Szwecja

Gospodarka wciąż wykazuje odporność pomimo trudnej sytuacji na świecie

Pomimo rosnącej niepewności na świecie szwedzka gospodarka kontynuuje stopniowe ożywienie do 2026 r., a tendencja ta ma się utrzymać również w 2027 r. Popyt krajowy umacnia się dzięki ekspansywnej polityce fiskalnej, rosnącym płacom realnym oraz ożywieniu konsumpcji gospodarstw domowych. W miarę jak presja inflacyjna osłabła w porównaniu z poprzednimi szczytami, wzrost płac ponownie wyprzedza wzrost cen konsumpcyjnych, co przyczynia się do przywrócenia siły nabywczej. Rynek pracy pozostaje w gorszej kondycji niż przed spowolnieniem, ale wykazuje oznaki poprawy, co wspiera zaufanie gospodarstw domowych i ich wydatki. Działania rządu mające na celu złagodzenie presji związanej z kosztami utrzymania, w tym obniżki podatków i ukierunkowane wsparcie dla gospodarstw domowych, również wspierają aktywność gospodarczą.

Oczekuje się, że polityka pieniężna pozostanie stosunkowo stabilna do końca 2026 r., a Riksbank prawdopodobnie utrzyma stopy procentowe na zasadniczo niezmienionym poziomie. Jeśli jednak wzrost gospodarczy będzie nadal nabierał tempa, a presja inflacyjna ponownie się pojawi, w 2027 r. może rozpocząć się cykl stopniowego zacieśniania polityki pieniężnej. Tymczasem rynek nieruchomości wydaje się ustabilizować po kilku latach korekty. Oczekuje się, że rosnące ceny nieruchomości – w miarę jak gospodarstwa domowe dostosowują się do nowego otoczenia stóp procentowych – wzmocnią zaufanie gospodarstw domowych, a pozytywne efekty majątkowe będą dodatkowo wspierać konsumpcję prywatną. Ryzyko zewnętrzne pozostaje jednak znaczne. Chociaż niedawna aprecjacja korony szwedzkiej miała jedynie ograniczony wpływ na wyniki eksportowe – dzięki konkurencyjności szwedzkich przedsiębiorstw i utrzymującej się sile eksportu usług – otoczenie międzynarodowe pozostaje trudne. Słaba aktywność w sektorze produkcyjnym w większości krajów Europy, napięcia handlowe oraz utrzymująca się niepewność dotycząca globalnych łańcuchów dostaw mogą ograniczyć wzrost eksportu i inwestycje przedsiębiorstw. W rezultacie oczekuje się, że ożywienie gospodarcze w Szwecji będzie nadal napędzane przede wszystkim przez popyt krajowy, a nie przez handel zagraniczny.

Liczba upadłości przedsiębiorstw, która w 2024 r. osiągnęła najwyższy poziom od dziesięcioleci, zaczęła spadać. Po ustabilizowaniu się w 2025 r. liczba upadłości spadła o około 6% w pierwszej połowie 2026 r. Oczekuje się jednak, że tempo poprawy ulegnie spowolnieniu, zwłaszcza że słaby popyt regionalny i wyższe koszty operacyjne nadal oddziałują na niektóre sektory. Presja pozostaje wyraźna w rolnictwie, transporcie oraz sektorze technologii informacyjno-komunikacyjnych. W perspektywie długoterminowej branże zorientowane na eksport i energochłonne – w tym przemysł chemiczny, produkcja wyrobów papierniczych, przemysł motoryzacyjny oraz niektóre gałęzie sektora transportowego – prawdopodobnie staną w obliczu rosnących wyzwań wynikających z ograniczonego popytu zewnętrznego, rosnącej presji konkurencyjnej oraz utrzymujących się ograniczeń kosztowych.

Rosnące zadłużenie publiczne pozostaje pod kontrolą

Oczekuje się, że pozycja zewnętrzna Szwecji pozostanie silna pomimo pewnego spowolnienia w okresie objętym prognozą. Przewiduje się, że nadwyżka na rachunku bieżącym nieznacznie się zmniejszy w 2026 r., a następnie ustabilizuje się w 2027 r., dzięki utrzymującym się nadwyżkom w handlu towarami i dochodach z inwestycji. Chociaż saldo usług prawdopodobnie pozostanie ujemne, co częściowo wynika z płatności związanych z własnością intelektualną i usługami biznesowymi, solidne przepływy dochodów pierwotnych oraz konkurencyjny sektor eksportowy Szwecji powinny nadal stanowić podstawę stabilnego ogólnego salda zewnętrznego. W związku z tym oczekuje się, że Szwecja utrzyma stabilną międzynarodową pozycję finansową pomimo trudniejszych warunków w światowym handlu.

Oczekuje się, że sytuacja finansów publicznych ulegnie umiarkowanemu pogorszeniu w latach 2026 i 2027, ponieważ rząd priorytetowo traktuje środki wsparcia gospodarczego, obniżki podatków oraz wyższe wydatki na usługi publiczne i obronność. Chociaż poprawa sytuacji gospodarczej powinna poszerzyć podstawę opodatkowania i wesprzeć dochody rządowe, jest mało prawdopodobne, aby w pełni zrównoważyło to skutki ekspansji fiskalnej. W rezultacie oczekuje się, że deficyty publiczne nieco wzrosną, a dług publiczny będzie stopniowo rósł. Niemniej jednak poziom zadłużenia pozostanie niski w porównaniu z międzynarodowymi standardami, zapewniając Szwecji znaczną elastyczność fiskalną w porównaniu z większością rozwiniętych gospodarek.

Polityczne priorytety w zakresie obronności, opieki społecznej i migracji przed wyborami w 2026 r.

Wybory parlamentarne zaplanowane na wrzesień 2026 r. już teraz wpływają na sytuację polityczną i fiskalną. Obecny rząd przyjął bardziej ekspansywny kurs fiskalny, łącząc wsparcie dla gospodarstw domowych borykających się z wyższymi kosztami utrzymania ze zwiększonymi inwestycjami w usługi publiczne i infrastrukturę. Pomimo tych środków i poprawiających się perspektyw gospodarczych sondaże wskazują na bardzo wyrównaną walkę wyborczą. Niezależnie od wyniku wyborów istnieje szeroki konsensus polityczny co do wspierania wzrostu gospodarczego, wzmacniania usług socjalnych oraz utrzymania wysokich wydatków na obronność, co sugeruje, że polityka budżetowa prawdopodobnie pozostanie sprzyjająca zarówno pod rządami centroprawicy, jak i centrolewicy.

Rozwój sytuacji geopolitycznej nadal kształtuje priorytety polityczne. Po przystąpieniu Szwecji do NATO wydatki na obronność znacznie wzrosły i oczekuje się, że w nadchodzących latach będą nadal rosnąć, osiągając poziomy znacznie przewyższające historyczne normy (wydatki na obronność powinny wzrosnąć o prawie 20% w 2026 r., osiągając około 3% PKB w 2028 r.). Wzmocnienie potencjału wojskowego, poprawa gotowości cywilnej oraz zacieśnienie współpracy z partnerami skandynawskimi i europejskimi stały się kluczowymi elementami polityki rządu.

Migracja pozostaje kolejnym kluczowym obszarem zainteresowania politycznego. Niedawne reformy zaostrzyły wymogi dotyczące pobytu, obywatelstwa i migracji zarobkowej, odzwierciedlając szerszy zwrot w kierunku bardziej restrykcyjnych ram imigracyjnych. W połączeniu z niższymi przepływami migracyjnymi netto zmiany te przyczyniły się do wyjątkowo słabego wzrostu liczby ludności, stwarzając nowe wyzwania dla długoterminowej podaży siły roboczej i wzrostu gospodarczego.

Płatności

Weksle i promesy wekslowe nie są powszechnie stosowane ani zalecane, ponieważ muszą spełniać szereg wymogów formalnych, aby mogły być uznane za prawnie ważne.

Podobnie jak zasady wystawiania czeków stały się bardziej elastyczne, tak samo sankcje wobec wystawców czeków bez pokrycia zostały z biegiem lat złagodzone. W rezultacie korzystanie z czeków praktycznie zanikło.

Z drugiej strony korzystanie przez szwedzkie banki z sieci elektronicznej SWIFT zapewnia bezpieczną, wydajną i ekonomiczną usługę krajowych i międzynarodowych przelewów środków. Płatności zależą od dobrej wiary kupującego. Sprzedającym zaleca się upewnienie się, że dane ich rachunku bankowego są poprawne, jeśli chcą otrzymać płatność w terminie.

Pobrania bezpośrednie stanowią około 10% płatności bezgotówkowych w Szwecji i szybko zyskują na popularności. W Szwecji istnieją dwa rodzaje poleceń zapłaty: Autogiro Foretag (AGF) dla transakcji B2B oraz AutogiroPrivat (AGP) dla płatności B2C. Oba mogą być wykorzystywane do płatności jednorazowych lub cyklicznych.

Windykacja należności

Faza polubowna

Ugoda ma na celu odzyskanie długu bez kierowania sprawy do postępowania sądowego. Dłużnik jest informowany (ustnie lub na piśmie, przy czym preferowana jest korespondencja pisemna) o zadłużeniu, terminie płatności oraz konsekwencjach nieuregulowania długu. Jeśli dłużnik wyrazi zgodę na spłatę zadłużenia, obie strony mogą uzgodnić spłatę w ratach na podstawie oficjalnego dokumentu określającego warunki umowy.

W przypadku braku konkretnej klauzuli dotyczącej odsetek w umowie, od 2002 r. obowiązuje stopa odsetkowa równa półrocznej stopie referencyjnej (referensräntan) Szwedzkiego Banku Centralnego (Sveriges Riksbank) powiększonej o osiem punktów procentowych.

Zgodnie ze szwedzką ustawą o odsetkach (räntelag, 1975 r., ostatnio zmienioną w 2013 r.) odsetki od odszkodowania są naliczane od 30. dnia następującego po dniu, w którym wierzyciel skierował do pozwanego pisemne roszczenie o odszkodowanie, o ile powód tego zażąda. W każdym przypadku odsetki mogą zostać zasądzone od daty doręczenia wniosku o wezwanie do sądu.

Postępowanie sądowe

Postępowanie przyspieszone

W przypadku gdy roszczenia spełniają pewne podstawowe wymogi (np. płatność jest przeterminowana, podjęto próbę mediacji), wierzyciele mogą uzyskać nakaz zapłaty (Betalningsföreläggande) w ramach postępowania uproszczonego za pośrednictwem Urzędu Egzekucyjnego. Wniosek musi zostać złożony na piśmie i jasno określać podstawy roszczenia. Nie ma konieczności przedkładania żadnych dodatkowych dowodów.

Urząd Egzekucyjny (Kronofogdemyndigheten) nakazuje dłużnikowi udzielenie odpowiedzi w terminie od dziesięciu dni do dwóch tygodni. Jeżeli dłużnik nie udzieli odpowiedzi w terminie lub nie uzna długu, zostanie wydany wyrok co do zasadności pierwotnego wniosku.

Chociaż system ten ma charakter formalny, zapewnia stosunkowo proste i szybkie rozwiązanie w przypadku roszczeń bezspornych, co znacznie odciążyło sądy. Wierzyciele nie mają obowiązku zatrudniania adwokata, jednak w niektórych okolicznościach wskazane byłoby skorzystanie z jego pomocy. Średnio procedura trwa dwa miesiące od złożenia wniosku do wydania orzeczenia. Orzeczenie podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Postępowanie sądowe

Jeśli dłużnik kwestionuje dług, wierzyciel ma możliwość zwrócenia się do sądu rejonowego (pierwsza instancja, Tingsrätten) lub zakończenia postępowania.

Postępowanie obejmuje rozprawę wstępną, podczas której sędzia, po zapoznaniu się z aktami sprawy, dowodami i argumentami stron, stara się pomóc im w osiągnięciu ugody. To strony same decydują, jakie dowody chcą przedstawić.

Jeśli spór pozostaje nierozstrzygnięty, postępowanie toczy się dalej w formie pisemnych oświadczeń i ustnych argumentów aż do rozprawy głównej, podczas której nacisk kładzie się na mowy procesowe pełnomocników (obrony i oskarżenia) oraz przesłuchanie świadków.

Zgodnie z zasadą bezpośredniości sąd opiera swój wyrok wyłącznie na dowodach przedstawionych podczas rozprawy. O ile nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wyrok wydawany jest zazwyczaj w ciągu dwóch tygodni od zakończenia rozprawy.

Zasadniczo Kodeks postępowania cywilnego nakłada na stronę przegrywającą obowiązek pokrycia wszystkich uzasadnionych kosztów postępowania, a także kosztów obsługi prawnej poniesionych przez stronę wygrywającą powyżej określonego progu wartości przedmiotu sporu (około 23 800 SEK, czyli około 2 390 EUR).

0

Uzyskanie tytułu wykonawczego w pierwszej instancji zajmuje do dwunastu miesięcy (w wyjątkowych przypadkach dłużej), biorąc pod uwagę powszechną w Szwecji tendencję do wnoszenia apelacji od wyroków.

Egzekucja orzeczenia sądowego

Gdy tylko krajowy wyrok stanie się prawomocny, staje się on wykonalny. Jeśli dłużnik nie zastosuje się do wyroku, wierzyciel może zwrócić się do sądowego organu egzekucyjnego o zajęcie i sprzedaż majątku dłużnika.

W przypadku orzeczeń wydanych w państwie członkowskim UE przewidziano specjalne warunki egzekucji. Jeżeli roszczenie jest bezsporne, wierzyciel może złożyć wniosek o wydanie europejskiego tytułu egzekucyjnego, a jeżeli wartość roszczenia nie przekracza 2 000 euro, wierzyciel może wszcząć europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń. W przypadku orzeczeń wydanych w krajach spoza UE Sąd Apelacyjny Svea Hovrät musi uznać orzeczenie, aby można było je wykonać, pod warunkiem że między danym krajem spoza UE a Szwecją została podpisana umowa o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń.

Postępowania upadłościowe

POSTĘPOWANIA POZASĄDOWE

Prawo szwedzkie nie reguluje formalnie ugód pozasądowych. Niemniej jednak wierzyciele i dłużnicy mogą podjąć dobrowolne negocjacje w celu uzgodnienia warunków spłaty zadłużenia i osiągnięcia porozumienia.

RESTRUKTURYZACJA

Celem restrukturyzacji jest znalezienie rozwiązania finansowego dla niewypłacalnej spółki, której perspektywy biznesowe w długim okresie uznaje się za stabilne. Spółka może złożyć wniosek o restrukturyzację do sądu rejonowego. W przypadku zatwierdzenia wniosku sąd wyznaczy „rekonstruktör” do zarządzania restrukturyzacją. Osoba ta zbada sytuację finansową przedsiębiorstwa, a następnie opracuje i wdroży plan restrukturyzacji, w ramach którego można umorzyć do 75% zadłużenia.

UPADŁOŚĆ

Postępowanie upadłościowe wszczyna się w wyniku trwałej niewypłacalności przedsiębiorstwa. Ma ono na celu likwidację niewypłacalnego przedsiębiorstwa poprzez sprzedaż jego aktywów i podział uzyskanego dochodu między wierzycieli. Wniosek do sądu rejonowego może złożyć zarówno dłużnik, jak i wierzyciel. Po ogłoszeniu przez sąd upadłości przedsiębiorstwa wyznacza on syndyka, który przejmuje niezależną kontrolę nad majątkiem przedsiębiorstwa, a jego głównym zadaniem jest zbycie tego majątku oraz spłata długów masy upadłościowej zgodnie z ustawową kolejnością zaspokojenia wierzycieli.

Ostatnia aktualizacja: lipiec 2026 r.