Wyspy Zielonego Przylądka

Stabilny wzrost napędzany przez turystykę i inwestycje

Oczekuje się, że w 2026 r. wzrost gospodarczy utrzyma się na wysokim poziomie, napędzany tymi samymi czynnikami, co w 2025 r. Najsilniejszym z nich pozostanie turystyka, napędzana przez coraz liczniejszą grupę zamożnych klientów z Europy, m.in. z Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i Portugalii, których przyjazd powinien ułatwić uruchomienie nowych połączeń lotniczych.

Również inwestycje przyczynią się do wzrostu gospodarczego. Trwa realizacja kilku projektów związanych z elektryfikacją, głównie na obszarach wiejskich, oraz projekty mające na celu zwiększenie mocy wytwórczych energii elektrycznej są obecnie realizowane w ramach Strategicznego Planu Zrównoważonego Rozwoju na lata 2022–2026, którego celem jest osiągnięcie 50-procentowego udziału energii odnawialnej w koszyku energetycznym do 2030 r. oraz 100-procentowego do 2050 r. Projekty te obejmują rozbudowę farmy wiatrowej na wyspie Santiago, której moc wzrośnie z 9 MW do 22 MW, oraz budowę ośmiu nowych elektrowni słonecznych, z których część rozpocznie się już w 2026 roku. Wyspy Zielonego Przylądka będą również nadal inwestować w infrastrukturę transportową łączącą wyspy, na przykład w rozbudowę portu w Santo Antão. Inwestycje te są finansowane głównie przez partnerów wielostronnych (MFW za pośrednictwem instrumentu RSF, Bank Światowy, EBI, Afrykański Bank Rozwoju). Budowa dużych kompleksów turystycznych – obejmujących obiekty noclegowe, restauracje i pola golfowe – jest finansowana z bezpośrednich inwestycji zagranicznych (Portugalia, Hiszpania, Holandia, Francja, Stany Zjednoczone i Chiny). Inwestycje te nie pozwolą jednak na dywersyfikację gospodarki, która pozostaje podatna na ewentualne spowolnienie gospodarcze w Europie.

Ponieważ escudo z Wysp Zielonego Przylądka jest powiązane z euro, umocnienie się europejskiej waluty względem dolara oraz umiarkowany wzrost cen surowców powinny przyczynić się do spowolnienia inflacji w 2026 r. Sytuacja ta, w połączeniu z rosnącymi przychodami z turystyki, zwiększonymi przekazami pieniężnymi od diaspory oraz redystrybucyjną polityką społeczną – której część ma na celu ograniczenie ubóstwa – powinna przyczynić się do przyspieszenia konsumpcji prywatnej.

Nadwyżka pierwotna przyczynia się do zmniejszenia zadłużenia

Oczekuje się, że w 2026 r. deficyt publiczny będzie nadal maleć. Dochody wzrosną dzięki wyższym podatkom od turystów przybywających do kraju, tytoniu i alkoholu, ograniczeniu zwolnień celnych na niektóre produkty importowane (towary konsumpcyjne i półprodukty spożywcze) oraz poszerzeniu podstawy opodatkowania poprzez likwidację luk podatkowych i walkę z uchylaniem się od podatków. Inwestycje w infrastrukturę energetyczną będą częściowo finansowane poprzez wprowadzenie podatku od emisji dwutlenku węgla oraz ukierunkowanych zachęt podatkowych na rzecz energii odnawialnej i pojazdów elektrycznych. Jednocześnie przewiduje się wzrost transferów socjalnych w celu wsparcia deklarowanego celu, jakim jest wyeliminowanie skrajnego ubóstwa do 2026 r., mimo że wydaje się to trudne do osiągnięcia. Zgodnie z zaleceniami MFW rząd planuje również ograniczyć wydatki na wynagrodzenia w sektorze publicznym jako udział w PKB, stopniowo zmniejszać dotacje dla przedsiębiorstw publicznych oraz zrestrukturyzować niektóre z nich poprzez częściową prywatyzację i partnerstwa publiczno-prywatne.

Wydatki publiczne rosłyby zatem wolniej niż dochody, co przyniosłoby niewielką nadwyżkę pierwotną i umożliwiło dalszą redukcję długu publicznego, którego dwie trzecie znajduje się w rękach wierzycieli zagranicznych – głównie instytucji wielostronnych, takich jak Bank Światowy, Afrykański Bank Rozwoju i MFW – w formie pożyczek na warunkach preferencyjnych. Około jednej piątej długu zagranicznego znajduje się w rękach wierzycieli dwustronnych, takich jak Portugalia, Chiny i Kuwejt, natomiast nieco mniej niż jedna czwarta należy do wierzycieli komercyjnych, wśród których dominują banki portugalskie. Wyspy Zielonego Przylądka korzystają również z innowacyjnego mechanizmu przekształcania długu w inwestycje klimatyczne. Już teraz obligacje skarbowe o wartości 12 mln EUR, będące w posiadaniu Portugalii, zostały przekształcone w finansowanie działań na rzecz ochrony środowiska oraz budowy infrastruktury odpornej na zmiany klimatu. Ostatecznie wszystkie wierzytelności Portugalii, wynoszące około 140 mln EUR, mogłyby zostać przekształcone w ramach tych samych zasad. Wzmocnienie tego mechanizmu, wraz z otwarciem specjalnych stref ekonomicznych w 2026 r., powinno doprowadzić do dalszego przyspieszenia napływu inwestycji zagranicznych.

Saldo rachunku bieżącego jest dodatnie od 2024 r. dzięki nadwyżce w bilansie usług, wynikającej z utrzymującego się wzrostu w sektorze turystycznym. Nadwyżka ta równoważy bardzo duży deficyt handlowy, który zgodnie z prognozami ma się jeszcze pogłębić w 2026 r. z powodu importu związanego z budową infrastruktury turystycznej i energetycznej. Oczekuje się jednak, że saldo rachunku bieżącego pozostanie dodatnie dzięki przekazom pieniężnym od diaspory oraz wypłatom z MFW w ramach programów pomocowych (ECF i RSF). Sytuacja ta umożliwiła Wyspom Zielonego Przylądka spłatę części zadłużenia oraz zwiększenie rezerw walutowych, które wynoszą równowartość 6,8 miesiąca importu.

Prawdopodobne zmiany polityczne w 2026 r.

Wyspy Zielonego Przylądka są jedną z nielicznych stabilnych demokracji w Afryce. W ostatnich wyborach parlamentarnych w kwietniu 2021 r. Ruch na rzecz Demokracji (MPD, centroprawica) utrzymał bezwzględną większość (38 mandatów z 72), ponownie wybierając Ulissesa Correia e Silvę, który pełnił funkcję premiera od 2016 r. Jednak w wyborach prezydenckich w październiku tego samego roku zwyciężył już w pierwszej turze José Maria Neves, członek głównej partii opozycyjnej – Afrykańskiej Partii na rzecz Niepodległości Wysp Zielonego Przylądka (PAICV, lewica). W tym systemie półparlamentarnym jego zwycięstwo zapoczątkowało okres de iure współrządzenia, mimo że w rzeczywistości prezydent odgrywa znacznie mniejszą rolę niż premier i ma niewielki wpływ na kształtowanie polityki. Zwycięstwo PAICV w wyborach samorządowych w grudniu 2024 r. (15 z 22 gmin), które doprowadziło do rekonstrukcji rządu, zapowiada jednak zmianę rządu w wyborach parlamentarnych w kwietniu 2026 r. Wynik ten odzwierciedla niezadowolenie społeczeństwa z społeczno-gospodarczych skutków polityki MPD, która – wbrew obietnicom wyborczym – nie zdołała znacząco poprawić warunków życia (wyeliminować skrajnego ubóstwa) ani zapewnić dostępu do podstawowych usług (opieki zdrowotnej, edukacji itp.).

Wyspy Zielonego Przylądka, blisko związane ze swoją byłą potęgą kolonialną, Portugalią, utrzymują również bardzo dobre stosunki z innymi afrykańskimi krajami portugalskojęzycznymi, tj. Angolą, Mozambikiem i Gwineą Bissau. Stosunki te znajdują odzwierciedlenie w umowach dwustronnych w dziedzinie edukacji, bezpieczeństwa morskiego i handlu. Wyspy Zielonego Przylądka regularnie współpracują z tymi krajami w ramach CPLP (Wspólnoty Krajów Portugalskojęzycznych), promując wymianę gospodarczą, wzajemne inwestycje oraz wspólne inicjatywy dyplomatyczne, zwłaszcza w kwestiach bezpieczeństwa regionalnego i zrównoważonego rozwoju.

Na arenie międzynarodowej Wyspy Zielonego Przylądka przyjęły w dużej mierze prozachodnie stanowisko. Oczekuje się, że Stany Zjednoczone pozostaną głównym partnerem politycznym, o czym świadczy wizyta sekretarza stanu USA Anthony’ego Blinkena w styczniu 2024 r., mająca na celu wzmocnienie współpracy między obydwoma krajami w celu zapewnienia bezpieczeństwa regionalnego i zwalczania piractwa. To samo dotyczy Europy w zakresie bezpieczeństwa (zwalczanie handlu narkotykami i ludźmi), turystyki – zwłaszcza Wielkiej Brytanii, z której pochodzi ponad jedna czwarta odwiedzających – oraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Wyspy Zielonego Przylądka i UE uzgodniły również przedłużenie do 2029 r. umowy w sprawie rybołówstwa, która umożliwia dostęp do wód terytorialnych archipelagu w zamian za wynagrodzenie (3,9 mln EUR w całym okresie). Chiny również pozostaną partnerem strategicznym, kontynuując inwestycje w sektorach zdrowia i turystyki, a także w rozwój specjalnej strefy ekonomicznej ukierunkowanej na gospodarkę morską.

Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2025 r.