Chiny
Tajlandia
Wietnam
Australia
Europa
USA
JaponiaWzrost oparty na bezpośrednich inwestycjach zagranicznych (BIZ) i wynikającym z nich eksporcie
Oczekuje się, że w 2026 r. tempo wzrostu nieco spowolni, ale pozostanie umiarkowane i nadal będzie niższe od poziomu sprzed pandemii COVID-19 (7–8%). Dynamika gospodarcza wynika w dużej mierze z bezpośrednich inwestycji zagranicznych (5% PKB w 2024 r.), pochodzących głównie z Chin, Tajlandii i Wietnamu. Kraje te koncentrują się przede wszystkim na energetyce wodnej, odnawialnych źródłach energii, sieci elektroenergetycznej, górnictwie i infrastrukturze. Na przykład chińska budowa i finansowanie linii kolejowej Łos–Chiny, oddanej do użytku w 2021 r., zrewolucjonizowały transport. Jednak wątpliwości co do zdolności kraju do radzenia sobie z obciążeniem zadłużeniem, brak wykwalifikowanej siły roboczej oraz obowiązek repatriacji większej części dochodów z eksportu mogą negatywnie wpłynąć na zaufanie inwestorów zagranicznych. Jednocześnie inwestycje publiczne (w drogi, mosty, zapory i sieć energetyczną) odgrywają kluczową rolę w przyciąganiu bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Konsolidacja fiskalna ogranicza jednak wydatki publiczne. Wreszcie ograniczony dostęp lokalnych przedsiębiorstw do kredytów hamuje inwestycje krajowe, mimo że stabilizacja kipa obniża koszty importu dóbr pośrednich i sprzętu.
Usługi stanowią ponad 40% PKB, a dominują w nich turystyka zagraniczna (ponad 3% PKB rocznie), transport i logistyka. Turystyka, głównie z krajów sąsiednich, skorzystała na kampanii „Visit Laos Year 2024” oraz na poprawie połączeń komunikacyjnych ze światem zewnętrznym. Oczekuje się, że do 2026 r. liczba przyjazdów turystów powróci do poziomu sprzed pandemii COVID-19. Wkład handlu zagranicznego pozostanie dodatni. Eksport surowców naturalnych przyczynia się do ożywienia gospodarki. Chińskie inwestycje doprowadziły do gwałtownego wzrostu eksportu energii elektrycznej (15% całkowitego eksportu w 2024 r.).
Jednym z głównych wyzwań pozostaje walka z inflacją. Po osiągnięciu wyjątkowo wysokiego poziomu (31% w 2023 r.) inflacja spadła poniżej 10% w 2025 r. i oczekuje się, że w 2026 r. będzie nadal spadać. Inflacja importowana spadła w wyniku niższych światowych cen żywności i energii, a tendencję tę wzmocnił gwałtowny spadek tempa deprecjacji kipa. Ponadto Chiny, poszukując alternatywnych rynków, zwiększyły sprzedaż w Azji Południowo-Wschodniej, jednocześnie obniżając ceny. Bank centralny obniżył stopę procentową do 9% w sierpniu 2025 r., z poziomu 10,5% rok wcześniej. Jednak ze względu na dolaryzację gospodarki preferuje on stosowanie rezerw obowiązkowych i operacji otwartego rynku w celu regulowania podaży pieniądza. Deflacja doprowadziła do niewielkiego ożywienia konsumpcji gospodarstw domowych, która jednak pozostaje na niskim poziomie z powodu restrykcyjnej polityki gospodarczej.
Ogromne zadłużenie hamuje wydatki publiczne
Nadwyżka budżetowa w ujęciu pierwotnym (tj. z wyłączeniem odsetek), generowana od 2022 r. dzięki restrykcyjnej polityce, zmniejszyła obciążenie zadłużeniem. Niemniej jednak zadłużenie to pozostaje znaczne. Dług ma głównie charakter zewnętrzny (ponad 50% zadłużenia wobec Chin) i jest w większości denominowany w dolarach amerykańskich. Nadmierne zadłużenie Laosu wiąże się z 35 chińskimi projektami zidentyfikowanymi od 2010 r. Chiny regularnie udzielają odroczeń spłat, aby uniknąć niewypłacalności. W przypadku niewywiązania się z zobowiązań dłużnych chiński wierzyciel może otrzymać koncesję na eksploatację danej infrastruktury. W rezultacie państwowa spółka Electricité du Laos (EDL), na którą przypada prawie 45% całkowitego długu publicznego, została zmuszona do zawarcia 25-letniej umowy koncesyjnej z China Southern Power Grid, w wyniku czego powstała spółka joint venture Electricité du Laos Transmission Company Limited. Umowa ta przenosi zarządzanie i kontrolę nad EDL na chińską spółkę. Było to konieczne w kontekście zbyt niskich cen energii elektrycznej na rynku krajowym. Obsługa zadłużenia ogranicza inne wydatki publiczne, zwłaszcza w dziedzinie edukacji i zdrowia. Wydatki w tych sektorach stanowiły w 2024 r. zaledwie 11,3% PKB. Ponadto budżet przeznaczony na utrzymanie infrastruktury drogowej wynosi zaledwie jedną trzecią potrzebnej kwoty, podczas gdy transgraniczny ruch drogowy rośnie. Oprócz umorzenia długu przyznanego przez Chiny rząd finansuje się głównie poprzez emisję papierów wartościowych w walucie obcej lub w kipach na rzecz lokalnych banków.
Zależność Laosu od Chin może wyjaśniać, dlaczego jest to jeden z krajów najbardziej dotkniętych cłami amerykańskimi (40%). Jednak eksport do Stanów Zjednoczonych stanowi jedynie 1,6% całości. Wpływ ten byłby zatem pośredni, wynikający z ekspozycji na partnerów handlowych. Bilans handlowy pozostanie na znacznym poziomie nadwyżki. W 2024 r. największy udział w eksporcie miała energia elektryczna (21,3% całości). Celem Laosu jest stanie się „baterią Azji Południowo-Wschodniej”. Do 2030 r. Wietnam planuje importować z Laosu około 5 000 MW energii elektrycznej, co stanowiłoby jedną czwartą planowanego eksportu Laosu. Kolejne miejsca zajmują minerały, elektronika (przemysł przeżywający boom) oraz odzież. Nadwyżka handlowa sumuje się z nadwyżką wynikającą z usług świadczonych w ramach turystyki. Dzięki przekazom pieniężnym od emigrantów z Tajlandii – nawet jeśli pozostają one na niezmienionym poziomie – oraz bezpośrednim inwestycjom zagranicznym nadwyżki te powinny z nawiązką zrównoważyć odsetki i dywidendy wypłacane inwestorom zagranicznym, a także terminy spłaty zadłużenia, które zostały złagodzone dzięki odroczeniom przyznanym przez Chiny. Przyczynia się to do wzrostu rezerw walutowych, które pozostają ograniczone i na koniec czerwca 2025 r. pokrywały 3,2 miesiąca importu.
Między wewnętrzną stabilnością polityczną a zależnością zewnętrzną
Od upadku monarchii w 1975 r. Laosem rządzi jedna partia: Laotańska Ludowo-Rewolucyjna Partia (LPRP). Sekretarz generalny partii i prezydent republiki, Thongloun Sisoulith, sprawuje lwią część władzy, podczas gdy Zgromadzenie Narodowe służy głównie do formalnego zatwierdzania decyzji LPRP. Wybory parlamentarne w lutym 2026 r. nie będą miały żadnego znaczenia. Brak wolności słowa i prasy uniemożliwia powstanie zorganizowanej opozycji. Rząd jest krytykowany przez społeczność międzynarodową za represje wobec przeciwników politycznych, zwłaszcza członków mniejszości Hmong. Jednak od 2022 r., wraz ze wzrostem inflacji, posłowie coraz częściej zabierają głos, choć krytyka nadal jest rzadkością. Reżim promuje stabilność polityczną jako atut mający na celu przyciągnięcie inwestycji zagranicznych. Niemniej jednak niskie płace, korupcja, nierówności regionalne, przymusowe wysiedlenia związane z dużymi projektami infrastrukturalnymi oraz agresywne praktyki górnicze i rolnicze stosowane przez inwestorów zagranicznych pozostają źródłami niezadowolenia.
Na arenie międzynarodowej, biorąc pod uwagę swój status kraju śródlądowego, Laos utrzymuje bliskie stosunki z Wietnamem, Tajlandią i Chinami – swoimi najpotężniejszymi sąsiadami, od których jest zależny. Jest członkiem organizacji regionalnych (ASEAN od 1997 r.) i międzynarodowych (WTO od 2013 r.), co pozwala mu podkreślać swoją politykę niezaangażowania i gotowość do współpracy. Jego grunty orne, siła robocza oraz energia elektryczna z zapór są w zasięgu ręki sąsiadów, zwłaszcza Chin, które odgrywają dominującą rolę dzięki ogromnym inwestycjom, pozycji największego wierzyciela oraz kontroli nad górnym biegiem rzeki Mekong. Ta nierównowaga w stosunkach między Chinami a Laosem ogranicza pole manewru Laosu w sferze finansowej i politycznej oraz rodzi wątpliwości dotyczące suwerenności. Ponadto Laos jest również uzależniony od pomocy międzynarodowej, której skala ma tendencję spadkową z powodu represyjnej polityki wewnętrznej.