Kuwejt

Konflikt regionalny i szok naftowy powodują spadek koniunktury gospodarczej

W przypadku przedłużającego się konfliktu w Iranie perspektywy makroekonomiczne Kuwejtu uległyby znacznemu pogorszeniu ze względu na dużą zależność tego kraju od sektora węglowodorów (prawie 45% PKB), całkowite uzależnienie od Cieśniny Ormuz w zakresie eksportu ropy naftowej oraz ograniczoną dywersyfikację gospodarczą. Zakłócenia w produkcji i eksporcie ropy naftowej są głównymi czynnikami powodującymi spowolnienie gospodarcze, które bezpośrednio wpływa na ogólną aktywność gospodarczą i rozprzestrzenia się na sektory niezwiązane z ropą poprzez spadek zaufania, opóźnienia w inwestycjach, zaostrzenie warunków finansowych oraz niższe dochody publiczne. Kuwejt jest jednym z krajów Zatoki Perskiej najbardziej uzależnionych od Cieśniny Ormuz w zakresie eksportu węglowodorów – 100% eksportu przechodzi przez tę cieśninę. Zakłócenia w żegludze w Cieśninie Ormuz zmusiły Kuwejt do ograniczenia wydobycia ropy do około 500 000 baryłek dziennie (bpd), w porównaniu z prawie trzema milionami bpd przed rozpoczęciem wojny. Pogarszające się warunki bezpieczeństwa wpłyną również na transport, łańcuchy dostaw oraz eksport i import towarów innych niż ropa naftowa. Ponadto import LNG z Kataru, który ma kluczowe znaczenie dla krajowej produkcji energii elektrycznej, może napotkać wyzwania logistyczne i związane z bezpieczeństwem. Wywierałoby to presję na krajowe dostawy energii i moce wytwórcze energii elektrycznej.

Jednocześnie oczekuje się wzrostu presji inflacyjnej, głównie z powodu czynników zewnętrznych. Wyższe koszty importu wynikające z zakłóceń w łańcuchach dostaw oraz rosnące globalne ceny transportu morskiego prawdopodobnie przyczynią się do wzrostu inflacji krajowej, zwłaszcza poprzez ceny żywności. Podkreśla to podatność Kuwejtu na inflację importowaną, pomimo stosunkowo umiarkowanego popytu krajowego. W tej sytuacji oczekuje się, że polityka pieniężna pozostanie pod presją. Dinar kuwejcki jest powiązany z koszykiem walut o znacznym udziale dolara, co ogranicza zdolność banku centralnego do odejścia od polityki pieniężnej Stanów Zjednoczonych. W odpowiedzi na to bank centralny skupił się na makroostrożnościowych środkach wsparcia zamiast na dostosowywaniu stóp procentowych, w tym na złagodzeniu wymogów dotyczących płynności i kapitału, uwolnieniu buforów kapitałowych oraz zwiększeniu zdolności kredytowej banków. Środki te mają na celu utrzymanie przepływów kredytowych i złagodzenie gospodarczych skutków konfliktu. Środki te wspierają jednak przede wszystkim warunki finansowe, a nie bezpośrednio stymulują popyt na kredyt. W związku z tym polityka pieniężna jest jedynie częściowo skuteczna jako narzędzie stabilizacyjne.

Spadek dochodów z węglowodorów powoduje pogorszenie się stanu finansów publicznych i bilansu płatniczego

Oczekuje się, że sytuacja budżetowa ulegnie gwałtownemu pogorszeniu, głównie z powodu dużego uzależnienia Kuwejtu od dochodów z węglowodorów, które stanowią 90% całkowitych dochodów budżetowych. Spadek produkcji i eksportu ropy naftowej bezpośrednio osłabiłby dochody rządowe. Jednocześnie wzrosłyby presje wydatkowe, ponieważ rząd będzie dążył do złagodzenia wpływu kryzysu na gospodarkę krajową. Kuwejt dysponuje znacznymi rezerwami finansowymi, w tym aktywami szacowanymi na 1 bilion USD w Kuwejckiej Agencji Inwestycyjnej (KIA), czyli funduszu majątkowym państwa (około 650% PKB). Aktywa te pozwoliłyby na zachowanie elastyczności polityki budżetowej i złagodzenie skutków konfliktu dla gospodarki.

Saldo rachunku bieżącego ulegnie pogorszeniu ze względu na zależność kraju od eksportu węglowodorów. Zakłócenia w przepływie eksportu ropy naftowej wpłyną na przychody z eksportu (stanowiące około 90% całości), podczas gdy podwyższone koszty transportu morskiego i ograniczenia w łańcuchu dostaw spowodują wzrost kosztów importu, co dodatkowo zmniejszy nadwyżkę zewnętrzną. Ponadto eksport Kuwejtu jest w dużym stopniu uzależniony od sektora energetycznego. Bez alternatywnych źródeł eksportu spadek dochodów z ropy naftowej miałby bezpośredni wpływ na pozycję zewnętrzną kraju. Wreszcie, ponieważ import żywności i sprzętu stanowi niezbędną konieczność, Kuwejt nie może w łatwy sposób ograniczyć wydatków na import w celu ustabilizowania bilansu handlowego.

Pomimo tych presji, które potęguje strukturalny deficyt w sektorze usług oraz wypłaty z tytułu przekazów pieniężnych, rezerwy walutowe banku centralnego (pokrywające około 10 miesięcy importu) oraz znaczne rezerwy w państwowym funduszu majątkowym stanowią ważną ochronę przed wstrząsami zewnętrznymi. Jednak przedłużające się zakłócenia doprowadziłyby do bardziej wyraźnego zmniejszenia nadwyżki na rachunku bieżącym, wzmacniając tym samym strukturalną podatność gospodarki na wahania na rynku węglowodorów.

Kluczowe ryzyko stanowi sytuacja geopolityczna w regionie

Ryzyko polityczne w Kuwejcie wynika z połączenia wewnętrznych tarć instytucjonalnych i nasilonych napięć regionalnych, które łącznie zwiększają niepewność gospodarczą. W kraju powtarzające się tarcia między rządem a parlamentem (którego działalność została zawieszona w 2024 r.) często skutkują opóźnieniami w realizacji kluczowych reform gospodarczych i fiskalnych. Ta sztywność instytucjonalna ogranicza zdolność rządu do szybkiego i zdecydowanego reagowania na wstrząsy gospodarcze, zwłaszcza w zakresie konsolidacji fiskalnej, reformy dotacji i dywersyfikacji gospodarczej.

W regionie ryzyko geopolityczne znacznie wzrosło z powodu wojny w Iranie i zamknięcia Cieśniny Ormuz. Ze względu na bliskość strefy konfliktu oraz duże uzależnienie od morskich szlaków eksportowych Kuwejt odczuwa bezpośrednie skutki uboczne, w tym zakłócenia w eksporcie ropy, przepływach handlowych oraz nastrojach inwestorów. Chociaż Kuwejt posiada silne partnerstwa w zakresie obronności – na przykład ze Stanami Zjednoczonymi – partnerstwa te pełnią głównie rolę czynnika stabilizującego, a nie zapewniają pełnej ochrony przed regionalnymi skutkami ubocznymi. W związku z tym Kuwejt prawdopodobnie pozostanie w znacznym stopniu narażony na zwiększone ryzyko geopolityczne.

Ostatnia aktualizacja: maj 2026 r.