Wybrzeże Kości Słoniowej

Wzrost gospodarczy pozostanie silny i będzie miał szeroki zasięg

Gospodarka Wybrzeża Kości Słoniowej pozostaje niezwykle dynamiczna pomimo coraz bardziej niepewnej sytuacji gospodarczej na świecie. Eksport surowców wspierał wzrost gospodarczy, jednak głównym motorem wzrostu był popyt krajowy. W 2025 r. konsumpcję wspierał wzrost zatrudnienia, wzrost dochodów gospodarstw rolnych wynikający ze wzrostu cen skupu (kakao i kawa), a także bardzo niska inflacja. Inwestycje były napędzane przez intensywną działalność w sektorze wydobywczym (węglowodory, złoto), zachęty ze strony władz mające na celu zwiększenie udziału sektora prywatnego w gospodarce oraz inwestycje publiczne w infrastrukturę.

W 2026 r. wzrost gospodarczy powinien pozostać silny, kontynuując trend obserwowany w ostatnich latach. O ile nie wystąpią ekstremalne warunki pogodowe, rolnictwo (szacowane na około 16% PKB i 46% zatrudnienia w 2024 r.) będzie się rozwijać głównie dzięki zwiększonej produkcji kakao. Ten ostatni sektor stanowił 35% eksportu w 2024 r. Ponad 5 milionów osób utrzymuje się z przemysłu kakaowego. Po spadku o około 25% w sezonie 23–24, a w latach 2024–2025 o 9,5% z powodu niekorzystnych warunków pogodowych i chorób, oczekuje się, że w latach 2025–2026 produkcja wzrośnie o 5,3% do 1,7 mln ton. Jednak cena kakao w gospodarstwie, która początkowo została ustalona na 2 800 FCFA/kg (4 890 USD/tonę według aktualnego kursu wymiany) na sezon marzec–wrzesień 2026 r., musiała zostać obniżona do 1 200 FCFA/kg (2 130 USD/tonę według aktualnego kursu wymiany) – w porównaniu z 1 800 FCFA/kg w 2025 r. Wynika to z faktu, że światowe ceny kakao znacznie spadły (o około 3 000 USD/tonę do marca 2026 r.) z powodu większej podaży z Wybrzeża Kości Słoniowej i Ghany oraz słabego popytu. Ponieważ w wyniku różnicy cen gromadziły się zapasy, a także aby zapobiec niewywiązywaniu się lokalnych eksporterów z umów – co miało miejsce w latach 2016–2017 – władze nie miały innego wyboru, jak tylko obniżyć cenę skupu. Produkcja orzechów nerkowca (6% eksportu), która w 2025 r. wzrosła o prawie 60% do 1,5 mln ton, oraz kauczuku (12% eksportu) również utrzyma się na wysokim poziomie. Branże wydobywcze również powinny nadal się rozwijać. Wydobycie ropy naftowej (szacowane na około 63 400 bpd w 2025 r.) oraz jej eksport (15% eksportu) będą nadal rosły, w miarę jak morskie złoże Baleine (konsorcjum Eni-Petroci), którego szacowane zasoby wynoszą 2,5 mld baryłek ropy naftowej i 3 300 mld stóp sześciennych gazu ziemnego, osiągnie swój pełny potencjał, co planowane jest na rok 2028. Przemysł złota (15% eksportu) będzie nadal czerpał korzyści z rekordowo wysokich cen, a także z wysiłków władz Wybrzeża Kości Słoniowej na rzecz lepszej regulacji górnictwa na małą skalę, zmniejszenia jego wpływu na środowisko oraz ograniczenia przemytu, który prowadzi do znacznych strat w dochodach.

W miarę wdrażania przez władze Krajowego Planu Rozwoju (NDP) na lata 2026–2030, czwartego od 2012 r., nakłady brutto na środki trwałe (GFCF) (około 26% PKB w 2024 r.) pozostaną na wysokim poziomie. Budżet na rok 2026 przewiduje 4,2 bln FCFA (7,6 mld USD) na inwestycje publiczne, skierowane głównie na priorytetową infrastrukturę w rolnictwie, transporcie (drogi, kolej, lotniska), energetyce (rozbudowa sieci, elektrownie wodne, energia słoneczna), zaopatrzeniu w wodę i kanalizacji, edukacji oraz służbie zdrowia. Inwestycje prywatne również będą nadal rosły, wspierane przez konkretne działania rządu na rzecz poprawy otoczenia biznesowego (zwalczanie korupcji, ochrona praw własności, uproszczenie systemu opodatkowania przedsiębiorstw oraz warunków kredytowych dla MŚP itp.) oraz promowania partnerstw publiczno-prywatnych. Ponieważ na początku 2026 r. inflacja w WAEMU utrzymywała się na niskim poziomie, Bank Centralny Państw Afryki Zachodniej (BCEAO) obniżył w marcu 2026 r. swoją stopę procentową do 3,00%. Biorąc jednak pod uwagę wpływ konfliktu na Bliskim Wschodzie na ceny energii, BCEAO powinien przyjąć postawę wyczekującą do końca roku. Ponieważ inflacja krajowa jest niska, konsumpcja (82% PKB) powinna pozostać głównym motorem wzrostu, choć może być nieco ograniczona przez niższe dochody rolników wynikające z korekt cen kakao w gospodarstwach.

Finanse publiczne ulegają poprawie pomimo obciążenia niskich dochodów publicznych kosztami obsługi zadłużenia,

Od 2023 r. Wybrzeże Kości Słoniowej prowadzi konsolidację finansów publicznych przy wsparciu MFW w ramach trzech programów: porozumień EFF i ECF o wartości 3,5 mld USD, a także porozumienia RSF o wartości 1,3 mld USD. Postępy w realizacji reform w ramach tych programów zostały uznane przez Fundusz za zadowalające, co pozwoliło na odblokowanie kwoty 839,7 mln USD w grudniu 2025 r. po piątym przeglądzie programów EFF/ECF oraz czwartym przeglądzie programu RSF. W ramach średnioterminowej strategii mobilizacji dochodów główne działania przewidziane w budżecie na rok 2026 koncentrują się na poszerzeniu podstawy opodatkowania, usprawnieniu zwolnień z podatku VAT, ograniczeniu uchylania się od podatków, zwiększeniu wykorzystania rozwiązań cyfrowych oraz uproszczeniu administracji podatkowej. W rezultacie deficyt budżetowy ma się zmniejszyć i osiągnąć próg WAEMU wynoszący 3%. Dochody powinny wzrosnąć umiarkowanie, głównie dzięki wyższym wpływom z podatków bezpośrednich (podatek od osób prawnych i podatek dochodowy), podatków od produktów naftowych oraz opłat eksploatacyjnych z tytułu wydobycia. Potrzeby wydatkowe pozostaną znaczne, pomimo pewnych wysiłków zmierzających do ograniczenia niektórych transferów na rzecz gospodarstw domowych i przedsiębiorstw państwowych. Wynika to z faktu, że koszty obsługi zadłużenia (ponad 37% dochodów w 2025 r.) oraz wydatki na wynagrodzenia (16,5%) pochłaniają znaczną część dochodów publicznych, a władze będą również nadal intensywnie inwestować (24,7%), zgodnie z założeniami Narodowego Planu Rozwoju (NDP), co pozostawia niewiele miejsca na znaczące oszczędności. Deficyt będzie finansowany poprzez pożyczki krajowe, pożyczki na warunkach niepreferencyjnych lub półpreferencyjnych od partnerów zagranicznych (w ramach umów dwustronnych, wielostronnych oraz od banków komercyjnych) oraz emisje obligacji (na przykład w lutym 2026 r. wyemitowano 15-letnie obligacje międzynarodowe o wartości 1,3 mld USD i rentowności 5,39%). Zadłużenie Wybrzeża Kości Słoniowej, które ma głównie charakter zewnętrzny (stanowiąc 64% całkowitego długu publicznego w 2024 r.), wiąże się z umiarkowanym ryzykiem niewypłacalności i oczekuje się, że sytuacja ta utrzyma się w perspektywie średnioterminowej. Wskaźnik zadłużenia do PKB ma stopniowo spadać wraz ze zmniejszaniem się deficytu publicznego i solidnym wzrostem gospodarczym.

Pozycja zewnętrzna nadal solidna pomimo dużego zapotrzebowania na import

Deficyt na rachunku bieżącym, który w 2025 r. uległ dość znacznej poprawie dzięki rekordowo wysokim cenom złota i kakao, nieznacznie wzrośnie w 2026 r. Tendencję tę można przypisać przede wszystkim mniejszej nadwyżce handlowej. Chociaż ceny złota powinny pozostać wysokie, a eksport ropy naftowej powinien wzrosnąć, prawdopodobnie nie zrównoważą one znacznie niższych cen kakao i nieco niższych cen orzechów nerkowca. Import będzie jednak nadal rósł w związku z silnym popytem krajowym zarówno na dobra konsumpcyjne, jak i dobra kapitałowe. Deficyt w bilansie usług pozostanie duży ze względu na płatności za fracht i usługi operacyjne dla przemysłu wydobywczego. Deficyt dochodów pierwotnych będzie utrzymywany przez repatriację dywidend z zagranicznych przedsiębiorstw oraz spłaty odsetek od długu zagranicznego. Wreszcie, w przeciwieństwie do wielu krajów o wschodzących rynkach i gospodarkach rozwijających się (EMDE), saldo dochodów wtórnych Wybrzeża Kości Słoniowej również wykazuje niewielki deficyt, ponieważ kraj ten gości wielu pracowników migrujących z Afryki Zachodniej, którzy wysyłają pieniądze do domu, co skutkuje wypływem netto przekazów pieniężnych. Deficyt ten zostanie z łatwością pokryty przez napływ netto bezpośrednich inwestycji zagranicznych (3,8% PKB w 2025 r. skierowane do sektorów takich jak węglowodory, energetyka i technologie informacyjno-komunikacyjne), inwestycje portfelowe oraz pożyczki. Rezerwy walutowe WAEMU znacznie wzrosły w 2025 r., pokrywając prawie sześć miesięcy regionalnego importu.

Ciągłość polityczna po wyborach w 2025 r.

Zgodnie z powszechnymi oczekiwaniami prezydent Alassane Ouattara (Zgromadzenie Houphouetystów na rzecz Demokracji i Pokoju, RHDP) zapewnił sobie czwartą kadencję w wyborach prezydenckich w 2025 r., zdobywając 89,8% głosów. Jego miażdżące zwycięstwo wynika przede wszystkim z faktu, że kandydatury dwóch głównych przeciwników zostały unieważnione. Laurent Gbagbo (PPA-CI), który pełnił funkcję prezydenta w latach 2000–2011, został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za nieuprawnionego do kandydowania, ponieważ jego prawa obywatelskie zostały zawieszone po skazaniu przez sądy Wybrzeża Kości Słoniowej. Tidjane Thiam (PDCI-RDA, główna partia opozycyjna) został uznany za nieuprawnionego do kandydowania po utracie obywatelstwa Wybrzeża Kości Słoniowej w związku z uzyskaniem obywatelstwa francuskiego. Chociaż opozycja zakwestionowała wybory, a podczas kampanii miały miejsce protesty, nie doszło do żadnych poważnych incydentów, a reelekcja Ouattary przebiegła stosunkowo spokojnie, zwłaszcza biorąc pod uwagę historię przemocy politycznej w tym kraju. Zgodnie z logiką RHDP, która od 2011 r. jest dominującą siłą polityczną, odniosła miażdżące zwycięstwo w wyborach parlamentarnych, zdobywając 196 z 255 mandatów w Zgromadzeniu Narodowym. Większość kwalifikowana wynosząca dwie trzecie daje prezydentowi Ouattarze i jego rządowi całkowitą swobodę w realizacji programu reform. Jednak pomimo dobrych wyników gospodarczych w ostatnich latach oczekuje się, że napięcia społeczne będą się utrzymywać. Pomimo wysokiego wzrostu gospodarczego wskaźniki ubóstwa pozostają wysokie, a nierówności społeczne rosną, szczególnie między Abidżanem a resztą kraju. Ponadto sytuacja w zakresie bezpieczeństwa pogarsza się na północy kraju, na granicy z Mali i Burkina Faso, gdzie rośnie zagrożenie terroryzmem islamistycznym. Niemniej jednak zagrożenia te udało się dotychczas opanować dzięki zacieśnionej współpracy wojskowej i wymianie danych wywiadowczych między Wybrzeżem Kości Słoniowej, Beninem, Burkina Faso, Ghaną i Togo.

Ostatnia aktualizacja: marzec 2026 r.