Jamajka

Jamajka kontynuuje odbudowę po przejściu huraganu Melissa

Oczekuje się, że Jamajka powróci na ścieżkę wzrostu gospodarczego w 2027 r. po okresie poważnych zakłóceń spowodowanych klęskami żywiołowymi, w tym ostatnim huraganem Melissa, który w październiku 2025 r. spowodował szkody szacowane na ponad 12 mld USD (55% PKB). Siłą napędową wzrostu powinny być przede wszystkim działania związane z odbudową, które wspierają wydatki publiczne i inwestycje. Aby to osiągnąć, wyspa może liczyć na około 6,7 mld USD wsparcia finansowego w ciągu trzech lat od organizacji wielostronnych i regionalnych banków rozwoju, oprócz wypłat z ubezpieczeń. Na wzrost gospodarczy powinno również pozytywnie wpłynąć stopniowe ożywienie w sektorze turystycznym (około 35% PKB w 2025 r.), który w pierwszej połowie 2026 r. odnotował spadek o 25% w ujęciu rok do roku po uderzeniu huraganu w zachodnią część wyspy, gdzie skupia się 90% obiektów turystycznych.

Do ożywienia gospodarczego powinno również przyczynić się przywrócenie normalnego funkcjonowania sektora górniczego, którego infrastruktura również uległa zniszczeniu w wyniku huraganu. Jamajka jest siódmym co do wielkości producentem boksytu na świecie, a tlenek glinu stanowił główny produkt eksportowy kraju (35% całkowitego eksportu w 2025 r.). Sektor ten jest przedmiotem znacznych inwestycji – chiński konglomerat JISCO planuje wydać do 2028 r. 490 mln USD na odbudowę rafinerii tlenku glinu Alpart, która jest zamknięta od 2019 r. Niemniej jednak oczekuje się, że handel zagraniczny będzie nadal hamował wzrost gospodarczy ze względu na rosnący import związany z odbudową oraz wyższe rachunki za energię, ponieważ ceny ropy (stanowiące 25% importu w 2025 r.) w dużym stopniu zależą od rozwoju sytuacji w konflikcie na Bliskim Wschodzie. Oczekuje się również, że import żywności utrzyma się na wysokim poziomie, ponieważ huragan Melissa poważnie dotknął rolnictwo, któremu obecnie zagraża powrót zjawiska klimatycznego El Niño.

Zakładając, że wyżej wymienione wstrząsy stopniowo ustąpią, oczekuje się, że inflacja spowolni w 2027 r. i powróci do docelowego przedziału Banku Jamajki (BoJ) wynoszącego od 4% do 6%. Jednak bank centralny prawdopodobnie utrzyma ostrożną politykę pieniężną, aby zachować korzystną różnicę stóp procentowych w stosunku do Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych (Fed). Takie otoczenie powinno wspierać konsumpcję prywatną, której podstawą są również przekazy pieniężne od jamajskiej diaspory (15% PKB w 2025 r.). W szerszej perspektywie oczekuje się, że perspektywy wzrostu gospodarczego kraju będą nadal w dużym stopniu uzależnione od Stanów Zjednoczonych, które są głównym partnerem handlowym Jamajki i inwestorem zagranicznym, a także głównym kierunkiem emigracji i głównym źródłem turystów. Niemniej jednak ryzyko związane z klimatem pozostaje najpoważniejszym zagrożeniem dla perspektyw gospodarczych kraju, ponieważ ocieplające się oceany zwiększają zarówno częstotliwość, jak i intensywność cyklonów tropikalnych.

Huragan Melissa zmienia sytuację finansów publicznych i bilansu płatniczego Jamajki

Jamajka uzyskała dodatkowy rok zwolnienia z przestrzegania zasad budżetowych w celu sfinansowania wydatków na odbudowę po huraganie; oczekuje się, że stan finansów publicznych kraju będzie się nadal pogarszał w roku budżetowym 2026–2027 (od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r.), pomimo utrzymującej się niewielkiej nadwyżki pierwotnej. Łączny wpływ katastrofy na budżet szacuje się na około 5% PKB w latach 2025–2030. Po gwałtownym wzroście w następstwie huraganu oczekuje się, że wydatki rządowe (33,8% PKB w roku budżetowym 2025–2026) ustabilizują się, podczas gdy dochody (30,3% PKB) będą nadal spadać. Dokładniej rzecz ujmując, planowane podwyżki podatków wynoszące 0,8% PKB (190 mln USD) zostałyby z nawiązką zrównoważone przez niższe dochody pozapodatkowe, co wynika głównie z wygaśnięcia wyjątkowego finansowania wielostronnego, które wcześniej księgowano w tej kategorii. Sytuacja ta pozwala również rządowi na pobranie do 0,3% PKB (75 mln USD) z Narodowego Funduszu Mieszkaniowego w celu zaspokojenia potrzeb finansowych. Ogólnie rzecz biorąc, oczekuje się, że deficyt budżetowy zostanie sfinansowany przede wszystkim poprzez zwiększoną emisję długu krajowego w walucie lokalnej, a także dzięki pożyczkom na preferencyjnych warunkach udzielanym przez instytucje wielostronne. W rezultacie oczekuje się wzrostu udziału długu krajowego w całkowitym długu publicznym (44% w 2026 r.). Tendencja ta jest zgodna ze strategią Kingston polegającą na emisji większej liczby obligacji denominowanych w dolarze jamajskim w celu zmniejszenia narażenia na ryzyko walutowe. Ostatecznie oczekuje się, że likwidacja skutków huraganu Melissa opóźni realizację celu obniżenia długu publicznego poniżej 60% PKB do okresu po 2030 r.

Oczekuje się, że sytuacja zewnętrzna Jamajki, która znacznie się pogorszyła po huraganie Melissa, zacznie się poprawiać od 2027 r. Chociaż rachunek bieżący prawdopodobnie pozostanie deficytowy, powinien on skorzystać na stopniowej poprawie sytuacji w turystyce oraz ożywieniu eksportu towarów, w tym tlenku glinu, paliw i rumu, a także na zmniejszeniu wydatków na energię i importu związanego z odbudową. Jednocześnie oczekuje się, że napływ przekazów pieniężnych od emigrantów pozostanie na wysokim poziomie, częściowo kompensując deficyt bilansu handlowego. Deficyt na rachunku bieżącym powinien być finansowany z preferencyjnych środków wielostronnych, a także dzięki utrzymaniu wysokiego poziomu bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Oczekuje się, że rezerwy walutowe, odpowiadające prawie siedmiomiesięcznemu importowi na stan z lipca 2026 r., utrzymają się na zadowalającym poziomie, zapewniając bankowi centralnemu wystarczającą swobodę działania w razie konieczności interwencji na rynku walutowym oraz utrzymania stopniowej deprecjacji dolara jamajskiego.

Odbudowa, bezpieczeństwo i zacieśnienie więzi z Waszyngtonem to filary agendy politycznej

Jamajka korzysta ze stosunkowo stabilnego otoczenia instytucjonalnego i politycznego. Premier Andrew Holness z Jamajskiej Partii Pracy (JLP, centroprawica), ponownie wybrany we wrześniu 2025 r. na trzeci pięcioletni mandat, dysponuje jednak węższym niż poprzednio większością parlamentarną (35 z 63 mandatów). Sytuacja ta raczej nie przeszkodzi mu jednak w realizacji programu odbudowy i konsolidacji gospodarczej. Chociaż korupcja i koszty utrzymania pozostają przedmiotem nieustannych obaw, to znacznie większe prawdopodobieństwo wywołania niepokojów społecznych wiąże się z kosztami utrzymania, ponieważ inflacja pozostaje kluczową kwestią dla ludności. Przede wszystkim utrzymanie bezpieczeństwa publicznego nadal stanowi poważne wyzwanie. Chociaż od czasu pierwszej kadencji Andrew Holnessa przestępczość znacznie spadła, a wskaźnik zabójstw obniżył się z 58,5 na 100 000 mieszkańców w 2017 r. do 23,7 na 100 000 w 2025 r., Jamajka pozostaje jednym z najbardziej dotkniętych przemocą krajów na świecie. Władze regularnie ogłaszają zatem lokalne stany wyjątkowe w celu zwalczania działalności gangów. Spadek przestępczości może jednak zostać zagrożony przez społeczno-gospodarcze skutki huraganu Melissa, który znacznie pogorszył warunki życia niektórych grup społecznych.

Na arenie międzynarodowej Kingston nadal prowadzi pragmatyczną politykę zagraniczną, mającą na celu wzmocnienie więzi ze Stanami Zjednoczonymi, swoim głównym partnerem handlowym, turystycznym i finansowym. Stosunki te znajdują odzwierciedlenie w ścisłej współpracy w zakresie zwalczania nielegalnej imigracji, handlu bronią i przemytu narkotyków. W czerwcu 2026 r. oba kraje podpisały protokół ustaleń, na mocy którego Jamajka miała pełnić rolę tymczasowego miejsca tranzytowego dla obywateli państw trzecich deportowanych przez władze amerykańskie, przy czym co dwa tygodnie miało przybywać do 25 osób. Ta strategia ściślejszego zbliżenia ma na celu uzyskanie od Waszyngtonu ustępstw w zakresie handlu i migracji. Jednocześnie Jamajka utrzymuje ogólnie pozytywne stosunki ze swoimi sąsiadami z Ameryki Łacińskiej, a także z Chinami.

Ostatnia aktualizacja: sierpień 2026 r.