Wielka Brytania

Ożywienie gospodarcze pozostaje umiarkowane w obliczu słabego popytu krajowego i zagranicznego

Oczekuje się, że gospodarka Wielkiej Brytanii będzie rosła jedynie w umiarkowanym tempie do końca 2026 r. i w 2027 r., hamowana przez słabą konsumpcję gospodarstw domowych, wysokie koszty finansowania oraz trudne warunki zewnętrzne. Chociaż wydaje się, że rynek pracy ma już za sobą najgorszy okres, ożywienie gospodarcze będzie prawdopodobnie stopniowe, a ponowne nasilenie presji inflacyjnej w 2026 r. osłabia korzyści wynikające z niedawnego wzrostu płac. Wyższe koszty kredytów hipotecznych oraz utrzymująca się niepewność co do perspektyw gospodarczych również negatywnie wpływają na zaufanie konsumentów i aktywność na rynku nieruchomości, ograniczając możliwości silniejszego ożywienia popytu prywatnego. Oczekuje się, że polityka pieniężna pozostanie stosunkowo restrykcyjna, ponieważ utrzymująca się inflacja ogranicza zdolność Banku Anglii do znacznego obniżenia stóp procentowych. W rezultacie warunki finansowania prawdopodobnie pozostaną trudne dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw przez większą część okresu prognozy. Wydatki rządowe i inwestycje publiczne będą zatem nadal odgrywać ważną rolę we wspieraniu wzrostu gospodarczego, zwłaszcza poprzez zwiększone wydatki na obronność, projekty infrastrukturalne oraz inwestycje mieszkaniowe. Chociaż reformy w zakresie planowania przestrzennego powinny stopniowo wspierać działalność budowlaną i inwestycje, wszelkie istotne korzyści gospodarcze prawdopodobnie ujawnią się wyraźniej w 2027 r.

Warunki zewnętrzne pozostają trudne. Spowolnienie globalnego wzrostu gospodarczego, amerykańskie cła oraz utrzymująca się słabość kluczowych rynków eksportowych negatywnie wpływają na wyniki handlu. Chociaż stosunki między Wielką Brytanią a Unią Europejską stopniowo uległy poprawie, tarcia handlowe nadal ograniczają eksport towarów. W rezultacie oczekuje się, że wzrost gospodarczy będzie nadal w większym stopniu zależał od popytu krajowego niż od handlu zagranicznego.

Liczba upadłości przedsiębiorstw pozostaje na wysokim poziomie, mimo pewnego spadku w stosunku do szczytowego poziomu z 2024 r. Chociaż w pierwszej połowie 2026 r. odnotowano spadek liczby upadłości, presja nasiliła się w sektorach najbardziej narażonych na wyższe koszty energii, globalną konkurencję i słabszy popyt, w tym wśród dostawców motoryzacyjnych, producentów materiałów budowlanych, metali, a także w sektorach transportu i nieruchomości. W perspektywie długoterminowej oczekuje się, że utrzymująca się presja kosztowa, stłumiony popyt oraz utrzymujące się na wyższym poziomie stopy procentowe przyczynią się do ponownego wzrostu liczby upadłości pod koniec 2026 r. i w 2027 r.

Sytuacja budżetowa poprawia się powoli pomimo rosnącego zadłużenia

Oczekuje się, że deficyt budżetowy Wielkiej Brytanii będzie się stopniowo zmniejszał w latach 2026 i 2027, wspierany przez wyższe wpływy podatkowe wynikające z wyższych płac nominalnych oraz niedawnych podwyżek podatków. Jednak wydatki rządowe również mają wzrosnąć, zwłaszcza w obszarze obronności, usług publicznych i programów inwestycyjnych. W związku z tym oczekuje się, że dług publiczny będzie nadal wzrastał jako udział w PKB, choć w wolniejszym tempie niż w ostatnich latach. Jednocześnie oczekuje się, że Bank Anglii będzie nadal zmniejszał swoje zasoby obligacji rządowych, choć tempo zacieśniania ilościowego prawdopodobnie pozostanie stopniowe.

Oczekuje się, że deficyt na rachunku bieżącym pozostanie zasadniczo na niezmienionym poziomie w okresie prognozy. Znaczna nadwyżka w handlu usługami, wynikająca z silnej pozycji Wielkiej Brytanii w sektorze usług finansowych i profesjonalnych, będzie nadal częściowo równoważyć utrzymujący się deficyt w handlu towarami. Rosnący popyt krajowy i inwestycje publiczne prawdopodobnie będą wspierać wzrost importu, ograniczając wszelką znaczącą poprawę salda zewnętrznego. Chociaż większość korekt handlowych po brexicie została już wchłonięta przez przedsiębiorstwa, wyższe koszty związane ze stosunkami handlowymi między Wielką Brytanią a UE nadal negatywnie wpływają na wielkość obrotów handlowych.

Nowe kierownictwo zmienia priorytety polityczne

Pomimo zdobycia znacznej większości parlamentarnej w wyborach powszechnych w 2024 r. rząd Partii Pracy odnotował spadek poparcia społecznego w 2025 r. i w pierwszej połowie 2026 r. Kulminacją tych wydarzeń była zmiana przywództwa w czerwcu 2026 r., kiedy to premier Keir Starmer ustąpił ze stanowiska, a jego następcą został Andy Burnham, były minister w rządzie Partii Pracy i wieloletni burmistrz Greater Manchester. Chociaż nowa administracja pozostaje wierna ogólnym celom manifestu Partii Pracy z 2024 r., Burnham kładzie większy nacisk na decentralizację regionalną, inwestycje mieszkaniowe, opiekę społeczną oraz walkę z bezrobociem wśród młodzieży.

Oczekuje się, że nowy rząd skoncentruje się w większym stopniu na tradycyjnych kwestiach społecznych, zwiększając inwestycje w budownictwo mieszkaniowe, infrastrukturę lokalną i rozwój regionalny. Chociaż dalsze podwyżki podatków pozostają prawdopodobne, oczekuje się, że będą one bardziej ukierunkowane i umiarkowane niż wcześniej przewidywano, co odzwierciedla obawy dotyczące wpływu wyższych podatków na inwestycje przedsiębiorstw i wydatki gospodarstw domowych. Aby sfinansować wyższy poziom inwestycji publicznych przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z rządowymi zasadami fiskalnymi, oczekuje się, że dodatkowe finansowanie będzie w coraz większym stopniu opierać się na publicznych instytucjach finansowych i publiczno-prywatnych instrumentach inwestycyjnych, a nie wyłącznie na konwencjonalnym zadłużeniu rządowym. Zmiana na stanowisku przywódczym poprawiła notowania Partii Pracy w sondażach opinii publicznej, choć poparcie dla partii pozostaje przedmiotem zaciętej rywalizacji z partią Reform UK, co sugeruje bardziej konkurencyjne środowisko polityczne. Kolejne wybory parlamentarne są przewidziane dopiero na sierpień 2029 r., choć nadal pojawiają się spekulacje, że Burnham mógłby ubiegać się o wcześniejszy mandat, gdyby warunki gospodarcze i trendy w sondażach nadal się poprawiały.

Jednocześnie Wielka Brytania nadal porusza się w złożonym środowisku międzynarodowym, równoważąc swoje stosunki ze Stanami Zjednoczonymi i dążąc jednocześnie do ściślejszej współpracy z Unią Europejską. Współpraca w zakresie obronności i bezpieczeństwa stała się coraz ważniejszym obszarem zaangażowania, a rząd postrzega silniejsze partnerstwa europejskie jako środek wspierający zarówno cele gospodarcze, jak i geopolityczne.

Płatności

Czeki są nadal wykorzystywane do krajowych i międzynarodowych płatności handlowych, chociaż w transakcjach międzynarodowych preferowane są weksle i akredytywy. Często stosuje się również przelewy bankowe – zwłaszcza przelewy SWIFT – które są postrzegane jako szybka i niezawodna metoda płatności. Pobrania bezpośrednie i zlecenia stałe są również uznawane za praktyczne rozwiązania w przypadku dokonywania regularnych lub przewidywanych płatności i są szczególnie powszechnie stosowane w transakcjach krajowych. Dopuszczalne jest wystawianie faktur zarówno przed, jak i po dostarczeniu towarów lub wykonaniu usług.

Windykacja należności

ETAP POLUBOWNY

Proces windykacji zazwyczaj rozpoczyna się od wysłania dłużnikowi wezwania do zapłaty, po czym następuje seria dalszej korespondencji pisemnej, rozmów telefonicznych oraz (jeśli pozwala na to wartość długu) osobistych wizyt i spotkań z dłużnikiem. Proces windykacji został zaprojektowany jako sekwencja etapów, rozpoczynająca się od polubownej (przedprocesowej) fazy windykacji i eskalująca aż do postępowania sądowego, w przypadku gdy dłużnik nie wywiąże się ze swoich zobowiązań.

POSTĘPOWANIE SĄDOWE

Sąd okręgowy ma wyłącznie jurysdykcję cywilną. Sędziowie rozpatrują sprawy dotyczące windykacji długów, szkód osobowych, naruszenia umów dotyczących towarów lub nieruchomości, odzyskiwania gruntów oraz spraw rodzinnych (takich jak rozwód i adopcja). Sprawy o wartości poniżej 25 000 GBP (lub poniżej 50 000 GBP w przypadku szkód osobowych) muszą mieć pierwszą rozprawę w sądzie okręgowym.

Sąd Najwyższy ma siedzibę w Londynie, ale posiada również oddziały regionalne, zwane „rejestrem okręgowym”, w całej Anglii i Walii. Składa się z trzech wydziałów: Wydziału Queen’s Bench, Wydziału Chancery oraz Wydziału Rodzinnego.

Sąd Apelacyjny składa się z dwóch wydziałów – Wydziału Cywilnego i Wydziału Karnego.

Sąd Najwyższy składa się z prezesa, wiceprezesa oraz dwunastu sędziów zawodowych.

Postępowanie w trybie przyspieszonym (wyroki sumaryczne)

Aby złożyć wniosek o orzeczenie w trybie uproszczonym, powód musi uzyskać od sądu formularz zawiadomienia o wniosku. Powinien on być poparty oświadczeniem, w którym powód wyjaśnia, dlaczego uważa, że należy wydać orzeczenie w trybie uproszczonym – albo dlatego, że pozwany nie ma realnych szans na skuteczną obronę przed roszczeniem, albo dlatego, że nie ma powodu, dla którego sprawa miałaby zostać rozstrzygnięta w pełnym postępowaniu sądowym.

Kopia tego oświadczenia jest doręczana stronie przeciwnej na siedem dni przed rozprawą w sprawie orzeczenia w trybie uproszczonym. Strona przeciwna ma również możliwość złożenia oświadczenia, ale musi je przesłać nie później niż trzy dni przed rozprawą. Powód nie może złożyć wniosku o wydanie wyroku w trybie uproszczonym, dopóki dłużnik nie zwróci formularza potwierdzenia doręczenia lub nie złoży odpowiedzi na pozew. Jeśli sąd zgodzi się z powodem, wyda wyrok na jego korzyść. Wniosek zostanie oddalony, jeśli sąd nie zgodzi się z powodem.

Postępowanie zwykłe

Obecnie procedury i jurysdykcje Sądu Okręgowego oraz Sądu Najwyższego są identyczne. Utworzono szereg „ścieżek” postępowania sądowego, z których każda ma własny harmonogram proceduralny. Roszczenia są przypisywane do odpowiedniej ścieżki przez sędziego proceduralnego, zgodnie z ich wartością pieniężną. Przed wszczęciem postępowania sądowego należy dopełnić pewnych czynności przedprocesowych. Procedury te mają na celu zachęcenie zainteresowanych stron do rozstrzygania sporów bez konieczności wszczynania postępowania sądowego, co pozwala zminimalizować koszty i skrócić czas trwania postępowania.

Postępowanie rozpoczyna się formalnie w momencie, gdy powód (dawniej „pozew”) złoży formularz pozwu w sądzie okręgowym lub sądzie wyższej instancji. Pełne szczegóły skargi są zawarte w uzasadnieniu pozwu, które zazwyczaj stanowi oddzielny dokument dołączony do formularza pozwu. Formularz pozwu musi zostać doręczony pozwanemu przez sąd lub przez powoda. Pozwany może następnie złożyć odpowiedź na formularz pozwu w terminie 14 dni od doręczenia. Dłużnikowi przyznaje się 28-dniowe przedłużenie terminu na złożenie odpowiedzi na pozew i/lub pozwu wzajemnego. Po wymianie tych formalnych dokumentów sąd nakazuje obu stronom wypełnienie „Kwestionariusza przydziału”.

Postanowienie o zamrożeniu majątku (dawniej nakaz Mareva)

Nakaz zamrożenia (lub nakaz zabezpieczający) to specjalny nakaz tymczasowy, który uniemożliwia pozwanemu rozporządzanie aktywami lub wywożenie ich z kraju. Jednym z warunków wydania takiego nakazu jest często zobowiązanie wnioskodawcy do pokrycia pełnych kosztów na rzecz osoby, przeciwko której został on wydany, jeśli okaże się on nieuzasadniony. W typowym sporze handlowym wydanie wyroku może trwać od 18 do 24 miesięcy, licząc od momentu wszczęcia postępowania sądowego.

Egzekucja orzeczenia sądowego

Dostępnych jest szereg mechanizmów egzekucyjnych. Należą do nich nakaz egzekucyjny (który pozwala komornikowi sądu okręgowego żądać zapłaty od dłużnika) oraz nakaz „fieri facias” w przypadku długów przekraczających 600 funtów brytyjskich, na mocy którego urzędnik egzekucyjny Sądu Najwyższego może dokonać zajęcia mienia o wartości równej kwocie długu wynikającej z wyroku (w celu późniejszej sprzedaży na aukcji i potrącenia z kwotą należną).

Jako członek Unii Europejskiej Wielka Brytania przyjęła kilka mechanizmów egzekucji orzeczeń wydanych w innych krajach UE. Należą do nich unijne nakazy zapłaty, które są bezpośrednio wykonalne w sądach krajowych, oraz europejski tytuł egzekucyjny w przypadku roszczeń bezspornych. Wyroki wydane w krajach spoza UE są uznawane i wykonywane, jeśli kraj, w którym zostały wydane, zawarł umowę z Wielką Brytanią. W przypadku braku takiej umowy angielskie prawo międzynarodowe prywatne przewiduje procedurę exequatur.

Postępowania upadłościowe

ADMINISTRACJA

Postępowanie administracyjne ma charakter mechanizmu ratunkowego, który umożliwia przedsiębiorstwom (w miarę możliwości) kontynuowanie działalności gospodarczej. Postępowanie wszczyna się poprzez złożenie wniosku do sądu o wydanie nakazu administracyjnego lub poprzez złożenie w sądzie dokumentów potwierdzających pozasądowe wyznaczenie administratora.

DOBROWOLNE POROZUMIENIE SPÓŁKI (CVA)

CVA to nieformalne, ale wiążące porozumienie między spółką a jej wierzycielami niezabezpieczonymi, w ramach którego renegocjowane są długi spółki. Można je wykorzystać w celu uniknięcia lub wsparcia innych postępowań upadłościowych, takich jak postępowanie administracyjne lub likwidacja. Przewiduje ono plan restrukturyzacji, który wymaga poparcia ze strony wierzycieli wyrażających sprzeciw.

PLAN UGODY WIERZYCIELI

Ugoda wierzycieli to zatwierdzony przez sąd kompromis lub porozumienie pomiędzy dłużnikiem korporacyjnym a wszystkimi grupami jego wierzycieli, mające na celu reorganizację lub restrukturyzację jego długów. Nie jest to procedura upadłościowa i nie obejmuje moratorium na działania wierzycieli. Może być jednak wdrażany w połączeniu z formalnymi postępowaniami upadłościowymi (zarządzaniem majątkiem lub likwidacją). Może być również wdrażany samodzielnie przez samą spółkę będącą dłużnikiem.

ZARZĄD KOMISARSKI

Wyróżnia się trzy rodzaje syndyków. Pierwszym z nich jest syndyk powołany z uprawnieniami ustawowymi. Drugim rodzajem syndyka jest osoba powołana na podstawie warunków stałego obciążenia lub aktu powierniczego zabezpieczenia. Trzecią kategorią jest zarządca (powołany na podstawie warunków obciążenia zmiennego obejmującego całość lub znaczną część majątku spółki będącej dłużnikiem).

LIKWIDACJA

Spółka może zostać poddana likwidacji dobrowolnej lub przymusowej. Likwidacja dobrowolna może mieć formę „dobrowolnej likwidacji przez wspólników” lub „dobrowolnej likwidacji przez wierzycieli”. Oba te postępowania są wszczynane przez samą spółkę poprzez podjęcie uchwały na zgromadzeniu wspólników. Spółka zaprzestaje wówczas działalności, a likwidator gromadzi aktywa spółki i rozdziela je między wierzycieli w celu zaspokojenia, w miarę możliwości, zobowiązań spółki.

Ostatnia aktualizacja: sierpień 2026 r.