Wyspy Zielonego Przylądka

Stabilny wzrost napędzany przez turystykę i inwestycje

Oczekuje się, że w 2026 r. wzrost gospodarczy utrzyma się na wysokim poziomie, napędzany przez te same czynniki, co w 2025 r. Najważniejszym z nich pozostanie turystyka, napędzana przez coraz liczniejszą grupę zamożnych klientów z Europy, m.in. z Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i Portugalii, których przyjazd powinien ułatwić uruchomienie nowych połączeń lotniczych.

Również inwestycje przyczynią się do wzrostu gospodarczego. Trwa realizacja kilku projektów związanych z elektryfikacją, głównie na obszarach wiejskich, oraz projekty mające na celu zwiększenie mocy wytwórczych energii elektrycznej są obecnie realizowane w ramach Strategicznego Planu Zrównoważonego Rozwoju na lata 2022–2026, którego celem jest osiągnięcie 50-procentowego udziału energii odnawialnej w koszyku energetycznym do 2030 r. oraz 100-procentowego do 2050 r. Projekty te obejmują rozbudowę farmy wiatrowej na wyspie Santiago, której moc wzrośnie z 9 MW do 22 MW, oraz budowę ośmiu nowych elektrowni słonecznych, z których część rozpocznie się już w 2026 roku. Wyspy Zielonego Przylądka będą również nadal inwestować w infrastrukturę transportu międzywyspowego, np. w rozbudowę portu w Santo Antão. Inwestycje te są finansowane głównie przez partnerów wielostronnych (MFW poprzez instrument RSF, Bank Światowy, EBI, Afrykański Bank Rozwoju). Budowa dużych kompleksów turystycznych – obejmujących obiekty noclegowe, restauracje i pola golfowe – jest finansowana z bezpośrednich inwestycji zagranicznych (Portugalia, Hiszpania, Holandia, Francja, Stany Zjednoczone i Chiny). Inwestycje te nie pozwolą jednak na dywersyfikację gospodarki, która pozostaje podatna na ewentualne spowolnienie gospodarcze w Europie.

Ponieważ escudo z Wysp Zielonego Przylądka jest powiązane z euro, umocnienie się europejskiej waluty względem dolara oraz umiarkowany poziom cen surowców powinny przyczynić się do spowolnienia inflacji w 2026 r. Sytuacja ta, w połączeniu z rosnącymi przychodami z turystyki, zwiększonymi przekazami pieniężnymi od diaspory oraz redystrybucyjną polityką społeczną – której część ma na celu ograniczenie ubóstwa – powinna przyczynić się do przyspieszenia konsumpcji prywatnej.

Nadwyżka pierwotna przyczynia się do zmniejszenia zadłużenia

Oczekuje się, że w 2026 r. deficyt publiczny będzie nadal maleć. Dochody wzrosną dzięki wyższym podatkom od przyjazdów turystów, wyrobów tytoniowych i alkoholu, ograniczeniu zwolnień celnych na niektóre produkty importowane (towary konsumpcyjne i półprodukty spożywcze) oraz poszerzeniu podstawy opodatkowania poprzez likwidację luk podatkowych i walkę z uchylaniem się od podatków. Inwestycje w infrastrukturę energetyczną będą częściowo finansowane poprzez wprowadzenie podatku od emisji dwutlenku węgla oraz ukierunkowanych zachęt podatkowych na rzecz energii odnawialnej i pojazdów elektrycznych. Jednocześnie oczekuje się wzrostu transferów socjalnych w celu wsparcia deklarowanego celu, jakim jest wyeliminowanie skrajnego ubóstwa do 2026 r., mimo że osiągnięcie tego celu wydaje się trudne. Zgodnie z zaleceniami MFW rząd planuje również ograniczyć wydatki na wynagrodzenia w sektorze publicznym jako udział w PKB, stopniowo zmniejszać dotacje dla przedsiębiorstw publicznych oraz zrestrukturyzować niektóre z nich poprzez częściową prywatyzację i partnerstwa publiczno-prywatne.

Wydatki publiczne rosłyby zatem wolniej niż dochody, co pozwoliłoby na osiągnięcie niewielkiej nadwyżki pierwotnej i umożliwiłoby dalszą redukcję długu publicznego, którego dwie trzecie znajduje się w rękach wierzycieli zagranicznych – głównie instytucji wielostronnych, takich jak Bank Światowy, Afrykański Bank Rozwoju i MFW – w postaci pożyczek na warunkach preferencyjnych. Około jednej piątej długu zagranicznego znajduje się w rękach wierzycieli dwustronnych, takich jak Portugalia, Chiny i Kuwejt, natomiast nieco mniej niż jedna czwarta należy do wierzycieli komercyjnych, wśród których dominują banki portugalskie. Wyspy Zielonego Przylądka korzystają również z innowacyjnego mechanizmu przekształcania długu w inwestycje klimatyczne. Już teraz obligacje skarbowe o wartości 12 mln EUR, będące w posiadaniu Portugalii, zostały przekształcone w środki finansowe przeznaczone na ochronę środowiska i budowę infrastruktury odpornej na zmiany klimatu. Ostatecznie wszystkie wierzytelności portugalskie, wynoszące około 140 mln EUR, mogłyby zostać przekształcone w ramach tych samych zasad. Wzmocnienie tego mechanizmu, wraz z otwarciem specjalnych stref ekonomicznych w 2026 r., powinno doprowadzić do dalszego przyspieszenia inwestycji zagranicznych.

Saldo rachunku bieżącego jest dodatnie od 2024 r. dzięki nadwyżce w bilansie usług wynikającej z utrzymującego się wzrostu w sektorze turystycznym. Nadwyżka ta równoważy bardzo duży deficyt handlowy, który zgodnie z prognozami ma się jeszcze pogłębić w 2026 r. z powodu importu związanego z budową infrastruktury turystycznej i energetycznej. Oczekuje się jednak, że saldo rachunku bieżącego pozostanie dodatnie dzięki przekazom pieniężnym od diaspory oraz wypłatom z MFW w ramach programów pomocowych (ECF i RSF). Sytuacja ta umożliwiła Wyspom Zielonego Przylądka spłatę części zadłużenia oraz zwiększenie rezerw walutowych, które wynoszą równowartość 6,8 miesiąca importu.

Prawdopodobne zmiany polityczne w 2026 r.

Wyspy Zielonego Przylądka są jedną z nielicznych stabilnych demokracji w Afryce. W ostatnich wyborach parlamentarnych w kwietniu 2021 r. Ruch na rzecz Demokracji (MPD, centroprawica) utrzymał bezwzględną większość (38 mandatów z 72), ponownie wybierając Ulissesa Correia e Silvę, który pełnił funkcję premiera od 2016 r. Jednak w wyborach prezydenckich w październiku tego samego roku zwyciężył w pierwszej turze José Maria Neves, członek głównej partii opozycyjnej – Afrykańskiej Partii na rzecz Niepodległości Wysp Zielonego Przylądka (PAICV, lewica). W tym systemie półparlamentarnym jego zwycięstwo zapoczątkowało okres współrządzenia de iure, mimo że w rzeczywistości prezydent odgrywa znacznie mniejszą rolę niż premier i ma niewielki wpływ na kształtowanie polityki. Zwycięstwo PAICV w wyborach samorządowych w grudniu 2024 r. (15 z 22 gmin), które doprowadziło do rekonstrukcji rządu, zapowiada zmianę rządu w wyborach parlamentarnych w kwietniu 2026 r. Wynik ten odzwierciedla niezadowolenie społeczeństwa z społeczno-gospodarczych skutków polityki MPD, która – wbrew obietnicom wyborczym – nie zdołała znacząco poprawić warunków życia (wyeliminować skrajnego ubóstwa) ani zapewnić dostępu do podstawowych usług (opieki zdrowotnej, edukacji itp.).

Wyspy Zielonego Przylądka, blisko związane ze swoją byłą potęgą kolonialną – Portugalią – utrzymują również bardzo dobre stosunki z innymi afrykańskimi krajami portugalskojęzycznymi, tj. Angolą, Mozambikiem i Gwineą Bissau. Stosunki te znajdują odzwierciedlenie w umowach dwustronnych w dziedzinie edukacji, bezpieczeństwa morskiego i handlu. Wyspy Zielonego Przylądka regularnie współpracują z tymi krajami w ramach CPLP (Wspólnoty Krajów Portugalskojęzycznych), promując wymianę gospodarczą, wzajemne inwestycje oraz wspólne inicjatywy dyplomatyczne, zwłaszcza w kwestiach bezpieczeństwa regionalnego i zrównoważonego rozwoju.

Na arenie międzynarodowej Wyspy Zielonego Przylądka przyjęły w dużej mierze prozachodnie stanowisko. Oczekuje się, że Stany Zjednoczone pozostaną głównym partnerem politycznym, o czym świadczy wizyta sekretarza stanu USA Anthony’ego Blinkena w styczniu 2024 r., mająca na celu wzmocnienie współpracy między obydwoma krajami w celu zapewnienia bezpieczeństwa regionalnego i zwalczania piractwa. To samo dotyczy Europy w kwestiach bezpieczeństwa (zwalczanie handlu narkotykami i handlu ludźmi), turystyki – zwłaszcza Wielkiej Brytanii, z której pochodzi ponad jedna czwarta odwiedzających – oraz bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Wyspy Zielonego Przylądka i UE uzgodniły również przedłużenie do 2029 r. umowy w sprawie rybołówstwa, która umożliwia dostęp do wód terytorialnych archipelagu w zamian za wynagrodzenie (3,9 mln EUR w całym okresie). Chiny również pozostaną partnerem strategicznym, kontynuując inwestycje w sektorach zdrowia i turystyki, a także w rozwój specjalnej strefy ekonomicznej ukierunkowanej na gospodarkę morską.

Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2025 r.