnego na mieszkańca. Chociaż gospodarstwa domowe czerpią wsparcie z dobrej sytuacji na rynku pracy i wzrostu płac nominalnych, zaufanie konsumentów pozostaje na niskim poziomie i jest mało prawdopodobne, by w najbliższym czasie uległo znacznej poprawie. W obliczu wysokiego poziomu zadłużenia gospodarstw domowych (112% PKB) oraz podwyższonych stóp procentowych Australijczycy wykazują ostrożność w wydatkach, zwłaszcza biorąc pod uwagę oznaki osłabienia rynku pracy.
Wzrost inwestycji przedsiębiorstw uległ spowolnieniu w pierwszej połowie 2024 r. po silnym wzroście odnotowanym w 2023 r. Spowolniły zarówno inwestycje w sektorze wydobywczym, jak i poza nim. Chociaż inwestycje poza sektorem wydobywczym spadły w kwartale czerwcowym 2024 r., ich poziom pozostaje wysoki. Inwestycje budowlane w sektorze pozagórniczym były wspierane przez projekty związane z infrastrukturą energii odnawialnej, centrami danych, magazynami oraz postępami w realizacji niedokończonych prac budowlanych. Wyższe koszty, większa niepewność gospodarcza oraz stonowane perspektywy popytu sprawią, że to spowolnienie planowanych inwestycji utrzyma się do 2025 r.
Niższe koszty energii i stabilne ceny surowców powinny przyczynić się do dalszego spadku inflacji w 2025 r. Jednak tempo dezinflacji będzie hamowane przez utrzymujące się wysokie czynsze i ceny nieruchomości. Wysoka inflacja skłoniła RBA do podwyższenia oficjalnej stopy procentowej (OCR) o 425 punktów bazowych w latach 2022–2023, co w grudniu 2023 r. doprowadziło do jej poziomu 4,35%. Pomimo tego, że główne banki centralne, w tym Rezerwa Federalna, rozpoczęły łagodzenie polityki pieniężnej, RBA pozostaje niezdecydowany co do przyszłego kierunku polityki. Słaba aktywność gospodarcza i wydatki gospodarstw domowych stanowią ograniczenia dla dalszych podwyżek stóp, podczas gdy oznaki słabszej niż oczekiwano gospodarki, pogorszenie sytuacji na rynku pracy oraz mniej uporczywa inflacja byłyby powodem do obniżek stóp.
Powracają presje budżetowe i związane z rachunkiem bieżącym
Po rozpoczęciu procesu konsolidacji budżetowej w roku budżetowym 2021–2022 Australia odnotowała w latach 2023–2024 pierwszą od prawie 20 lat podwójną nadwyżkę budżetową. Jednak ta ponadprzeciętna sytuacja budżetowa powinna zakończyć się w latach 2024–2025 wraz z powrotem deficytu budżetowego. Osłabienie sytuacji budżetowej wiąże się z wyższymi kosztami związanymi z szeregiem programów politycznych, w tym dalszą pomocą w związku z kosztami utrzymania (np. obniżki podatków i ulgi w rachunkach za energię), rozszerzenie finansowania niektórych usług zdrowotnych i usług pierwszej linii, a także kluczowe wydatki związane z transformacją energetyczną określone w pakiecie „Future Made-in-Australia” oraz rekordowy poziom wydatków na obronność. Odzwierciedla to również znacznie wolniejszy wzrost dochodów (+0,9%) w porównaniu z wydatkami (+6,3%). Rząd Australii spodziewa się, że presja fiskalna będzie się utrzymywać w ciągu najbliższych czterech lat i prognozuje deficyty budżetowe aż do roku 2027–2028 ze względu na znaczne i szybko rosnące wydatki na odsetki od długu publicznego, obronność oraz opiekę nad osobami starszymi. Utrzymujące się deficyty, rosnące odsetki oraz niewystarczający wzrost gospodarczy oznaczałyby wzrost długu publicznego w celu sfinansowania budżetu.
Saldo rachunku bieżącego Australii jest dodatnie od 2019 r., co wynika z rosnącej nadwyżki handlowej napędzanej silnym wzrostem eksportu surowców. Spodziewamy się jednak, że w 2024 r. saldo rachunku bieżącego ponownie osiągnie deficyt, a w 2025 r. deficyt ten się pogłębi. Niższe ceny surowców (zwłaszcza węgla) oraz słabszy popyt zewnętrzny na te surowce oznaczają, że nadwyżki handlowe nie będą tak duże jak w ciągu ostatnich kilku lat (średnio w latach 2019–2023 wynosiła 4,6% PKB), a zatem istnieje ryzyko, że nie uda się pokryć deficytu dochodów netto (3% PKB) związanego ze znacznymi wypłatami dywidend zagranicznych na rzecz inwestorów zagranicznych w spółkach wydobywczych.
Wyrównane wybory w 2025 r. i silniejsze stosunki z Chinami
Centrolewicowy rząd Partii Pracy pod przewodnictwem premiera Anthony’ego Albanese’a posiada 103 z 227 mandatów w australijskim parlamencie, dysponując niewielką większością (51,7%) w Izbie Reprezentantów (izbie niższej parlamentu) oraz 32,9% w Senacie (izbie wyższej). Oznacza to, że współpraca z posłami niezależnymi (wybranymi członkami mniejszych partii lub posłami bezpartyjnymi, którzy nie należą ani do rządu, ani do opozycji) ma kluczowe znaczenie dla uchwalania ustaw. W ciągu ostatnich dwóch dekad grupa posłów niezależnych w obu izbach parlamentu zyskała na znaczeniu i liczebności. Rosnące koszty utrzymania są od dawna kluczową kwestią budzącą niepokój wyborców przed kolejnymi wyborami federalnymi, które muszą się odbyć przed 27 września 2025 r. Priorytety polityczne rządu Partii Pracy koncentrują się na programach opieki społecznej, działaniach mających na celu obniżenie kosztów życia, łagodzeniu skutków zmian klimatycznych, zielonej energii oraz inwestycjach w nowe gałęzie przemysłu (np. plan „Future Made in Australia”).
W ostatnich latach nastąpiła znacząca zmiana w australijskiej polityce zagranicznej i obronnej, a najbardziej znaczącą transformacją było podpisanie 15 września 2021 r. porozumienia wojskowego AUKUS ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią. Chociaż porozumienie w zakresie bezpieczeństwa ma na celu przeciwdziałanie chińskiemu ekspansjonizmowi w regionie Indo-Pacyfiku oraz rozwijanie nieformalnej współpracy wojskowej i dyplomatycznej między USA, Indiami, Japonią i Australią (w ramach QUAD), australijska polityka skupia się bardziej na budowaniu nowej tożsamości jako strategicznego sojusznika niż na hamowaniu Chin, które pozostają kluczowym partnerem gospodarczym. Po eskalacji napięć na początku 2023 r. Australia i Chiny podjęły działania zmierzające do normalizacji stosunków handlowych, odnawiając współpracę gospodarczą i wznowiając dialog na wysokim szczeblu. Obie strony uzgodniły również poprawę komunikacji między siłami zbrojnymi w celu uniknięcia przyszłych incydentów morskich.