Tajlandia

Gospodarka Tajlandii prawdopodobnie pozostanie w stagnacji

Po słabych wynikach w 2024 r. wyzwania i zagrożenia stojące przed gospodarką Tajlandii wskazują, że rozczarowująca dynamika gospodarcza utrzyma się w 2025 r., a następnie ustabilizuje się na niskim poziomie w 2026 r. Konsumpcja prywatna (stanowiąca 59% PKB) ma ulec dalszemu spowolnieniu, sądząc po niskim poziomie zaufania konsumentów w obliczu utrzymującego się wysokiego poziomu zadłużenia gospodarstw domowych, niepewności związanej z handlem światowym, słabego ożywienia w turystyce oraz realokacji środków stymulacyjnych dla gospodarstw domowych (portfel cyfrowy i związane z nim transfery gotówkowe) na rzecz wsparcia dla borykających się z trudnościami branż. Gwałtowny wzrost eksportu w pierwszej połowie 2025 r. wynika głównie z przyspieszenia działań mających na celu uniknięcie amerykańskich ceł przed wygaśnięciem 90-dniowego rozejmu. Ponieważ eksport do Stanów Zjednoczonych stanowi prawie 9% PKB, a wzajemne cła należą do najwyższych w regionie (37%), Tajlandia prawdopodobnie mocno ucierpi na skutek tych ograniczeń handlowych, jeśli zostaną one w pełni wdrożone. Ponadto, ponieważ chińscy eksporterzy poszukują nowych rynków w obliczu tarć handlowych między USA a Chinami oraz spowolnienia gospodarczego w Chinach, konkurencja dla tajlandzkich przedsiębiorstw prawdopodobnie wzrośnie. Dodatkowo utrzymująca się słabość inwestycji prywatnych prawdopodobnie pogłębi utratę konkurencyjności przez przedsiębiorstwa krajowe.

Ożywienie w turystyce (12% PKB w 2024 r. w porównaniu z 19% w 2019 r.) traci na sile, ponieważ Chińczycy (14% wszystkich odwiedzających) są coraz mniej skłonni do odwiedzania kraju. Chociaż liczba turystów z Europy, Rosji i Indii wzrosła, ta tendencja wzrostowa nie wystarczyła, by zrównoważyć spadek liczby turystów chińskich (-33% rok do roku w okresie styczeń–maj 2025 r.). Spadek ten można wyjaśnić zwiększoną konkurencją ze strony innych krajów regionu (zwłaszcza Wietnamu), promocją turystyki krajowej w Chinach oraz nasilonymi obawami dotyczącymi bezpieczeństwa.

Po raz pierwszy od 13 miesięcy inflacja ogółowa osiągnęła w kwietniu 2025 r. wartość ujemną w związku z niższymi światowymi cenami energii i żywności. Tymczasem inflacja bazowa jest dodatnia, ale utrzymuje się na niskim poziomie w kontekście słabego popytu krajowego oraz rządowych środków kontroli cen, które łagodzą presję cenową po stronie podaży. W tej sytuacji, począwszy od października 2024 r., Bank Tajlandii (BOT) trzykrotnie obniżył stopy procentowe łącznie o 75 punktów bazowych (stan na czerwiec 2025 r.), po tym jak w 2023 r. podniósł je do najwyższego od 10 lat poziomu 2,5%. Biorąc pod uwagę pogarszające się perspektywy gospodarcze, niską presję inflacyjną oraz słabego dolara amerykańskiego, BOT może kontynuować obniżanie stóp procentowych w 2025 r.

Słaba koniunktura gospodarcza na świecie komplikuje realizację polityki fiskalnej

Deficyt budżetowy wzrósł w roku budżetowym 2025 (od października 2024 r. do września 2025 r.) w wyniku działań stymulacyjnych skierowanych do gospodarstw domowych. Oczekuje się, że w roku budżetowym 2026 ulegnie on zmniejszeniu, głównie dzięki wzrostowi podstawy opodatkowania oraz ewentualnemu zrezygnowaniu z niektórych kosztownych środków stymulacyjnych (portfel cyfrowy). Budżet na rok budżetowy 2026 został przyjęty w pierwszym czytaniu parlamentarnym i trafi do parlamentu na drugie i trzecie czytanie w sierpniu 2025 r., po czym ma zostać zatwierdzony przez Senat i króla. Budżet ma na celu ożywienie słabej gospodarki Tajlandii, na przykład poprzez wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w ramach specjalnych programów kredytowych zapewniających kapitał obrotowy przy niskich stopach procentowych i odroczonych spłatach zadłużenia. Z drugiej strony rząd opóźnił trzecią fazę (dla Tajów w wieku 16–20 lat) wypłat gotówkowych w ramach programu „Digital Wallet” i rozważa przeznaczenie tych środków na alternatywne środki stymulacji gospodarczej, w tym inwestycje infrastrukturalne lub łagodzenie skutków ceł amerykańskich. W międzyczasie dochody mogłyby zostać wzmocnione dzięki ewentualnej podwyżce podatku VAT i innym reformom podatkowym. Istnieje jednak znaczna niepewność co do tego, czy budżet ten zostanie zrealizowany, ponieważ wypłaty środków budżetowych w Tajlandii historycznie podlegały opóźnieniom, a sytuacja ta może się utrzymać w obliczu biurokratycznych utrudnień i powolnego zatwierdzania projektów. Ryzyko związane z rosnącym wskaźnikiem długu publicznego do PKB – od czasu jego gwałtownego wzrostu w czasie pandemii – jest ograniczone przez profil zadłużenia. Dług publiczny ma w większości charakter długoterminowy (88% całości na koniec kwietnia 2025 r.) i jest denominowany głównie w walucie lokalnej (99%).

Saldo rachunku bieżącego ponownie osiągnęło wartość dodatnią w 2023 r. po dwóch latach utrzymywania się na poziomie ujemnym, co wynikało z poprawy salda handlu towarami i usługami, które jednak pozostaje znacznie poniżej poziomów sprzed kryzysu (2015–2019) w związku z powolnym ożywieniem światowego handlu. Tymczasem saldo dochodów pierwotnych pozostaje stabilne i ujemne z powodu wypłat zysków i dywidend na rzecz przedsiębiorstw zagranicznych. Saldo wtórne jest stabilne i dodatnie, co wynika z przekazów pieniężnych. W przyszłości powolne ożywienie w turystyce, powolny wzrost eksportu oraz wyższy import (szczególnie od chińskich eksporterów poszukujących rynków alternatywnych wobec Stanów Zjednoczonych) spowodowany amerykańskimi ograniczeniami handlowymi mogą utrudnić poprawę salda rachunku bieżącego. Niemniej jednak rezerwy walutowe pozostają na wysokim poziomie, pokrywając około ośmiu miesięcy importu. Baht tajski (THB) umocnił się w pierwszej połowie 2025 r. na tle osłabienia dolara. Przyszła dynamika kursu THB zależy częściowo od polityki gospodarczej Stanów Zjednoczonych.

Krucha koalicja rządowa

Partia Move Forward (MFP) zdobyła największą liczbę mandatów parlamentarnych w wyborach powszechnych w maju 2023 r. Jednak po miesiącach impasu politycznego spowodowanego niemożnością utworzenia rządu przez MFP – wynikającą z dążenia tej partii do zmiany ustawy o znieważeniu majestatu – partia Pheu-Thai (PT) ogłosiła utworzenie jedenastopartyjnej koalicji złożonej głównie z konserwatystów i zwolenników wojska. Koalicja ta doprowadziła do mianowania Sretthy Thavisina na stanowisko premiera. W sierpniu 2024 r. tajski Trybunał Konstytucyjny odwołał premiera Sretthę Thavisina z powodu naruszenia konstytucji poprzez mianowanie byłego więźnia na stanowisko ministra. Tydzień wcześniej ten sam sąd nakazał rozwiązanie partii MFP i zakazał jej przywódcom działalności politycznej na 10 lat za to, że w kampanii wyborczej w 2023 r. zaproponowali zniesienie przestępstwa znieważenia majestatu. Pozostałych 143 parlamentarzystów z partii MFP utworzyło Partię Ludową pod przewodnictwem Natthaphonga Ruengpanyawuta, która nadal dąży do wprowadzenia postępowych reform. We wrześniu 2024 r. król Maha Vajiralongkorn zatwierdził skład gabinetu nowej premier Paetongtarn Shinawatry. Rząd Paetongtarn w dużej mierze kontynuuje politykę Sretthy, ponieważ obie formacje działają w ramach populistycznej strategii partii Pheu Thai. Sytuacja polityczna jest dość niestabilna ze względu na dużą liczbę partii wchodzących w skład koalicji, co osłabia ją pomimo znacznej większości wynoszącej 325 z 495 mandatów w izbie niższej. Ponadto Thaksin Shinawatra, ojciec obecnej premier Paetongtarn i sam były premier (2001–2006), jest oskarżany o wywieranie wpływu na rząd swojej córki. Jest on przedmiotem toczących się dochodzeń sądowych, co budzi wątpliwości co do zdolności partii Pheu Thai do sprawowania rządów bez ingerencji ze strony wojska i konserwatywnych elit.

W kontekście geopolitycznym Tajlandia dąży do utrzymania neutralnej pozycji, aby przyciągać inwestycje zagraniczne i turystów z całego świata. Tajlandia prowadzi negocjacje w sprawie umowy handlowej z UE i od czerwca 2024 r. jest kandydatem do członkostwa w OECD po podpisaniu w 2018 r. programu wzmocnionej współpracy. Kraj ten jest również członkiem kierowanej przez Stany Zjednoczone Indo-Pacyficznej Ramowej Inicjatywy Gospodarczej na rzecz Dobrobytu (IPEF) oraz 1 stycznia 2025 r. oficjalnie stał się krajem partnerskim grupy BRICS.

Płatności

Przelew bankowy jest główną formą płatności stosowaną przez duże przedsiębiorstwa w Tajlandii. Większość przelewów realizowana jest elektronicznie, a popularność tej metody płatności rośnie wraz z rozwojem systemów rozliczeniowych.

Czeki nadal stanowią popularną formę płatności bezgotówkowych pod względem wartości. Są one wykorzystywane przez firmy i konsumentów do dokonywania szerokiego zakresu płatności. Czeki z datą przyszłą są powszechną formą kredytu krótkoterminowego.

Chociaż gotówka pozostaje dominującą metodą płatności w Tajlandii, popularność przelewów telegraficznych rośnie wraz z trendem bezgotówkowym, który przyspieszył w wyniku pandemii COVID-19.

Windykacja należności

Faza polubowna

Zgodnie z ustawą o windykacji należności z 2015 r. (BE 2558, AD 2015) dłużnikiem jest osoba fizyczna lub poręczyciel osobisty. Ustawa ta została uchwalona w celu uregulowania działań windykacyjnych prowadzonych przez wierzycieli lub, w przypadku długów konsumenckich, przez agencje windykacyjne. Oczekuje się również, że komercyjne agencje windykacyjne będą przestrzegać zasad określonych w ustawie. Na przykład w fazie polubownej wierzyciele mogą komunikować się wyłącznie z dłużnikiem lub innymi osobami upoważnionymi przez dłużnika. Wierzyciele lub agencje windykacyjne mogą również jedynie przedstawiać się dłużnikowi, podając szczegóły dotyczące zadłużenia.

Postępowania sądowe

Tajski system sądowy składa się z trzech szczebli: Sąd Najwyższy: jest to najwyższy organ sądowy w kraju. Wszystkie jego orzeczenia są ostateczne i podlegają wykonaniu. Rozpatruje on odwołania i zaskarżenia od orzeczeń wydanych przez sądy apelacyjne, regionalne sądy apelacyjne oraz sądy pierwszej instancji; Sądy apelacyjne: dzielą się one na sądy apelacyjne i regionalne sądy apelacyjne. Oba rodzaje sądów rozpatrują odwołania od orzeczeń lub postanowień wydanych przez sądy niższej instancji; Sądy pierwszej instancji: te sądy niższej instancji obejmują sądy w Bangkoku, sądy prowincjonalne, sądy specjalistyczne oraz sądy dla nieletnich i sądy rodzinne.

W przypadku braku możliwości osiągnięcia polubownego porozumienia z dłużnikiem można przeprowadzić wstępny etap postępowania prawnego. Faza ta obejmuje korespondencję, negocjacje, spotkania z dłużnikami, wezwania do zapłaty oraz powiadomienie policji w przypadkach, w których grozi kara kryminalna.

Mediacja cywilna przed wszczęciem postępowania sądowego

Ostatnie zmiany w tajlandzkim kodeksie postępowania cywilnego z 2020 r., stosowane już od listopada 2020 r., umożliwią stronom skierowanie sprawy do mediacji pod nadzorem sądu przed faktycznym wniesieniem pozwu. Zachęcanie do mediacji przed wniesieniem pozwu ma na celu oszczędność czasu i zasobów, które w przeciwnym razie zostałyby poświęcone na proces sądowy. Procedury mediacyjne wprowadzone nową ustawą są zwolnione z opłat sądowych, w tym z opłaty pocztowej za doręczenie wezwania dłużnikowi.

Przed wniesieniem pozwu jedna ze stron sporu może zwrócić się do właściwego sądu z wnioskiem o wyznaczenie mediatora w celu rozstrzygnięcia sporu. Jeśli wniosek zostanie przyjęty, a strona przeciwna wyrazi zgodę na mediację, sąd zwoła strony (z udziałem ich pełnomocników lub bez nich) i wyznaczy mediatora. Jeśli mediacja doprowadzi do pomyślnego rozstrzygnięcia sporu, sąd rozważy: sporządzenie ugody i, zakładając, że jest ona sprawiedliwa, zawarta w dobrej wierze oraz zgodna zarówno z prawem, jak i z wolą stron. W przypadku naruszenia ugody przez którąkolwiek ze stron nadal istnieje możliwość skierowania sprawy do zwykłego postępowania sądowego. Alternatywnie strony mogą uzgodnić i zwrócić się do sądu o wydanie wyroku zgodnego z ugodą, na którą strony wyraziły zgodę. Jeśli sąd uzna to za konieczne, wyda odpowiedni wyrok. Wyrok ten zostanie wykonany, jeśli dłużnik nie wywiąże się z zobowiązań, co ostatecznie doprowadzi do postępowania egzekucyjnego.

Wyrok sądu uznaje się za prawomocny i można od niego wnieść odwołanie jedynie w przypadku zarzutu oszustwa wobec którejkolwiek ze stron postępowania lub jeśli wyrok jest rzekomo sprzeczny z ugodą lub przepisem prawa dotyczącym porządku publicznego.

Jeśli natomiast mediacja zakończy się niepowodzeniem, wszelkie terminy przedawnienia, które upłynęły po złożeniu wniosku lub wkrótce upłyną, zostaną przedłużone o 60 dni od zakończenia mediacji. Po upływie tego terminu wierzyciel nadal ma prawo wnieść sprawę do sądu w ramach postępowania zwykłego.

Postępowanie zwykłe

Jeżeli dłużnik nie zastosuje się do wezwań do zapłaty, wierzyciel może wnieść powództwo do sądu, w zależności od wartości długu: Jeśli dług nie przekracza 300 000 THB (bahtów tajskich), pozew należy złożyć w sądzie rejonowym lub okręgowym; jeśli dług przekracza 300 000 THB, pozew należy złożyć w sądzie cywilnym lub okręgowym.

Zasadą sądową jest odsiewanie spraw, które nie wymagają rozpatrywania na drodze postępowania sądowego. Większość sądów cywilnych posiada ośrodki mediacyjne, w których strony mogą negocjować i osiągać porozumienie w sprawie ugody. Po polubownym rozstrzygnięciu sprawy sporządzana jest ugoda, a sąd wydaje wyrok zgodny z jej treścią. Każda ze stron jest odpowiedzialna za zgromadzenie dowodów oraz ponosi ciężar dowodowy związany ze swoją sprawą. Wyrok zostaje wydany po rozpatrzeniu i rozważeniu przez sąd dowodów przedstawionych przez obie strony.

Postępowanie przed sądem pierwszej instancji może trwać od jednego do trzech lat.

0

Wykonanie orzeczenia sądowego

Jeżeli dłużnik nie zastosuje się do wyroku krajowego, wierzyciel ma prawo wystąpić o egzekucję wyroku. Może to obejmować wydanie tytułu egzekucyjnego, doręczenie tytułu egzekucyjnego dłużnikowi, wydanie nakazu egzekucyjnego oraz zajęcie i sprzedaż majątku należącego do dłużnika.

Tajlandia nie zawarła z innymi krajami umów o wzajemnym uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń. Egzekucja orzeczeń zagranicznych wymaga wszczęcia nowego postępowania sądowego, w ramach którego dowody zostaną rozpatrzone, a obie strony będą miały możliwość przedstawienia argumentów na swoją obronę.

Jedynym wyjątkiem jest fakt, że Tajlandia jest sygnatariuszem Konwencji nowojorskiej o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych (1985 r.). Międzynarodowe orzeczenia arbitrażowe wydane przez państwa-członkowskie tej konwencji mogą być wykonywane, o ile są już prawomocne.

Postępowania upadłościowe

W Tajlandii obowiązują przepisy dotyczące postępowania upadłościowego i reorganizacji (Ustawa o upadłości BE 2483). (Ostatnia nowelizacja z 2018 r., B.E. 2561)

POSTĘPOWANIA REORGANIZACYJNE

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne i instytucje finansowe (duże przedsiębiorstwa)

Wniosek można złożyć przeciwko niewypłacalnemu dłużnikowi korporacyjnemu, który jest winien jednemu lub większej liczbie wierzycieli znaną kwotę w wysokości co najmniej 10 mln THB (333 000 USD). Po przyjęciu wniosku w celu dalszego postępowania sąd wyznacza osobę odpowiedzialną za przygotowanie planu restrukturyzacji i przedłożenie go syndykowi w ciągu trzech miesięcy. Sąd może przedłużyć ten termin maksymalnie dwukrotnie, każdorazowo o jeden miesiąc od daty ogłoszenia postanowienia sądowego o wyznaczeniu osoby odpowiedzialnej za opracowanie planu. Wierzyciele zabezpieczeni i niezabezpieczeni muszą następnie złożyć wnioski o spłatę wierzytelności w terminie jednego miesiąca od daty ogłoszenia postanowienia o wyznaczeniu osoby odpowiedzialnej za opracowanie planu. Gdy syndyk otrzyma plan reorganizacji, zwoła zgromadzenie wierzycieli w celu rozpatrzenia propozycji. Jeśli zostanie ona przyjęta, sąd musi ją zatwierdzić i potwierdzić powołanie administratora planu. Ten ostatni jest następnie odpowiedzialny za reorganizację spółki dłużnika zgodnie z postanowieniami planu.

MŚP zarejestrowane w Urzędzie ds. Promocji MŚP lub innych agencjach rządowych w celu prowadzenia działalności gospodarczej

Wniosek można złożyć przeciwko: niewypłacalnym osobom fizycznym, które są winne jednemu lub większej liczbie wierzycieli znaną kwotę w wysokości co najmniej 1 miliona THB; niewypłacalnym spółkom komandytowym, spółkom zarejestrowanym, spółkom niezarejestrowanym, grupom osób lub innym podmiotom prawnym, które są winne jednemu lub większej liczbie wierzycieli znaną kwotę w wysokości co najmniej 3 milionów THB; niewypłacalnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, które są winne jednemu lub większej liczbie wierzycieli znaną kwotę od 3 mln do 10 mln THB.

W takich przypadkach wnioskodawca powinien złożyć wniosek wraz z proponowanym planem, którego realizacja nie powinna trwać dłużej niż trzy lata.

POSTĘPOWANIE UPADŁOŚCIOWE

Wierzyciel może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika, jeżeli ten jest niewypłacalny i jest winien jednemu lub większej liczbie wierzycieli określoną kwotę powyżej 1 miliona THB (jeżeli dłużnikiem jest osoba fizyczna) lub ponad 2 miliony THB (jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna).

Po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości postępowanie zazwyczaj obejmuje przesłuchanie świadków, tymczasowe przejęcie majątku dłużnika, wyznaczenie syndyka, zgłoszenie przez wierzycieli roszczeń o spłatę długów w terminie dwóch miesięcy od daty ogłoszenia postanowienia o stałym zarządzie komisarycznym, wydanie postanowienia o ogłoszeniu upadłości dłużnika (jeżeli nie uda się osiągnąć porozumienia z wierzycielami), wydanie postanowienia o stałym zarządzie komisarycznym, zajęcie majątku, sprzedaż majątku w drodze publicznej licytacji oraz proporcjonalny podział wpływów ze sprzedaży między wierzycieli.

Ostatnia aktualizacja: grudzień 2025 r.