Europa
USA
Chiny
Indie
Wielka Brytania
Zjednoczone Emiraty Arabskie
KanadaW dużej mierze stabilny wzrost gospodarczy
W 2025 r. gospodarka szwajcarska odnotowała solidny wzrost o 1,4%, na poziomie niezmienionym w stosunku do poprzedniego roku. Jest to w pewnym sensie optymistyczny wynik, ponieważ ta niewielka i otwarta gospodarka (udział handlu zagranicznego w PKB wynosi aż 125%) jest bardzo narażona na wstrząsy zewnętrzne. Ogólnie słabe wyniki światowej gospodarki oraz niedawno wprowadzone cła amerykańskie (w 2025 r. Stany Zjednoczone przyjmowały 19% szwajcarskiego eksportu) mają w konsekwencji negatywny wpływ na realny PKB Szwajcarii. W związku z tym prognozujemy stopniowe spowolnienie w 2026 r. Pod tym względem wyniki za pierwszy kwartał 2026 r. były rozczarowujące, ponieważ gospodarka odnotowała słaby wzrost o 0,4% rok do roku (r/r), po czym w okresie kwiecień–czerwiec znacznie przyspieszyła. Dzięki solidnym wynikom sektorów chemicznego i farmaceutycznego, które stanowią ponad 50% szwajcarskiego eksportu, realny wzrost PKB przyspieszył do 1,5% r/r, osiągając najwyższy poziom od 2021 r. Równie pozytywnym sygnałem jest fakt, że konsumpcja prywatna będzie wspierana przez silny rynek pracy. Stopa bezrobocia wyniosła w lipcu 2026 r. bardzo niskie 3,1%, a płace realne wzrosły w 2025 r. o 1,6%, co stanowiło najszybsze tempo wzrostu od 2020 r. Po załamaniu w marcu, które nastąpiło w następstwie wybuchu wojny z Iranem, zaufanie konsumentów rosło przez cztery kolejne miesiące w okresie od kwietnia do lipca i obecnie utrzymuje się na poziomie tylko nieznacznie niższym od ubiegłorocznego odczytu (minus 35 punktów w porównaniu z minus 33 punktami rok wcześniej). Stanowi to również powód do ostrożnego optymizmu co do konsumpcji prywatnej w latach 2026–2027, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że wzrosną również emerytury. Niskie stopy procentowe i prężny rynek nieruchomości również będą wspierać gospodarkę, a wydatki budżetowe wzrosły w pewnym stopniu, co również pozytywnie wpłynie na wzrost gospodarczy. Największe zagrożenia dla gospodarki szwajcarskiej w okresie prognozy będą wynikały z sytuacji za granicą: zawirowania geopolityczne wywierają presję na wzrost wartości franka szwajcarskiego (klasycznej waluty-azylowej), co może wymagać ciągłej interwencji banku centralnego w czasie, gdy postępująca defragmentacja handlu międzynarodowego również stwarza trudności dla szwajcarskiego przemysłu eksportowego.
W obliczu niższej presji inflacyjnej Szwajcarski Bank Narodowy (SNB) obniżył stopy procentowe z 1,75% w czerwcu 2023 r. do 0,0% w połowie 2025 r. W przeciwieństwie do EBC, SNB nie podniósł swojej podstawowej stopy procentowej w następstwie wybuchu wojny z Iranem, ponieważ wstrząs cenowy na rynku energii był w Szwajcarii znacznie mniejszy niż w sąsiedniej strefie euro. Inflacja tymczasowo wzrosła z 0,1% na początku 2026 r. do 0,6% zarówno w kwietniu, jak i w maju, po czym w lipcu spadła do 0,4%. Szwajcaria jest chroniona przed wzrostem cen na światowych rynkach energii z dwóch powodów. Po pierwsze, silny frank powstrzymuje inflację cen importowych. Po drugie, w przeciwieństwie do niektórych innych państw europejskich, ropa i gaz nie odgrywają znaczącej roli w strukturze energetycznej kraju, która składa się w 60% z energii wodnej, w 30% z energii jądrowej i zaledwie w 0,5% z węglowodorów. Jednakże, ponieważ krajowe koszty transportu zależą od cen ropy, w latach 2026–2027 inflacja nieco wzrośnie w porównaniu z rokiem 2025, ale mimo to utrzyma się na poziomie zbliżonym do dolnej granicy przedziału docelowego SNB wynoszącego 0%–2%, co zmniejszy prawdopodobieństwo podwyżek stóp procentowych. Powinno to również pozytywnie wpłynąć na aktywność inwestycyjną przedsiębiorstw, jednak wysoki poziom niepewności geopolitycznej zrównoważy część tych efektów w dającej się przewidzieć przyszłości.
Jednocześnie w ostatnich kwartałach gwałtownie wzrosła liczba upadłości przedsiębiorstw. W 2025 r. liczba upadłości wzrosła o 54%, osiągając nowy rekordowy poziom 9 314 przypadków. Należy jednak zauważyć, że ostatnie zmiany w przepisach dotyczących niewypłacalności, które obecnie zmuszają wierzycieli publicznych, takich jak organy podatkowe i celne lub instytucje zabezpieczenia społecznego, do wszczynania postępowań na wcześniejszym etapie, odegrały kluczową rolę w tym trendzie, ponieważ wiele przypadków niewypłacalności ma miejsce na wcześniejszym etapie. Niestety dane za okres od stycznia do czerwca 2026 r. wskazują, że tendencja z 2025 r. prawdopodobnie się utrzyma: liczba upadłości przedsiębiorstw wzrosła o 43% w pierwszej połowie 2026 r., co podkreśla niezwykle wysoki poziom ryzyka kredytowego w kraju. Z wyjątkiem sektora budowlanego we wszystkich pozostałych branżach odnotowano wzrost liczby upadłości.
Dług publiczny jest niski, a nadwyżka na rachunku bieżącym znaczna, choć malejąca
W przeciwieństwie do większości innych rynków rozwiniętych, poziom długu publicznego i saldo budżetowe nie stanowią dla Szwajcarii powodu do niepokoju. W wyniku wprowadzenia „Pakietu pomocowego 27” – środka oszczędnościowego mającego na celu obniżenie wydatków federalnych w takich obszarach jak dekarbonizacja, edukacja, integracja i pomoc rozwojowa – budżet federalny przewiduje kolejną nadwyżkę w latach 2026–2027. W przyszłości wzrosną wydatki na obronę i rządowy system emerytalny, przy czym na wydatki emerytalne będą miały wpływ zmiany demograficzne. Ponadto, w wyniku pomyślnego referendum w 2024 r., emeryci skorzystają z wprowadzenia trzynastej miesięcznej raty w każdym roku, z których pierwsza zostanie wypłacona w grudniu 2026 r. Głównie dzięki wyższym niż oczekiwano podatkom od zysków przedsiębiorstw w branży farmaceutycznej szwajcarskie finanse publiczne odnotują nadwyżkę strukturalną, co pozwoli również na mniejszy niż pierwotnie planowano wzrost stawki podatku VAT od 2028 roku. W przeciwieństwie do średniego poziomu zadłużenia publicznego w strefie euro, który w II kwartale 2026 r. wynosił prawie 90% PKB, Szwajcaria, dzięki solidnej polityce budżetowej, ma obciążenie długiem publicznym na poziomie poniżej 40%, a wskaźnik ten prawdopodobnie jeszcze spadnie w okresie prognozy.
Ponadto doskonała ocena ryzyka krajowego Szwajcarii przyznana przez Coface na poziomie A1 jest również poparta jej znacznym i trwałym nadwyżką na rachunku bieżącym. Saldo dochodów pierwotnych (np. dochód netto z inwestycji zagranicznych i pracowników transgranicznych) oraz saldo usług wykazują strukturalne deficyty. Ponadto utrzymuje się deficyt w saldzie dochodów wtórnych (transferów), wynikający z faktu, że pracownicy zagraniczni zatrudnieni w Szwajcarii wysyłają część swoich dochodów do kraju pochodzenia. W II kwartale 2026 r. 1,9 mln pracowników w Szwajcarii posiadało zagraniczny paszport. Stanowi to prawie 35% siły roboczej (wzrost z 25% w 1991 r.). Deficyty te są jednak z nawiązką rekompensowane przez dużą nadwyżkę w handlu towarami. W tym kontekście sektory chemiczny i farmaceutyczny mają kluczowe znaczenie dla bilansu płatniczego kraju, ponieważ generują 53% eksportu towarów. Chociaż silny frank, ryzyko geopolityczne oraz wprowadzenie barier handlowych będą w przyszłości stopniowo zmniejszać nadwyżkę na rachunku bieżącym, oczekuje się, że w latach 2026–2027 utrzyma się ona na poziomie powyżej 6% PKB.
Istnienie znacznych szwajcarskich aktywów za granicą, wynikające z utrzymujących się i stałych nadwyżek na rachunku bieżącym, pozwala krajowi cieszyć się znaczną dodatnią pozycją inwestycyjną netto (974 mld CHF, co stanowi 112% PKB w I kwartale 2026 r.), której wielkość zmienia się w zależności od cen na giełdzie oraz kursu wymiany USD/CHF. Ponadto znaczne rezerwy walutowe SNB również ograniczają ryzyko.
Konsensus wskazuje na niskie ryzyko polityczne, ale umowy dwustronne III z UE nadal wymagają ratyfikacji
Szwajcarski system polityczny jest niezwykle stabilny dzięki tradycji konsensusu politycznego panującej w kraju. Główne decyzje podejmowane są w drodze referendów. Rada Federalna, czyli rząd, składa się z siedmiu ministrów. Prezydent wybierany jest spośród tej grupy na okres jednego roku, a następnie następuje zmiana na tym stanowisku. Od 1959 r. skład Rady Federalnej jest ustalany zgodnie z tzw. „magiczną formułą”, zgodnie z którą trzy partie, które zajęły pierwsze miejsca w wyborach parlamentarnych, otrzymują po dwa miejsca, a czwarta partia – jedno miejsce. Aby dostać się do Rady Federalnej, „nowa” partia musi znaleźć się w pierwszej czwórce w dwóch kolejnych wyborach, co zdarza się rzadko. W związku z tym skład partyjny Rady nie zmienił się od ostatnich wyborów parlamentarnych w październiku 2023 r. Prawicowa, narodowo-konserwatywna SVP, socjaldemokratyczna SP i liberalna FDP mają po dwa miejsca, natomiast chrześcijańsko-demokratyczna Partia Centrum ma jedno miejsce. Kolejne wybory parlamentarne zaplanowano na koniec 2027 r., a w sondażach obecnie prowadzi SVP z wynikiem 29%, znacznie wyprzedzając SP (18%) i Partię Centrum (15%).
Stosunki między Szwajcarią a Unią Europejską uległy poprawie. Główny problem wynika z umów handlowych między nimi, które obejmują również pewne przepisy dotyczące migracji i ochrony pracowników. Obowiązują obecnie umowy dwustronne I i II z 2002 i 2005 r. oraz łącznie 140 umów szczegółowych. W 2008 r. rozpoczęto negocjacje w sprawie kompleksowej umowy handlowej, która miałaby podsumować i zaktualizować istniejące umowy szczegółowe. Jednak po latach negocjacji rząd szwajcarski podjął w 2021 r. decyzję o niepodpisywaniu ostatecznej umowy, ponieważ stało się jasne, że zostałaby ona odrzucona w referendum. Odrzucono rolę Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) jako forum rozstrzygania sporów, które mogłoby ograniczyć suwerenność Szwajcarii. Głównym punktem sporu było utrzymanie wysokiego poziomu wynagrodzeń i ochrony pracowników w Szwajcarii, wynikające z obaw przed niekontrolowaną migracją z UE, podobnie jak możliwość korzystania przez obywateli UE ze szwajcarskiej pomocy społecznej. Stosunki uległy ochłodzeniu, ale negocjacje wznowiono w 2023 r. i sfinalizowano je pod koniec 2024 r., zawierając nową umowę, nazwaną „Umowy dwustronne III”. Nowa umowa zawiera obecnie klauzulę ochronną dotyczącą migracji. Swobodny przepływ osób między UE a Szwajcarią może zostać ograniczony, jeśli spowoduje poważne problemy gospodarcze i społeczne. Jeśli UE nie wyrazi zgody na takie ograniczenie, sprawę rozstrzygnie neutralny sąd arbitrażowy. Uprawnienia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) również zostaną ograniczone w celu zachowania suwerenności Szwajcarii. W przypadku kolizji prawa UE z prawem szwajcarskim sprawę rozstrzygnie również trybunał arbitrażowy. Nie musi on zwracać się do ETS w celu interpretacji prawa UE.
Jednak traktat „Bilaterals III” nie został jeszcze ratyfikowany, a referendum ma się odbyć w 2027 roku. Większość ugrupowań politycznych oraz wpływowe środowisko biznesowe popierają tę umowę, ale SVP, największa partia w kraju, sprzeciwia się zacieśnieniu więzi z UE. Odrzucenie w referendum w czerwcu 2026 r. propozycji „Szwajcaria – nie dla 10 milionów”, mającej na celu ograniczenie liczby ludności (co miałoby konsekwencje dla umów o swobodnym przepływie osób z UE), oznacza, że obóz antyunijny stracił ostatnio nieco na sile, nie jest jednak pewne, czy porozumienie „Bilaterals III” zostanie koniecznie przyjęte w referendum. Rada Federalna postanowiła zatem rozdzielić całościowy pakiet i stworzyć cztery porozumienia częściowe (swobodny przepływ osób oraz koordynacja transportu lądowego, rynek energii elektrycznej, bezpieczeństwo żywności i zdrowie). Porozumienia te będą mogły następnie zostać poddane pod głosowanie w oddzielnych referendach. Niemniej jednak nie jest jasne, jak zareaguje UE, jeśli zatwierdzone zostaną jedynie niektóre części porozumienia. Ponadto istnieje niepewność co do tego, czy zatwierdzenie „Bilaterals III” wymagałoby „podwójnej większości”, co oznaczałoby, że musiałoby ono zostać zatwierdzone nie tylko przez większość głosujących, ale także przez większość kantonów, co byłoby trudniejsze do osiągnięcia.