Hongkong, Specjalny Region Administracyjny

Nastroje w biznesie nie dorównują dynamice gospodarczej

W 2025 r. gospodarka Hongkongu odnotowała wzrost o 3,5%, przekraczając prognozę rządu wynoszącą 2–3%. Wynik ten był zasługą dynamicznego handlu zagranicznego, a także umocnienia się sektora usług finansowych oraz ożywienia konsumpcji krajowej. Ożywienie w przepływach handlowych wynikało przede wszystkim z handlu elektroniką, co odzwierciedla długotrwałą rolę Hongkongu jako centrum reeksportu wysokiej klasy elektroniki produkowanej w południowych Chinach. Ponieważ produkty te mogą wiązać się z zobowiązaniami gwarancyjnymi, zagraniczni nabywcy często preferują umowy podlegające prawu hongkońskiemu, które uważają za bardziej zgodne z międzynarodowymi standardami. Ponadto odnotowano wzrost przepływów tranzytowych ze Stanów Zjednoczonych i Europy do Chin kontynentalnych przez Hongkong. Jest to prawdopodobnie wynikiem prób podejmowanych przez firmy w celu ograniczenia ceł związanych z bezpośrednimi dostawami, zwłaszcza w przypadku produktów objętych cłami antydumpingowymi lub antysubsydyjnymi, takich jak żywność, produkty mleczne i wino. Sektor usług finansowych również nabrał tempa dzięki intensywnej działalności w zakresie pierwszych ofert publicznych (IPO) prowadzonej przez chińskie firmy z Chin kontynentalnych oraz wyższym obrotom handlowym napędzanym zainteresowaniem akcjami chińskich spółek z Chin kontynentalnych związanych ze sztuczną inteligencją, charakteryzującymi się stosunkowo niskimi wycenami. Tymczasem nastąpiło ożywienie konsumpcji, napędzane przede wszystkim przez towary luksusowe i biżuterię. Sprzyjał temu wzrost liczby przyjazdów turystów, wyższe ceny metali szlachetnych oraz efekt bogactwa wynikający z hossy na rynku akcji.

Ta dynamika utrzymała się w 2026 r., choć niedawny konflikt na Bliskim Wschodzie stanowi coraz większą przeszkodę. PKB wzrósł o 5,9% rok do roku w pierwszym kwartale 2026 r., odnotowując najszybszy wzrost kwartalny od prawie pięciu lat. Handel zagraniczny pozostał głównym motorem wzrostu, a eksport wzrósł o 23,8% rok do roku, wspierany przez utrzymującą się dobrą koniunkturę w dostawach elektroniki oraz stały przepływ przesiadkowy. Te ostatnie przyczyniły się również do zauważalnego wzrostu inwestycji w maszyny i urządzenia, ponieważ towary przekierowane często wymagają niewielkiej obróbki – takiej jak montaż lub pakowanie – aby kwalifikowały się do preferencyjnego traktowania taryfowego między Hongkongiem a Chinami kontynentalnymi. W połączeniu z inicjatywami publicznymi na dużą skalę, w szczególności z projektem rozwoju „Northern Metropolis”, przyczyniło się to do wzrostu nakładów brutto na środki trwałe o 17,7% rok do roku w pierwszym kwartale. Jednak dobre wyniki pierwszego kwartału nie odzwierciedlały w pełni wpływu napięć na Bliskim Wschodzie. Z jednej strony wyższe ceny ropy i gazu powodują wzrost kosztów logistyki i energii elektrycznej. Chociaż gospodarstwa domowe są częściowo chronione przez rządowe środki pomocowe — takie jak dotacje paliwowe i obniżone opłaty za przejazd autostradami — oraz stosunkowo niewielki udział energii w koszyku wskaźnika CPI (około 3%), firmy z sektora handlowego borykają się z presją na marże wynikającą z podwyższonych kosztów frachtu i ubezpieczenia. Po drugie, opóźnione lub ograniczone obniżki stóp procentowych Fed spowodowane powiązaniem kursu USD z HKD również spowalniają ożywienie na rynku nieruchomości i w sektorze finansowym. Z drugiej strony nasilone napięcia geopolityczne zwiększają atrakcyjność Hongkongu jako bezpiecznej przystani i przyciągają napływ kapitału.

Pomimo solidnych wyników gospodarczych ta odporność nie przełożyła się jeszcze na znaczącą poprawę nastrojów wśród przedsiębiorców. Indeks dyfuzji perspektyw biznesowych utrzymuje się poniżej progu rentowności w większości sektorów, z wyjątkiem usług dla przedsiębiorstw i nieruchomości. Jakość aktywów banków również wskazuje na utrzymujące się napięcia – wskaźnik kredytów zagrożonych utrzymuje się powyżej 2%, znacznie powyżej poziomu sprzed pandemii, który wynosił poniżej 1%. Pogorszenie jakości aktywów w coraz większym stopniu dotyczy kredytobiorców krajowych spoza Chin kontynentalnych, ponieważ wysokie koszty finansowania i wciąż niskie ceny nieruchomości nadal negatywnie wpływają na zdolność do obsługi zadłużenia oraz obniżają wartość zabezpieczeń. Chociaż na rynku nieruchomości mieszkaniowych pojawiły się nieśmiałe oznaki stabilizacji, segment nieruchomości komercyjnych nadal odczuwa presję. Wynika to z niepełnego ożywienia w sektorze handlu detalicznego i hotelarstwa, co nadal hamuje popyt na powierzchnie biurowe i handlowe.

Saldo budżetowe powróciło do nadwyżki

Saldo budżetowe Hongkongu powróciło do nadwyżki w wysokości 11 mld HKD (0,5% PKB) w roku budżetowym 2025 (kwiecień 2025 – marzec 2026), co stanowiło znaczną poprawę w stosunku do pierwotnie prognozowanego deficytu w wysokości 67 mld HKD. To pozytywne zaskoczenie wynikało głównie z wysokich wpływów z podatku od czynności cywilnoprawnych, które przekroczyły szacunki o prawie 50% dzięki wysokim obrotom na giełdzie. Wpływy z podatków również okazały się lepsze od oczekiwań, czemu sprzyjał silniejszy niż przewidywano wzrost gospodarczy. Natomiast dochody z opłat za prawo do gruntu nadal pozostawały na niskim poziomie, osiągając jedynie około 80% prognoz. Patrząc w przyszłość, rząd przewiduje kolejną niewielką nadwyżkę na poziomie około 0,6% PKB w roku budżetowym 2026, co stanowi odwrócenie wcześniejszych oczekiwań dotyczących utrzymujących się deficytów do roku budżetowego 2027. Prognozę tę wspiera ożywienie w zakresie dochodów związanych z gruntami, wynikające ze stabilizacji rynku nieruchomości mieszkaniowych oraz malejących zapasów niesprzedanych nieruchomości. Dodatkowym wsparciem są wyższe opłaty skarbowe od transakcji dotyczących nieruchomości mieszkaniowych o wysokiej wartości (powyżej 100 mln HKD), których stawki podniesiono z 4,25% do 6,5%. Po stronie wydatków część środków na finansowanie wielkoskalowych projektów infrastrukturalnych pochodzi z Funduszu Walutowego (EF), który tradycyjnie służy utrzymaniu stabilności waluty. Chociaż zapewnia to elastyczność budżetową w perspektywie krótkoterminowej, budzi to również obawy dotyczące potencjalnego osłabienia roli EF w zabezpieczaniu stabilności finansowej Hongkongu. Ogólnie rzecz biorąc, powrót do trwałych nadwyżek budżetowych pomógłby złagodzić presję strukturalną wynikającą ze zwężania się podstawy opodatkowania w obliczu starzenia się społeczeństwa oraz nieodłącznej zmienności dochodów związanych z gruntami.

Rachunek bieżący Hongkongu pozostawał silny w 2025 r., odnotowując nadwyżkę w wysokości 406 mld HKD (12,2% PKB), choć była ona nieco niższa niż 419 mld HKD (13,1% PKB) w 2024 r. Spadek ten wynikał przede wszystkim z pogłębiającego się deficytu w handlu towarami, odzwierciedlającego silniejsze inwestycje i konsumpcję krajową, a także zwiększony import dóbr pośrednich związanych z reeksportem maszyn elektrycznych i sprzętu telekomunikacyjnego. Wzrost deficytu w handlu towarami w znacznym stopniu zniwelował wzrost nadwyżki w handlu usługami, wspierany przez intensywniejszą działalność finansową, a także wyższy napływ netto dochodów pierwotnych, zwłaszcza z inwestycji portfelowych. Pomimo tego spadku utrzymująca się nadwyżka na rachunku bieżącym w Hongkongu nadal stanowi solidną ochronę zewnętrzną, wspierając zdolność miasta do gromadzenia zewnętrznych aktywów finansowych oraz wzmacniając jego odporność na wstrząsy zewnętrzne jako globalnego centrum finansowego.

Ścisła kontrola polityczna

Sytuacja polityczna w Hongkongu uległa głębokim zmianom od czasu uchwalenia ustawy o bezpieczeństwie narodowym oraz podjęcia przez posłów opozycji decyzji o masowej rezygnacji w 2020 roku. Radykalne zmiany w systemie wyborczym, w szczególności zmniejszenie liczby bezpośrednio wybieranych członków Rady Legislacyjnej („LegCo”), zlikwidowały pluralizm polityczny, pozbawiając tym samym wpływów partie opozycyjne, które niegdyś opowiadały się za większą autonomią Hongkongu. W obecnych ramach, w których tylko sprawdzone „patrioty” mogą kandydować w wyborach, a zaledwie 20 z 90 mandatów w LegCo jest obsadzanych w drodze bezpośredniego głosowania, obóz pro-establishmentowy („pro-pekiński”) zdobył praktycznie wszystkie mandaty w wyborach do Rady Legislacyjnej w 2025 r. Wobec braku znaczącej obecności opozycji w Radzie Legislacyjnej kierunek polityki rządu – na czele którego od maja 2022 r. stoi John Lee – prawdopodobnie nie spotka się z poważnym oporem instytucjonalnym aż do następnych wyborów szefa rządu w 2027 r. Jednocześnie kształtowanie polityki jest coraz ściślej dostosowane do priorytetów Pekinu, co znajduje odzwierciedlenie w opracowanym po raz pierwszy w historii Hongkongu planie pięcioletnim.

Reakcje zagraniczne na te zmiany w krajobrazie politycznym Hongkongu były w większości negatywne, a ministrowie spraw zagranicznych państw G7 wyrazili „poważne obawy” dotyczące zmian wyborczych w Specjalnym Regionie Administracyjnym. Od czasu uchwalenia ustawy o bezpieczeństwie narodowym Stany Zjednoczone uznają Hongkong i Chiny kontynentalne za jedno i to samo terytorium celne oraz nałożyły sankcje na niektórych lokalnych urzędników.

2023

2025

Wzrost PKB (%)

2,6

2,8

Płatności

Przelewy bankowe są jednym z najpopularniejszych instrumentów płatniczych w przypadku płatności międzynarodowych i krajowych w Hongkongu, dzięki wysoko rozwiniętej sieci bankowej tego terytorium.

Wiarygodną metodą płatności są również akredytywy standby, ponieważ bank wystawiający gwarantuje zdolność kredytową dłużnika i jego zdolność do spłaty zobowiązań. Powszechnie stosowane są również nieodwołalne i potwierdzone akredytywy dokumentowe, ponieważ dłużnik gwarantuje, że określona kwota środków zostanie udostępniona beneficjentowi za pośrednictwem banku po spełnieniu konkretnych warunków uzgodnionych przez strony.

W Hongkongu często stosuje się również czeki i weksle.

Windykacja należności

Faza polubowna

W fazie polubownej wierzyciel wysyła do dłużnika jedno lub więcej pism upomnień (wezwań do zapłaty), próbując przekonać go do uregulowania należności. Wprowadzone w 2010 r. wytyczne praktyczne dotyczące mediacji określają dobrowolne procedury z udziałem przeszkolonych i bezstronnych mediatorów będących stronami trzecimi. Pomaga to obu stronom sporu w osiągnięciu polubownego porozumienia w sprawie spłaty. Dłużnicy i wierzyciele są zazwyczaj zachęcani do skorzystania z tej procedury przed podjęciem kroków prawnych.

Postępowanie sądowe

Postępowanie zwykłe

System sądowniczy w Hongkongu składa się z trzech odrębnych sądów:

Sąd ds. drobnych roszczeń rozpatruje stosunkowo niewielkie sprawy (o wartości do 75 000 HKD) w szybki i sprawny sposób. Zasady postępowania są mniej rygorystyczne niż w innych rodzajach sądów i nie dopuszcza się reprezentacji prawnej;

Sąd Rejonowy ma jurysdykcję w sprawach dotyczących większych roszczeń finansowych, o wartości od 75 100 HKD do 3 000 000 HKD;

Sąd Najwyższy zajmuje się znacznie większymi sporami prawnymi, a ponadto rozpatruje roszczenia o wartości powyżej 3 000 000 HKD. 

Sąd Rejonowy i Sąd Najwyższy w Hongkongu dopuszczają reprezentację prawną. Postępowania przed tymi sądami wszczyna się poprzez doręczenie wezwania do sądu dłużnikowi, który ma następnie 14 dni na złożenie odpowiedzi na pozew. Wierzyciel jest również zobowiązany do złożenia poświadczonego notarialnie pozwu. Jeśli dłużnik odpowie na wezwanie i zwróci się o ustalenie planu spłaty, wierzyciel ma dwa tygodnie na udzielenie odpowiedzi. Jeśli strony nie będą w stanie osiągnąć porozumienia, sędzia zwoła rozprawę, podczas której zazwyczaj wydawany jest wyrok. Jeśli dłużnik nie udzieli odpowiedzi, może zostać wydany wyrok zaoczny.

0

0

Wykonanie orzeczenia sądowego

Wyrok krajowy podlega egzekucji z chwilą uprawomocnienia się (jeżeli w ciągu 28 dni nie zostanie wniesione odwołanie). Jeżeli dłużnik nie zastosuje się do wyroku, wierzyciel może zwrócić się do sądu o wydanie tytułu egzekucyjnego. Zazwyczaj wiąże się to z wydaniem nakazu zajęcia wierzytelności (umożliwiającego wierzycielowi uzyskanie spłaty długu od osoby trzeciej, która jest dłużnikiem dłużnika), nakazu „Fieri Facias” (umożliwiającego komornikowi zajęcie i sprzedaż towarów dłużnika przeznaczonych do obrotu) albo nakazu obciążenia majątku (w celu zajęcia i sprzedaży majątku dłużnika w celu zaspokojenia długu).

Wyroki zagraniczne są wykonywane na podstawie rozporządzenia w sprawie wyroków zagranicznych (wzajemne wykonywanie). Orzeczenia wydane w kraju, z którym Hongkong podpisał umowę o wzajemnym wykonywaniu orzeczeń (np. z Francją lub Malezją), wymagają jedynie rejestracji, po czym stają się automatycznie wykonalne. W przypadku braku takiej umowy z danym krajem o wykonanie orzeczenia można wnioskować do sądu w ramach procedury exequatur.

W 2006 r. zawarto z Chińską Republiką Ludową Porozumienie o wzajemnym uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych (REJA). Dzięki temu orzeczenia wydane w Chinach kontynentalnych lub w Hongkongu stają się automatycznie wykonalne przez sądy drugiej strony umowy.

Postępowania upadłościowe

POSTĘPOWANIA POZASĄDOWE

Prawo nie przewiduje formalnych procedur restrukturyzacji zadłużenia przedsiębiorstw. Postępowania restrukturyzacyjne muszą zatem odbywać się w ramach nieformalnych „negocjacji restrukturyzacyjnych” lub na podstawie planu ugody.

POSTĘPOWANIA FORMALNE

Główne formalne procedury dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej w Hongkongu są następujące:

Porozumienie z wierzycielami.

Powołanie syndyka.

Dobrowolna likwidacja przez wspólników (dostępna wyłącznie dla spółek, które nadal są wypłacalne), z której można jednak skorzystać na przykład w sytuacji, gdy podmiot sam jest wypłacalny, ale należy do większej grupy znajdującej się w trudnej sytuacji finansowej.

Dobrowolna likwidacja z inicjatywy wierzycieli.

Likwidacja przymusowa.

Ustawodawstwo Hongkongu przewiduje również procedurę, która pozwala dyrektorom spółki na wszczęcie dobrowolnej likwidacji bez zwoływania zgromadzenia akcjonariuszy.

Plan ugody

Plan ugody to ustawowy, wiążący kompromis osiągnięty między dłużnikiem a jego wierzycielami. Musi on zostać zaakceptowany przez wszystkie kategorie wierzycieli. Sąd dokonuje przeglądu planu przed wyrażeniem zgody na zwołanie oddzielnych zgromadzeń wierzycieli. Plan musi zostać zatwierdzony przez sąd oraz przez co najmniej 50% wierzycieli pod względem liczby i 75% wierzycieli pod względem wartości wierzytelności. W celu wdrożenia planu wyznacza się syndyka.

Powołanie syndyka

Wniosek o wyznaczenie syndyka przez sąd składa się w formie wezwania skierowanego do sędziego Sądu Najwyższego w Hongkongu zgodnie z procedurą określoną w Regulaminie Sądu Najwyższego w Hongkongu. Należy zauważyć, że sekretarz Sądu Najwyższego w Hongkongu ma również uprawnienia do wyznaczenia syndyka w przypadku, gdy wyznaczenie to następuje w drodze egzekucji na zasadach słuszności wobec dłużnika sądowego.

Jeśli chodzi o powoływanie syndyków poza sądem, procedura powołania jest zazwyczaj określona w odpowiednim dokumencie zabezpieczającym. Syndyk powołany na podstawie uprawnień ustawowych wynikających z hipotek na nieruchomościach musi zostać powołany na piśmie. Aby powołanie syndyka poza sądem było ważne, syndyk musi zaakceptować swoje powołanie.

Likwidacja

Likwidacja może mieć charakter dobrowolny lub przymusowy. Polega ona na sprzedaży aktywów dłużnika w celu podziału uzyskanych środków między wierzycieli oraz rozwiązania spółki. Likwidacja dobrowolna może mieć charakter likwidacji dobrowolnej z inicjatywy wspólników (MVL) lub likwidacji dobrowolnej z inicjatywy wierzycieli (CVL). W obu przypadkach dyrektorzy spółki tracą kontrolę, a wyznaczany jest likwidator nadzorowany przez sąd.

Wierzyciele mogą wszcząć likwidację przymusową, składając do sądu wniosek o likwidację z powodu niewypłacalności. MVL to proces likwidacji w stanie wypłacalności, w ramach którego wszyscy wierzyciele otrzymują pełną spłatę, a ewentualna nadwyżka jest rozdzielana między udziałowców spółki. CVL to likwidacja w stanie niewypłacalności.

Ostatnia aktualizacja: czerwiec 2026 r.