Oman

Ożywienie gospodarcze będzie trwało w 2025 r., napędzane wyższą produkcją węglowodorów

Gospodarka Omanu będzie kontynuować ożywienie w 2025 r., wspierana przez niewielki wzrost produkcji węglowodorów (35% PKB) pomimo niższych cen energii. Prognozuje się, że produkcja ropy naftowej w Omanie wzrośnie o prawie 2%, po spadku o 6% w 2024 r. spowodowanym ograniczeniami produkcji przez OPEC+. Jeśli ograniczenia OPEC+ zostaną zniesione, eksport netto ropy naftowej z Omanu mógłby wzrosnąć o prawie 3,5% rok do roku (r/r) w 2025 r. Z kolei oczekuje się, że w 2025 r. produkcja gazu ziemnego wzrośnie o prawie 2% r/r, osiągając poziom około 45 mld metrów sześciennych, co jest związane z rozpoczęciem wydobycia w ramach projektu Mabrouk North-East. Ponieważ rezerwy ropy naftowej w Omanie zbliżają się do wyczerpania, rząd priorytetowo traktuje rozbudowę krajowych mocy produkcyjnych w zakresie skroplonego gazu ziemnego (LNG) poprzez realizację nowych projektów. W tym kontekście Oman National Oil Company (OQ) podpisała w 2024 r. umowę z TotalEnergies dotyczącą projektu Marsa LNG. Projekt ten stanowi zintegrowaną inicjatywę łączącą wydobycie gazu (upstream) z jego skraplaniem (downstream).

Inwestycje (25% PKB) będą również wspierane przez środowisko niższych stóp procentowych. Będzie to połączone z wyższymi inwestycjami publicznymi (drogi i porty) w celu osiągnięcia celów dywersyfikacji gospodarczej wyznaczonych w programie „Wizja 2040”, co powinno przyciągnąć prywatne inwestycje krajowe i zagraniczne w sektorach niezwiązanych z węglowodorami, takich jak finanse, przemysł (istniejące sektory oparte na zasobach naturalnych, a także nowe sektory oparte na technologii i wiedzy oraz związane ze zdrowiem i dobrostanem), górnictwo, logistyka, turystyka i cyfryzacja.

Konsumpcja prywatna (około 25% PKB) powinna skorzystać na ożywieniu w turystyce, postępującej urbanizacji oraz rządowych inicjatywach mających na celu zwiększenie udziału obywateli Omanu w sile roboczej. Celem jest zastąpienie pracowników zagranicznych wykwalifikowanymi obywatelami Omanu. Pomimo ogłoszenia przez rząd w 2020 r. stopniowego wycofywania dotacji na wodę i energię elektryczną do 2025 r., te ostatnie nadal obowiązują. Według ministra finansów budżet na rok budżetowy 2025 przewiduje łącznie 1,580 mld RO (około 4 mld USD) na dotacje do wody, energii elektrycznej, finansów i innych obszarów. Pozwoli to ograniczyć inflację pomimo rosnących cen importowanej żywności. Bank centralny dostosuje swoją politykę do polityki Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych.

Nadwyżka na rachunku bieżącym zmniejszy się w związku z niskimi cenami energii; wysokie wydatki nadwyrężą nadwyżkę budżetową

W 2025 r. niższe światowe ceny energii mogą doprowadzić do spadku przychodów Omanu z eksportu energii (stanowiących 60% całkowitego eksportu towarów), pomimo spodziewanego wzrostu produkcji ropy i gazu. Ożywienie światowej gospodarki powinno jednak umożliwić wzrost eksportu towarów innych niż węglowodory. Należą do nich w szczególności metale, chemikalia i tworzywa sztuczne, które stanowią 15% eksportu kraju. W rezultacie oczekuje się, że w 2025 r. przychody z eksportu energii spadną o około 7% rocznie, podczas gdy eksport towarów wzrośnie o prawie 5,5%. Po drugie, działania na rzecz dywersyfikacji gospodarczej w ramach projektu „Oman Vision 2040” wzmocnią popyt na import kapitału i dóbr pośrednich. Przychody z turystyki, które według szacunków wzrosną o 6,5% do około 4 mld USD w 2025 r., przyczynią się do zmniejszenia deficytu w sektorze usług z 5,5% PKB w 2024 r. do szacowanych 5,3% PKB w 2025 r. Mniejsza liczba cudzoziemców – która na koniec grudnia 2024 r. spadła o 1% w ujęciu rok do roku, ale nadal stanowi około 45% całej populacji – ograniczy odpływ przekazów pieniężnych z kraju.

Nadwyżka budżetowa zmniejszy się w 2025 r. z powodu wzrostu wydatków rządowych, który przewyższy wzrost dochodów. Prognozuje się, że łączne dochody z węglowodorów (stanowiące 70% całkowitych dochodów budżetowych) spadną w 2025 r. o prawie 13% w ujęciu rok do roku w porównaniu z 2024 r. Tymczasem dochody niezwiązane z węglowodorami spadną nieznacznie o około 4,5%. Szacuje się, że w tym samym okresie łączne wydatki budżetowe zmniejszą się o 3%. Oczekuje się, że wydatki te zostaną przeznaczone przede wszystkim na wydatki bieżące (tj. obronę i bezpieczeństwo, ministerstwa cywilne itp.) oraz dotacje (tj. dotacje na energię elektryczną, które stanowią 4% całkowitych wydatków). Pomimo prognozowanego spadku nadwyżka budżetowa zapewni dalszy spadek wskaźnika zadłużenia publicznego w stosunku do PKB.

Stabilna sytuacja polityczna w kraju na tle nasilających się napięć geopolitycznych

Oman jest monarchią absolutną, w której sułtan sprawuje zarówno władzę wykonawczą, jak i ustawodawczą. Struktura rządów łączy tradycyjną władzę z nowoczesnymi reformami, a sułtan pełni funkcję zarówno głowy państwa, jak i szefa rządu. Sułtan Haitham bin Tariq al-Said został mianowany następcą sułtana Kabusa w 2020 r. po śmierci tego ostatniego. Tariq al-Said umocnił swoją władzę i zyskał legitymację polityczną. Programy społeczne, niska inflacja oraz program „omanizacji” prawdopodobnie będą wspierać stabilność. Jednak zdolność sektora prywatnego do tworzenia miejsc pracy, zwłaszcza dla młodych ludzi, pozostanie dla Omanu kluczowym wyzwaniem w łagodzeniu ewentualnych niepokojów społecznych.

Oman od dawna prowadzi neutralną politykę zagraniczną wobec światowych i regionalnych mocarstw. Oman odegrał kluczową rolę w ułatwianiu negocjacji między Iranem a Stanami Zjednoczonymi dotyczących programu jądrowego Iranu. Oman i Arabia Saudyjska utrzymują ogólnie rzecz biorąc współpracę, szczególnie w sektorach gospodarczym i handlowym, ponieważ oba kraje podzielają obawy dotyczące dywersyfikacji gospodarczej i stabilności regionalnej. Z Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi Oman prowadzi intensywną współpracę gospodarczą opartą na wspólnym wykorzystaniu portów, takich jak porty w Dubaju i Soharze, które pełnią rolę głównych węzłów handlowych. Około 14% eksportu towarów z Omanu trafia do Zjednoczonych Emiratów Arabskich, podczas gdy prawie 25% importu towarów do Omanu pochodzi właśnie z tego kraju. Oprócz handlu oba kraje współpracują w zakresie rozwoju infrastruktury i pomocy w przypadku klęsk żywiołowych. Konflikt w Jemenie stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa ze względu na wspólną granicę. Neutralne stanowisko Omanu może zostać podważone, ponieważ Arabia Saudyjska i Zjednoczone Emiraty Arabskie dążą do rozszerzenia swoich wpływów w południowym Jemenie. Wraz z Iranem Oman zapewnia bezpieczeństwo Cieśniny Ormuz. Strategiczne położenie Omanu u wejścia do cieśniny wzmacnia jego rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa regionalnego, ale naraża go na ryzyko geopolityczne, zwłaszcza wynikające z napięć w całym regionie.

Ostatnia aktualizacja: luty 2025 r.