Katar

Konflikty regionalne i zakłócenia w dostawach LNG mają znaczący wpływ na wzrost gospodarczy

W scenariuszu przedłużającej się wojny oczekuje się, że w 2026 r. wzrost gospodarczy Kataru ulegnie gwałtownemu spowolnieniu z powodu zakłóceń w produkcji LNG i logistyce eksportowej, a także zakłóceń w handlu morskim przechodzącym przez Cieśninę Ormuz. Katar jest jednym z największych eksporterów LNG na świecie, ale w zakresie eksportu jest w dużym stopniu uzależniony od Cieśniny Ormuz. Pogorszenie się warunków bezpieczeństwa w regionie miało znaczący wpływ na przepływy węglowodorów. Irańskie ataki rakietowe w marcu 2026 r. zniszczyły około 17% (dwie z 14 linii skraplania) zdolności eksportowych Kataru w zakresie LNG w zakładzie w Ras Laffan. Szacuje się, że naprawa potrwa od trzech do pięciu lat. Pomimo częściowego wznowienia działalności po regionalnym zawieszeniu broni z 22 kwietnia odbudowa zakładu przebiega powoli, co opóźni rozbudowę pola North Field East nawet o rok. W konsekwencji oczekuje się, że produkcja gazu ziemnego spadnie o 20%, osiągając w 2026 r. poziom 130 mld metrów sześciennych (bcm), co stanowi spadek w stosunku do poprzedniego roku. Oczekuje się, że sytuacja ta będzie miała wpływ na sektory gospodarki niezwiązane z energetyką poprzez osłabienie zaufania gospodarczego, opóźnienia w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych, spadek importu, spadek aktywności turystycznej (8% PKB w 2025 r.) oraz zaostrzenie warunków finansowych. Niepewność dotycząca sytuacji bezpieczeństwa w regionie prawdopodobnie spowoduje odłożenie w czasie projektów sektora prywatnego oraz napływu inwestycji zagranicznych. W 2026 r. oczekuje się, że liczba turystów spadnie o 20% w ujęciu rok do roku (r/r) do około 4 mln, co negatywnie wpłynie na perspektywy innych sektorów związanych z turystyką, takich jak handel detaliczny i transport. Produkcja przemysłowa, w tym w sektorze petrochemicznym i nawozowym, również odnotuje spadek wielkości produkcji i rentowności, ponieważ w znacznym stopniu opiera się na gazie jako surowcu. Zakłócenia na szlakach eksportowych utrudnią również eksport helu, w przypadku którego Katar zaspokaja jedną trzecią światowego popytu. Wyższe koszty produkcji, niższe zaufanie i słabszy popyt wpłyną również na sektor budowlany (stanowiący około 10% PKB). Firmy budowlane będą musiały zmierzyć się z opóźnieniami w realizacji projektów, dłuższymi terminami płatności i trudniejszymi warunkami finansowymi.

Presja inflacyjna wzrośnie umiarkowanie w wyniku utrzymującej się presji na towary importowane (tj. żywność, napoje, samochody, części samochodowe, wyroby tekstylne i odzieżowe) oraz dodatkowych kosztów transportu i zmiany tras związanych z konfliktem. Będzie to miało negatywny wpływ na siłę nabywczą gospodarstw domowych, w tym emigrantów o niskich dochodach, oraz osłabi popyt prywatny. Jednak ceny regulowane i sztywny kurs walutowy powinny ograniczyć przenoszenie inflacji na ceny. Pomimo wprowadzenia wsparcia płynnościowego poprzez wskaźniki rezerw obowiązkowych oraz zwiększonego finansowania poprzez aukcje repo mające na celu zrównoważenie skutków wojny, nie oczekuje się szybkiego złagodzenia kursu polityki pieniężnej. Zależy to od kroków podjętych przez Rezerwę Federalną Stanów Zjednoczonych w odpowiedzi na rosnącą presję inflacyjną, biorąc pod uwagę powiązanie dinara z dolarem amerykańskim.

Zakłócenia w eksporcie energii osłabiają saldo budżetowe i bilans płatniczy

Ataki na infrastrukturę energetyczną w Ras Laffan oraz zamknięcie Cieśniny Ormuz spowodują, że nadwyżka na rachunku bieżącym Kataru praktycznie zniknie w 2026 r. z powodu spadku eksportu węglowodorów, produktów petrochemicznych i usług. Oczekuje się, że eksport LNG, który stanowi około 80% eksportu gazu Kataru, spadnie w 2026 r. o 40% w porównaniu z 2025 r., ponieważ kraj ten jest całkowicie uzależniony od Cieśniny Ormuz w zakresie transportu swoich eksportowanych towarów. Obawy dotyczące bezpieczeństwa i utrata zaufania będą miały negatywny wpływ na eksport usług poprzez ograniczenie turystyki i transportu. Blokada Cieśniny Ormuz spowodowała logistyczną izolację kraju, uniemożliwiając statkom kontenerowym wpłynięcie przez Cieśninę Ormuz, co hamuje wielkość importu. Zmusiło to Katar do przejścia na transport lotniczy i drogowy. Ponieważ jednak transport lotniczy nie jest w stanie dorównać ogromnej przepustowości statków, oczekuje się gwałtownego spadku importu, co częściowo zrównoważy spadek eksportu.

Niższe dochody z sektora energetycznego (stanowiące 80% całkowitych dochodów budżetowych) oraz dochody z sektorów nieenergetycznych przyczynią się do zwiększenia deficytu budżetowego. Na dochody z sektora energetycznego wpłynie spadek eksportu spowodowany zamknięciem Cieśniny Ormuz, natomiast na dochody z sektorów nieenergetycznych – zmniejszona aktywność gospodarcza w kraju oraz mniejsza liczba turystów. Aby złagodzić skutki wojny w regionie, władze ogłosiły ukierunkowane środki stymulacji fiskalnej mające na celu wsparcie przedsiębiorstw i zaufania inwestorów. Środki te obejmują bezpośrednią pomoc finansową, taką jak dotacje pokrywające do 40% kwalifikowalnych wydatków, oraz programy motywacyjne wspierające projekty o wartości około 2,8 mld QAR. Środki te przyczynią się również do pogłębienia deficytu budżetowego. Nie przewiduje się jednak, aby w perspektywie krótkoterminowej stanowiło to ryzyko strukturalne dla finansów publicznych, ponieważ kraj ten charakteryzuje się stosunkowo niskim poziomem zadłużenia i dysponuje znacznymi rezerwami, w tym szacowaną kwotą 600 mld USD (około 200% PKB) w funduszu majątkowym Qatar Investment Authority (QIA) oraz rezerw międzynarodowych o wartości 70 mld USD (prawie 26 miesięcy importu).

Głównym źródłem ryzyka są regionalne napięcia geopolityczne

Katar korzysta ze stabilnego środowiska politycznego w kraju, charakteryzującego się scentralizowanym systemem podejmowania decyzji. Nie ma tu znaczących frakcji politycznych, ponieważ rząd jest zjednoczony wokół emira, który go mianuje. Stabilność polityczna powinna się utrzymać, ponieważ miejscowa ludność jest w dużej mierze zadowolona z jakości życia – pomimo niedawnego gwałtownego wzrostu inflacji spowodowanego wojną w Iranie – oraz ze swojego standardu życia, częściowo dzięki wydatkom socjalnym i dotacjom.

Katar utrzymuje zrównoważone stosunki dyplomatyczne na arenie międzynarodowej. Kraj ten prawdopodobnie będzie nadal pozycjonował się jako pośrednik dyplomatyczny, wspierając wysiłki mediacyjne oraz dialog regionalny między podmiotami regionalnymi i globalnymi. Stosunki Kataru z Iranem odzwierciedlają pewien stopień strukturalnej współzależności; oba kraje dzielą największe na świecie złoże gazu ziemnego, North Field/South Pars, a od wybuchu wojny w lutym 2026 r. napięcia między nimi nasiliły się. W trakcie konfliktu irańskie ataki dotarły na terytorium Kataru, co doprowadziło do eskalacji napięć między obydwoma krajami pomimo wcześniejszych stosunków opartych na współpracy. Oczekuje się, że stosunki z Turcją pozostaną silne, wspierane przez bliskie zbieżności polityczne, współpracę w dziedzinie obronności oraz więzi handlowe. Podczas gdy Katar pozostaje ważnym źródłem inwestycji dla Turcji, Turcja zapewnia dodatkowe wsparcie w zakresie bezpieczeństwa i obecności strategicznej, wykraczające poza tradycyjnych zachodnich partnerów Kataru. Od zakończenia regionalnego sporu dyplomatycznego w 2021 r. Katar poprawił swoje stosunki z partnerami z Rady Współpracy Państw Zatoki Perskiej (GCC). Jednak strategiczna rywalizacja z niektórymi partnerami z regionu Zatoki Perskiej, takimi jak Zjednoczone Emiraty Arabskie, prawdopodobnie utrzyma się w dziedzinach lotnictwa, inwestycji regionalnych, wpływów regionalnych oraz działalności logistycznej. Katar jest gospodarzem jednej z największych amerykańskich baz wojskowych na Bliskim Wschodzie, co wzmacnia jego strategiczne partnerstwo ze Stanami Zjednoczonymi oraz pozycję w zakresie bezpieczeństwa w regionie. Stosunki dwustronne są silne dzięki powiązaniom energetycznym, handlowym i inwestycyjnym między obydwoma krajami. Jednak w następstwie interwencji amerykańsko-izraelskiej w Iranie Katar będzie bardziej narażony na napięcia regionalne i ich konsekwencje, takie jak zamknięcie przez Iran Cieśniny Ormuz, która stanowi korytarz tranzytowy dla eksportu katarskiego oraz większości importu.

Aktualizacja: czerwiec 2026 r.