Jordania

Czynniki geopolityczne negatywnie wpływają na perspektywy wzrostu gospodarczego

W obliczu nasilających się napięć regionalnych związanych z konfliktem w Iranie oczekuje się, że w 2026 r. tempo wzrostu gospodarczego Jordanii ulegnie spowolnieniu. Podwyższone ryzyko geopolityczne prawdopodobnie wpłynie na nastroje inwestorów, napływ turystów (który stanowi 10–12% PKB) oraz aktywność handlową. Oczekuje się, że sektor turystyczny, będący kluczowym źródłem waluty zagranicznej, zatrudnienia i aktywności w sektorze usług, znajdzie się pod presją, ponieważ napięcia geopolityczne będą miały negatywny wpływ na popyt na podróże. Ograniczyłoby to jego wkład w wzrost gospodarczy i zwiększyło zależność Jordanii od finansowania zewnętrznego w czasie, gdy nierównowaga fiskalna i zewnętrzna pozostają na wysokim poziomie.

Oczekuje się, że inflacja w 2026 r. pozostanie na stosunkowo niskim poziomie, choć istnieje ryzyko jej wzrostu wynikające z regionalnych napięć geopolitycznych. Konflikt związany z Iranem prawdopodobnie spowoduje wstrząs po stronie podaży, zwłaszcza poprzez wyższe koszty energii, transportu i żywności. Rosnące światowe ceny ropy prawdopodobnie spowodują wzrost krajowych kosztów paliw, a wyższe koszty transportu morskiego oraz wąskie gardła logistyczne mogą doprowadzić do szerszego wzrostu cen. Ponadto duża zależność Jordanii od importowanej żywności i środków rolniczych sprawia, że kraj ten jest podatny na wahania światowych cen surowców, zwłaszcza zbóż, olejów roślinnych i nawozów. Spadek realnych dochodów w połączeniu z wysoką stopą bezrobocia wynoszącą około 21% oraz bardziej restrykcyjną niż oczekiwano polityką pieniężną (zgodną z linią działania amerykańskiej Rezerwy Federalnej) będzie miał negatywny wpływ na udział konsumpcji prywatnej w PKB.

Rosnące presje na perspektywy fiskalne i zewnętrzne

Oczekuje się, że sytuacja budżetowa Jordanii pozostanie pod presją ze względu na słabszą aktywność gospodarczą i spowolnienie w turystyce, co negatywnie wpłynie na ściągalność podatków. Tymczasem presja na wydatki prawdopodobnie utrzyma się. Znacznej części wydatków trudno jest dokonać korekty w krótkim okresie ze względu na sztywność wynagrodzeń w sektorze publicznym, płatności odsetkowych oraz transferów socjalnych. Z kolei wyższe koszty energii oraz konieczność utrzymania wsparcia socjalnego prawdopodobnie osłabią wysiłki na rzecz konsolidacji budżetowej, utrzymując wysokie zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne i tendencję wzrostową długu publicznego. Oczekuje się, że dalsze wsparcie ze strony partnerów międzynarodowych zapewni pewną ochronę, jednak rezerwy budżetowe są ograniczone, co zwiększa podatność na wstrząsy zewnętrzne. Program MFW przebiega zgodnie z planem, a w kwietniu 2026 r. wypłacono około 200 mln USD.

Presja z zewnątrz kraju prawdopodobnie nasili się z powodu wyższych światowych cen energii, słabszych przychodów z turystyki oraz mniejszego napływu przekazów pieniężnych. Czynniki te prawdopodobnie spowodują wzrost deficytu na rachunku bieżącym. Chociaż przekazy pieniężne pozostają kluczowym źródłem waluty zagranicznej dla Jordanii (około 7–8% PKB), oczekuje się, że w 2026 r. napływ tych środków osłabnie z powodu spowolnienia aktywności gospodarczej spowodowanego problemami bezpieczeństwa. Jednocześnie strukturalna zależność kraju od importu oraz jego ograniczona zdolność do ograniczenia popytu utrudnią mu dostosowanie się do sytuacji. Zakłócenia na regionalnych szlakach handlowych, w tym potencjalne zagrożenia dla żeglugi na Morzu Czerwonym, mogą dodatkowo wpłynąć na wielkość obrotów handlowych i zwiększyć koszty logistyczne. Biorąc pod uwagę zależność Jordanii od Akaby, jej jedynego portu morskiego, wszelkie zakłócenia na szlakach żeglugowych na Morzu Czerwonym miałyby ogromny wpływ na przepływy handlowe, koszty importu i bilans płatniczy. W konsekwencji oczekuje się pogorszenia bilansu płatniczego, co wzmocni zależność Jordanii od stałego finansowania w celu utrzymania stabilności makroekonomicznej.

Rosnące napięcia geopolityczne

Chociaż sytuacja polityczna w Jordanii pozostaje stosunkowo stabilna, podstawowe napięcia społeczno-gospodarcze nadal stanowią zagrożenie. Wysokie bezrobocie, zwłaszcza wśród młodzieży, w połączeniu ze słabym wzrostem dochodów i rosnącymi kosztami utrzymania, zwiększa ryzyko niepokojów społecznych. Ograniczona przestrzeń fiskalna rządu ogranicza jego zdolność do ochrony gospodarstw domowych przed wstrząsami gospodarczymi. Sprawia to, że dostosowania polityki, takie jak reformy dotacji (np. zmniejszenie obciążenia fiskalnego związanego z dotacjami na energię i żywność), są kwestią wrażliwą politycznie, ponieważ bezpośrednio zwiększyłyby koszty utrzymania i groziłyby wywołaniem niezadowolenia społecznego. Ponadto wyzwania strukturalne, w tym nieefektywność zarządzania i postrzegana korupcja, mogą spowolnić tempo reform i podważyć zaufanie inwestorów. Chociaż stabilność instytucjonalna prawdopodobnie się utrzyma, czynniki te wskazują na kruchą równowagę, której zagrożeniem może być dalsze pogorszenie sytuacji gospodarczej.

Ze względu na swoje strategiczne położenie kraj ten jest w dużym stopniu narażony na skutki regionalnych wydarzeń geopolitycznych. Eskalacja napięć związanych z konfliktem w Iranie stanowi poważne zagrożenie dla turystyki, zaufania inwestorów i handlu, ponieważ zwiększa ryzyko związane z bezpieczeństwem oraz niestabilność w regionie. Chociaż przewiduje się dalsze wsparcie ze strony partnerów międzynarodowych, zmieniające się priorytety geopolityczne mogą wpłynąć na zakres i warunki pomocy zewnętrznej oraz wprowadzić dodatkowy element niepewności co do perspektyw gospodarczych.

Ostatnia aktualizacja: maj 2026 r.