Polska

Europa

PKB na mieszkańca (USD)
$22085.8
Liczba ludności (w 2021 r.)
36,8 mln

Ocena

Ryzyko krajowe
A3
Klimat dla biznesu
A2
Poprzedni
A3
Poprzedni
A2
This content has been automatically translated. It may not be as accurate as the original.

suggestions

Podsumowanie

Mocne strony

  • Rynek liczący 38 milionów osób
  • Bliskość rynków zachodnioeuropejskich
  • Konkurencyjne ceny; wykwalifikowana i tania siła robocza
  • Zintegrowany z europejskim łańcuchem produkcyjnym
  • Zróżnicowana gospodarka (rolnictwo, różnorodne gałęzie przemysłu, usługi)
  • Odporny sektor finansowy

Słabe strony

  • Niewystarczający poziom inwestycji: zbyt niska stopa oszczędności krajowych
  • Słabość w zakresie badań i rozwoju; wysoki udział importowanych komponentów w eksporcie
  • Opóźnienie rozwojowe regionów wschodnich
  • Blokada instytucjonalna spowodowana współistnieniem antagonistycznych politycznie władz wykonawczych i ustawodawczych
  • Duża zależność od węgla, wymagająca kosztownej transformacji energetycznej
  • Bliskość konfliktu zbrojnego na Ukrainie; utrzymujące się ryzyko geopolityczne

Wymiana handlowa

Eksport towarów jako % całości

Niemcy
27%
Czechy
6%
Francja
6%
Wielka Brytania
5%
Holandia
5%

Import towarów jako % całości

Niemcy 25 %
25%
Chiny 10 %
10%
Holandia 7 %
7%
Włochy 5 %
5%
Czechy 4 %
4%

Oceny ryzyka sektorowego

Perspektywy

Ta sekcja jest cennym narzędziem dla dyrektorów finansowych firm i menedżerów ds. kredytów. Dostarcza informacji na temat praktyk płatniczych i windykacyjnych stosowanych w danym kraju.

Gospodarka „Złotowłosej”

Polska wyróżnia się jako najszybciej rozwijająca się duża gospodarka w Unii Europejskiej, konsekwentnie wyprzedzając inne kraje regionu. Perspektywy wzrostu na rok 2026 wydają się jeszcze bardziej korzystne. Oczekuje się, że opóźnienia w wykorzystaniu funduszy unijnych w ramach Instrumentu Odbudowy i Odporności NextGenerationEU (RRF, 2021–2026) osiągną w tym roku szczyt. W obliczu zbliżającego się terminu wypłaty środków pod koniec 2026 r. rząd i przedsiębiorstwa będące beneficjentami mają silną motywację, by „wykorzystać środki, zanim je stracą”. Prognozy rządowe wskazują, że środki z RRF wyniosą około 2,7% PKB, a dodatkowo 0,5% pochodzić będzie z funduszy polityki spójności UE. Ten napływ środków zapewni znaczne wsparcie dla nakładów brutto na środki trwałe, co stworzy znaczący nowy popyt w sektorze przemysłowym. Znaczna część inwestycji zostanie przeznaczona na infrastrukturę, cyfryzację oraz transformację energetyczną. Jeśli chodzi o konsumpcję prywatną, oczekuje się, że trwające łagodzenie polityki pieniężnej zmniejszy skłonność gospodarstw domowych do oszczędzania i złagodzi obciążenia związane ze spłatą kredytów hipotecznych. Ten pozytywny impuls zostanie jednak zrównoważony przez normalizację wzrostu płac realnych, co doprowadzi w 2026 r. do solidnej, ale nie przyspieszającej konsumpcji prywatnej.

Rozwój gospodarczy Polski jest szczególnie godny uwagi w kontekście umiarkowanej inflacji, która utrzymuje się w docelowym przedziale banku centralnego wynoszącym 2,5% ± 1 punkt procentowy. Prognozuje się, że w bieżącym roku inflacja ulegnie dalszemu spowolnieniu pod wpływem kilku czynników po stronie podaży. W ujęciu zewnętrznym ceny ropy – zwłaszcza w przeliczeniu na słabnącego dolara amerykańskiego – prawdopodobnie utrzymają tendencję spadkową w obliczu utrzymującej się globalnej nadpodaży. Zwiększony import z Chin może również wywierać dodatkową presję na spadek cen krajowych. W kraju stopniowe spowolnienie wzrostu płac powinno przyczynić się do obniżenia inflacji w sektorze usług, która dotychczas należała do najszybciej rosnących składników.

Oczekuje się, że ten sprzyjający kontekst inflacyjny umożliwi Narodowemu Bankowi Polskiemu (NBP) kontynuację działań w zakresie łagodzenia polityki pieniężnej w 2026 r. Aby ocenić wpływ ostatnich obniżek stóp procentowych, Rada Polityki Pieniężnej (RPP) zdecydowała się na przerwę w cyklu dostosowawczym na początku roku. Nadchodzące dane o inflacji powinny wzmocnić argumenty za dalszym luzowaniem polityki pieniężnej. Zgodnie z ostatnimi wypowiedziami kilku członków RPP przewiduje się, że docelowa stopa procentowa ustabilizuje się na poziomie około 3,25–3,5%, co pozostawi pole do kolejnych 2–3 obniżek o 25 punktów bazowych każda. NBP powinien ustalić ostateczną stopę procentową do końca bieżącego roku.

Równowaga w polityce fiskalnej

Pomimo objęcia procedurą nadmiernego deficytu UE od 2024 r. prognozuje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszy się w 2026 r. jedynie nieznacznie. Blokowany przez prezydenckie weta przeciwko podwyżkom podatków oraz w obliczu zbliżających się wyborów parlamentarnych i senackich pod koniec 2027 r. rząd prawdopodobnie uniknie śmiałych działań konsolidacyjnych. Głównym działaniem politycznym jest tymczasowe podwyższenie podatku dochodowego od osób prawnych dla sektora bankowego. Dodatkowa poprawa stanu finansów publicznych będzie wynikać głównie z mechanizmów nominalnych, takich jak przesuwanie się progów podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz erozja realnej wartości świadczeń socjalnych. Przewiduje się, że znaczna stabilizacja poziomu zadłużenia publicznego nastąpi dopiero pod koniec 2027 r., gdy nowo powołana rada fiskalna rozpocznie pełną działalność, a okres wyborczy dobiegnie końca. Tak bardzo stopniowe tempo konsolidacji zwiększa ryzyko obniżenia ratingu kredytowego państwa. Dwie z trzech głównych agencji ratingowych zmieniły perspektywę ratingową Polski na negatywną w drugiej połowie 2025 r. Agencje mogą podjąć decyzję o obniżeniu ratingu, jeśli średnioterminowa konsolidacja fiskalna okaże się niewystarczająca lub jeśli wzrost gospodarczy ulegnie znacznemu spowolnieniu. Taka obniżka ratingu byłaby pierwszą od dziesięciu lat i mogłaby spowodować wzrost i tak już wysokich kosztów obsługi zadłużenia Polski.

Tymczasem zwiększenie przez Niemcy wydatków budżetowych na infrastrukturę będzie stopniowo stymulować inwestycje wymagające dużego importu, zapewniając wsparcie popytu zewnętrznego dla polskich producentów. Jest jednak mało prawdopodobne, aby ten pozytywny impuls w pełni zrównoważył presję importową wpływającą na dynamikę rachunku bieżącego. Podwyższone wydatki na cele wojskowe – należące do najwyższych w NATO jako udział w PKB i prognozowane na poziomie 4,8% PKB w 2026 r. – będą przede wszystkim stymulować import, biorąc pod uwagę ograniczoną zdolność przemysłu krajowego do dostarczania zaawansowanego sprzętu. Oczekuje się również, że import z Chin utrzyma tendencję wzrostową, napędzany utrzymującymi się nadwyżkami mocy produkcyjnych w kluczowych sektorach.

Konfrontacja między prezydentem a rządem

Wybory prezydenckie w 2025 r. wygrał prawicowy kandydat Karol Nawrocki, który startował jako niezależny, ale otrzymał silne poparcie od konserwatywnej partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS). Wynik ten jeszcze bardziej osłabił centro-liberalny rząd premiera Donalda Tuska, przede wszystkim ze względu na prawo weta przysługujące prezydentowi. Rządząca koalicja kontroluje obecnie 240 z 460 mandatów, ale nie dysponuje wystarczającą liczbą głosów do uzyskania większości kwalifikowanej, która wymaga 3/5 głosów. Głównym i dominującym przedmiotem sporów jest konsolidacja fiskalna. Prezydent Nawrocki zobowiązał się unikać podwyżek podatków, aby przyciągnąć wyborców skrajnej prawicy, i zawetował kilka projektów ustaw mających na celu zwiększenie dochodów podatkowych, z godnym uwagi wyjątkiem tymczasowej podwyżki podatku dochodowego od osób prawnych skierowanej przeciwko sektorowi bankowemu. Ponadto szeroki i zróżnicowany skład koalicji rządzącej skomplikował proces podejmowania decyzji wewnętrznych, co sprawia, że coraz trudniej jest osiągnąć konsensus w sprawie ważnych inicjatyw z zakresu polityki społecznej. Brak możliwości przyjęcia programu wyborczego stał się źródłem niezadowolenia wśród wyborców, co spowodowało niewielki spadek poparcia, zwłaszcza ze strony mniejszych partnerów koalicyjnych.

Po stronie opozycji PiS odnotował niewielki spadek poparcia, częściowo zrównoważony wzrostem poparcia dla skrajnie prawicowych ugrupowań: Konfederacji Korony Polskiej (Konfederacja Korony Polskiej) oraz Konfederacji Wolność i Niepodległośćosc, których kandydaci osiągnęli zaskakująco dobre wyniki w wyborach prezydenckich w 2025 roku. W okresie poprzedzającym wybory parlamentarne w 2027 r. PiS prawdopodobnie zbada możliwości zawarcia koalicji z jedną lub obiema tymi formacjami. Jednak zacieśnienie takiego sojuszu może okazać się trudne ze względu na fundamentalne rozbieżności w zakresie polityki gospodarczej, ponieważ zaangażowanie PiS na rzecz państwa opiekuńczego ostro kontrastuje z bardziej libertariańską polityką skrajnej prawicy.

W sprawach międzynarodowych Polska realizuje dwutorowe podejście ograniczone do partnerów zachodnich. Rząd nadal utrzymuje konstruktywne stosunki z Unią Europejską, które są niezbędne do ułatwienia absorpcji funduszy unijnych i negocjowania przyszłych przydziałów budżetowych. Tymczasem prezydent Nawrocki, którego poglądy są ściśle zbieżne z poglądami obecnej administracji amerykańskiej, odgrywa kluczową rolę w utrzymywaniu silnych więzi polsko-amerykańskich, szczególnie w odniesieniu do obecności wojsk amerykańskich w Polsce. Ciepłe stosunki między prezydentem Nawrockim a prezydentem Trumpem przyniosły już wymierne korzyści, w tym zaproszenie polskiego prezydenta do udziału w szczycie G20 w grudniu 2026 r. w Miami, gdzie Trump publicznie poparł „słuszne miejsce” Polski na tym forum. Nawet jeśli pełne członkostwo nadal pozostaje poza zasięgiem Polski, takie zaangażowanie wzmocniło globalne wpływy Polski. Sukces tej dwutorowej strategii polityki zagranicznej zależy od skutecznej koordynacji między prezydentem a rządem – proces ten nie zawsze przebiegał płynnie, o czym świadczą rozbieżne reakcje na niektóre inicjatywy międzynarodowe.

Praktyki dotyczące płatności i windykacji

Ta sekcja jest cennym narzędziem dla dyrektorów finansowych firm i menedżerów ds. kredytów. Dostarcza informacji na temat praktyk płatniczych i windykacyjnych stosowanych w danym kraju.

Płatności

Standardowe weksle i czeki nie są powszechnie stosowane, ponieważ aby były ważne, muszą spełniać szereg formalnych wymogów dotyczących wystawienia. Niemniej jednak w przypadku weksli i czeków, których realizacja została odrzucona lub które są przedmiotem sporu, wierzyciele mogą skorzystać z przyspieszonych procedur prowadzących do wydania nakazu zapłaty. Istnieje jednak jeden rodzaj weksla, który jest powszechnie stosowany – weksel in blanco. Jest to niekompletny weksel, na którym w momencie wystawienia widnieje jedynie określenie „weksel” oraz podpis wystawcy. Podpis stanowi nieodwołalne zobowiązanie do zapłaty, a zobowiązanie to podlega egzekucji po uzupełnieniu weksla (o kwotę, miejsce i termin płatności) zgodnie z wcześniejszą umową zawartą między wystawcą a beneficjentem. Weksle in blanco są szeroko stosowane, ponieważ stanowią również gwarancję płatności w umowach handlowych oraz przy restrukturyzacji płatności.

Płatności gotówkowe były powszechnie stosowane w Polsce zarówno przez osoby fizyczne, jak i firmy, jednak zgodnie z ustawą z 2018 r. o prawie przedsiębiorców (Ustawa – Prawo przedsiębiorców) przedsiębiorstwa są zobowiązane do dokonywania rozliczeń za pośrednictwem rachunków bankowych w przypadku każdej transakcji przekraczającej kwotę lub równowartość 15 000 złotych, nawet jeśli płatność ma być realizowana w kilku ratach. Środek ten został wprowadzony w celu zwalczania oszukańczego prania brudnych pieniędzy.

Przelewy bankowe stały się najczęściej stosowaną metodą płatności. W wyniku kolejnych etapów prywatyzacji i konsolidacji polskie banki korzystają obecnie z sieci SWIFT.

Windykacja należności

Etap polubowny

Polubowne windykowanie należności stanowi pierwszy etap procedury odzyskiwania długów w Polsce. Działania te obejmują upomnienia i/lub wezwania do zapłaty. Komunikaty te zazwyczaj mają na celu uzyskanie spłaty zaległego długu, ostrzeżenie dłużnika przed dalszymi oficjalnymi działaniami, uzyskanie potwierdzenia istnienia długu, zawarcie porozumienia między wierzycielem a dłużnikiem w oparciu o potwierdzenie długu oraz uzyskanie zobowiązania do spłaty w uzgodnionym terminie.

Od 2004 r. odsetki można naliczać od 31. dnia następującego po dostarczeniu produktu lub wykonaniu usługi, nawet jeśli strony uzgodniły dłuższe terminy płatności. Odsetki ustawowe będą naliczane od 31. dnia do umownego terminu płatności. Następnie, w przypadku opóźnień w płatnościach, zastosowanie ma stawka kary podatkowej. Jest ona bardzo często wyższa od ustawowej stopy procentowej, chyba że strony umowy uzgodniły wyższą stopę procentową.

Projekt ustawy wdrażającej dyrektywę 2011/7/UE z 2011 r. w sprawie „zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych” przewiduje dla stron umowy maksymalny termin płatności wynoszący 60 dni. Podobnie odsetki za zwłokę są należne następnego dnia po upływie terminu, bez konieczności wysyłania formalnego wezwania do zapłaty. Wdrażając dyrektywę UE, Polska wprowadziła nowe zasady dotyczące odszkodowań za opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych. Zasady te zobowiązują dłużników do pokrycia kosztów windykacji po upływie terminu płatności. Określona kwota wynosi ryczałtowo 40 euro – możliwe jest jednak żądanie wyższej kwoty, jeśli koszty windykacji okażą się wyższe.

Postępowanie sądowe

Postępowanie uproszczone

Wierzyciele mogą wystąpić o wydanie nakazu zapłaty w ramach przyspieszonej i mniej kosztownej procedury, pod warunkiem że są w stanie przedstawić bezsprzeczny dowód istnienia długu (taki jak niezapłacone weksle, niezrealizowane czeki, weksle in blanco lub inne potwierdzenia długu). Jeśli sędzia nie jest przekonany co do zasadności roszczenia – a decyzję tę może podjąć wyłącznie on sam – może skierować sprawę do rozpatrzenia w trybie zwykłym.

Od 2010 r. Sąd Rejonowy w Lublinie ma jurysdykcję na terenie całej Polski w zakresie rozpatrywania elektronicznych nakazów zapłaty w sprawach, w których roszczenia są bezsporne. Sekretarz sądu bada zasadność wniosku, do którego dołączony jest wykaz dostępnych dowodów. Następnie, posługując się podpisem elektronicznym, zatwierdza postanowienie o wydaniu nakazu zapłaty. Procedura ta na pierwszy rzut oka wydaje się szybka, ekonomiczna i elastyczna, jednak w rzeczywistości ogromna liczba spraw sprawia, że proces ten może być powolny i długotrwały.

Postępowanie zwykłe

Postępowanie zwykłe ma charakter częściowo pisemny, a częściowo ustny. Strony składają pisma procesowe wraz ze wszystkimi dokumentami dowodowymi (oryginały lub uwierzytelnione kopie). W dniu głównej rozprawy odbywa się przesłuchanie stron, ich pełnomocników oraz świadków. W trakcie tego postępowania sędzia ma obowiązek podjąć próbę pogodzenia stron.

Standardowe procedury sądowe mogą być również szybkie i skuteczne, gdy wierzyciel jest w stanie przedstawić dokumenty, które jasno wskazują kwotę długu oraz potwierdzenie dostawy towarów (lub prawidłowego wykonania usług), zwłaszcza jeśli dokumenty te zostały podpisane przez dłużnika. Sąd wydaje nakaz zapłaty, w którym stwierdza, że dłużnik powinien uiścić kwotę długu w ciągu dwóch tygodni lub złożyć pisemne odwołanie w tym samym terminie. Jednak w standardowych procedurach pozwanemu dość łatwo jest doprowadzić do odroczenia sprawy. Gdy pozwany kwestionuje nakaz zapłaty w ramach tego rodzaju postępowania, uzyskanie ostatecznego wyroku może zająć dużo czasu ze względu na brak sędziów i duże zaległości w rozpatrywaniu spraw.

0

Wykonanie orzeczenia sądowego

Gdy wyczerpane zostaną wszystkie możliwości odwołania, wyrok staje się prawomocny i podlega egzekucji. Jeśli dłużnik nie zastosuje się do wyroku, wierzyciel może zwrócić się do sądu o nakazanie przymusowego wykonania orzeczenia za pośrednictwem komornika. W przypadku orzeczeń zagranicznych wydanych w kraju UE w przypadku roszczeń bezspornych można skorzystać ze specjalnych mechanizmów egzekucyjnych, takich jak unijny nakaz zapłaty lub europejski tytuł egzekucyjny. Orzeczenia wydane w krajach spoza UE są uznawane i egzekwowane, pod warunkiem że kraj, w którym zostały wydane, jest stroną umowy dwustronnej lub wielostronnej z Polską.

Postępowania upadłościowe

POSTĘPOWANIA RESTRUKTURYZACYJNE

Reforma polskiego prawa upadłościowego z 2015 r. wprowadziła cztery nowe rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych, których celem jest uniknięcie upadłości przedsiębiorstw niewypłacalnych lub znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej.

„Postępowanie zatwierdzające układ” jest dostępne dla dłużników, którzy są w stanie zawrzeć układ z większością wierzycieli bez udziału sądu oraz w przypadku, gdy suma spornych wierzytelności nie przekracza 15% łącznej kwoty roszczeń. Dłużnik będzie nadal zarządzał swoim majątkiem, ale będzie zobowiązany do powołania nadzorcy, który przygotuje plan restrukturyzacji. Wierzyciele zatwierdzają propozycję w drodze głosowania.

Dostępne jest również przyspieszone postępowanie ugodowe, o ile suma spornych wierzytelności nie przekracza 15% łącznej wartości roszczeń. Procedura ta jest uproszczona w zakresie uznawania roszczeń uprawniających do głosowania. Wierzyciele mogą zgłaszać zastrzeżenia wyłącznie na podstawie wykazu wierzytelności sporządzonego przez nadzorcę sądowego lub syndyka. Majątkiem dłużnika nadal zarządza sam dłużnik, jednak w celu nadzorowania tego zarządzania zostanie wyznaczony nadzorca sądowy.

Postępowanie w sprawie „ugody standardowej” jest dostępne w przypadku spornych długów przekraczających 15% łącznej kwoty roszczeń. W ramach tego postępowania sąd zabezpiecza majątek dłużnika, wyznaczając tymczasowego nadzorcę sądowego.

Postępowanie „naprawcze” oferuje najszersze możliwości restrukturyzacji oraz największy zakres ochrony majątku dłużnika przed wierzycielami. Powołanie zarządcy do zarządzania majątkiem dłużnika jest obowiązkowe.

POSTĘPOWANIE UPADŁOŚCIOWE

Postępowanie upadłościowe może zostać wszczęte wyłącznie w przypadku, gdy dłużnik stanie się „niewypłacalny”. Istnieją dwa kryteria niewypłacalności – test płynności oraz test bilansowy. Oba mają na celu likwidację majątku upadłej spółki i podział uzyskanych środków między wierzycieli. Cała procedura jest prowadzona przez sąd, chociaż reforma z 2015 r. przyznała wierzycielom posiadającym znaczące wierzytelności prawo do wpływania na polskie przepisy antykryzysowe (tzw. „Tarcza Antykryzysowa”) w niewielkim stopniu wpływa na kwestie związane z należnościami pieniężnymi w relacjach między przedsiębiorstwami, choć wyjątkiem są tutaj należności wynikające z umów najmu lokali użytkowych o powierzchni powyżej 2000 metrów kwadratowych. W tym zakresie obowiązek płacenia czynszu został tymczasowo zawieszony na cały okres pełnej blokady.

COVID-19:

Najważniejsze rozwiązania wprowadzone tymi przepisami dotyczą postępowań upadłościowych, w związku z czym zawieszono odpowiedzialność członków zarządu za niezłożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Spowodowało to spadek liczby wniosków o ogłoszenie upadłości (zamiast spodziewanego wzrostu) w początkowej fazie pandemii. W ramach „Tarczy Antykryzysowej” ogłoszono również nowy rodzaj postępowania restrukturyzacyjnego, a mianowicie uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne. Procedura ta jest podobna do postępowania w sprawie zatwierdzenia układu, które dotychczas nie cieszyło się popularnością. Wszczęcie tej procedury wiąże się z niewątpliwymi przywilejami dla dłużnika, takimi jak zawieszenie zobowiązań wobec wierzycieli na okres maksymalnie czterech miesięcy, podczas gdy sąd zatwierdza uzgodnienia zawarte z wierzycielami. W tym okresie wierzyciele nie mogą rozwiązywać umów ani wszczynać postępowań egzekucyjnych na podstawie tytułów wykonawczych (takich jak wyroki sądowe lub nakazy zapłaty). Wszystko to wiąże się z niewielkim ograniczeniem w zarządzaniu spółką dłużnika. Jak dotąd obserwujemy wszczęcie pewnej liczby takich postępowań.

Ostatnia aktualizacja: luty 2026 r.