Gabon

Spowolnienie w sektorze naftowym zrównoważone wzrostem w sektorach gazowym, górniczym i inwestycji publicznych

W 2026 r. gospodarka Gabonu ulegnie spowolnieniu w wyniku osłabienia wzrostu produkcji ropy naftowej spowodowanego wyczerpaniem się istniejących złóż oraz niskimi cenami na rynku światowym. Nowe odkrycia, w szczególności odwiert Bourdon eksploatowany przez BW Energy w ramach koncesji Dussafu, oferują obiecujące perspektywy z zasobami wynoszącymi około 25 mln baryłek. Nie przewiduje się jednak, aby odwiert ten został uruchomiony przed latami 2027–2028. Z drugiej strony rolnictwo (10% PKB w 2024 r.) pozostanie dynamiczne dzięki rozwijającej się produkcji drewna i oleju palmowego. Zwiększone inwestycje prywatne będą wspierać produkcję gazu i wydobycie surowców. Projekt pływającej instalacji do skraplania gazu ziemnego firmy Perenco w terminalu Cap Lopez, którego uruchomienie zaplanowano na koniec 2026 r., zwiększy eksport LNG, LPG i butanu. Ponadto w tym samym czasie może rozpocząć się komercyjna eksploatacja kopalni rudy żelaza w Baniaka. Inwestycje publiczne przyniosą korzyści sektorowi budowlanemu dzięki projektom infrastrukturalnym służącym transportowi i eksportowi surowców, takim jak modernizacja portu w Owendo oraz budowa dróg. Projekty obejmują również budowę szkół i uczelni, szpitali, budynków mieszkalnych oraz obiektów administracyjnych. Wreszcie, zwiększone bieżące wydatki publiczne skoncentrowane na programach socjalnych oraz utrzymanie dopłat do paliw pomogą wesprzeć konsumpcję prywatną.

Oczekuje się, że inflacja nieznacznie wzrośnie w wyniku zniesienia dotacji do mąki pszennej, ale pozostanie poniżej docelowego poziomu 3% wyznaczonego przez BEAC dzięki niższym światowym cenom kluczowych towarów importowanych. W marcu 2025 r. BEAC obniżył swoją podstawową stopę procentową z 5% do 4,5% i może obniżyć ją do 4% w 2026 r., zgodnie z europejską polityką łagodzenia polityki pieniężnej.

Zagrożenie dla finansów publicznych

Sytuacja budżetowa Gabonu w 2026 r. pozostanie niestabilna, ponieważ deficyt nadal się pogłębia. Pomimo spadku dochodów z ropy naftowej (stanowiących 50% dochodów podatkowych) rząd zamierza utrzymać swoją politykę ekspansywną. Budżet na 2026 r. przewiduje zatem niemal podwojenie wydatków operacyjnych w celu utrzymania dopłat do paliw oraz sfinansowania programów społecznych w dziedzinie edukacji i zdrowia, mających na celu zmniejszenie ubóstwa wielowymiarowego. Jednocześnie inwestycje publiczne wzrosną dramatycznie – niemal czterokrotnie – i będą koncentrować się głównie na infrastrukturze, portach i drogach. Chociaż planowane są działania mające na celu zwiększenie dochodów poprzez nowe podatki (akcyza, podatki od nieruchomości), ograniczenie zwolnień podatkowych, racjonalizację dotacji oraz cyfryzację poboru podatków, rząd będzie miał trudności z realizacją budżetu ze względu na ograniczenia finansowe. Perspektywa nowego programu wsparcia finansowego MFW wydaje się zatem mało prawdopodobna, co pogłębi ryzyko finansowe w 2026 r.

Wskaźnik zadłużenia publicznego wzrośnie, znacznie przekraczając ustalony przez CEMAC pułap 70% PKB, a znaczny i rosnący udział w nim będzie miał dług lokalny i regionalny (51%). Z drugiej strony w 2026 r. udział długu zagranicznego, który w całości ma charakter publiczny, w PKB ulegnie zmniejszeniu. Dostęp Gabonu do międzynarodowego finansowania jest ograniczony. Na koniec października 2025 r. zadłużenie publiczne wzrosło o 20,6% w ujęciu rok do roku, przy czym większość tego wzrostu przypadała na rynek finansowy CEMAC. Jednak płynność na tym rynku pozostaje ograniczona pomimo obniżenia kluczowych stóp procentowych w 2025 r. oraz rekordowych zastrzyków gotówki od 2021 r. Wreszcie nagromadzenie zaległości w płatnościach krajowych i zagranicznych, które na koniec października 2025 r. osiągnęły poziom 792 mln USD, pogłębiło ryzyko związane z przepływami pieniężnymi.

Nadwyżka na rachunku bieżącym będzie nadal maleć, głównie z powodu kurczącej się nadwyżki handlowej spowodowanej niższymi przychodami z eksportu. Wynika to z utrzymujących się na niskim poziomie światowych cen ropy naftowej oraz zwiększonego importu, zwłaszcza dóbr kapitałowych związanych z projektami inwestycyjnymi w sektorach naftowym, górniczym i leśnym, a także z powiązaną infrastrukturą transportową. Jednocześnie oczekuje się, że eksport produktów innych niż ropa naftowa – manganu, skroplonego gazu ziemnego (LNG) i rudy żelaza – znacznie wzrośnie wraz z uruchomieniem nowych zakładów, ale nie zrównoważy to w pełni spadku sprzedaży ropy. Do tego dochodzi pogłębiający się deficyt strukturalny w sektorze usług, ponieważ kraj pozostaje uzależniony od importowanych umiejętności technicznych. Repatriacja zysków przedsiębiorstw zagranicznych będzie nadal obciążać saldo rachunku bieżącego. Oczekuje się, że udział Gabonu w rezerwach walutowych CEMAC spadnie w 2026 r. w wyniku niższych dochodów z ropy naftowej, które średnio pokrywają jedynie dwa miesiące importu, czyli poniżej ostrożnościowego progu trzech miesięcy.

Koniec okresu przejściowego pod rządami wojska, ale kadra polityczna pozostaje na swoich stanowiskach

Wybory w 2025 r. oznaczały koniec okresu przejściowego pod rządami wojska, który rozpoczął się po zamachu stanu w sierpniu 2023 r., oraz ustanowienie systemu prezydenckiego zgodnie z konstytucją zatwierdzoną w listopadzie 2024 r. Nowa ordynacja wyborcza, uchwalona w styczniu 2025 r., umożliwiła osobom z kręgów wojskowych kandydowanie w wyborach. W tym kontekście generał Brice Oligui Nguema, były szef junty, wygrał kwietniowe wybory prezydenckie, uzyskując 94,9% głosów (przy frekwencji wynoszącej 70%), zapewniając sobie siedmioletnią kadencję. Jego partia, l’Union pour la Démocratie et le Bien-être (UDB), umocniła pozycję generała przy władzy, zdobywając 102 z 145 mandatów w październikowych wyborach parlamentarnych. Jednak znaczna część jej kandydatów należała do Parti Démocratique Gabonais (PDG) kierowanej przez obalonego prezydenta. Niska frekwencja (34%) odzwierciedla brak zaufania do instytucji.

Oczekuje się, że w 2026 r. Gabon będzie kontynuował politykę wielostronną, dążąc do utrzymania bliskich więzi ze swoimi tradycyjnymi partnerami zachodnimi, a jednocześnie dywersyfikując swoje relacje. W Gabonie działa ponad 90 francuskich przedsiębiorstw, m.in. w sektorze wydobycia manganu. Pod koniec 2025 r. oba kraje wyraziły chęć zacieśnienia współpracy dwustronnej, a prezydent Francji zobowiązał się do wspierania odnowy gospodarczej i transformacji Gabonu. Ze swojej strony Stany Zjednoczone mogłyby wzmocnić współpracę wojskową, biorąc pod uwagę strategiczne położenie Gabonu na wybrzeżu Atlantyku oraz jego rosnące powiązania z Chinami. Rozważane jest finansowanie projektów przez amerykańską Międzynarodową Korporację Finansowania Rozwoju (International Development Finance Corporation) oraz firmy prywatne. Jednocześnie oczekuje się konsolidacji współpracy wojskowej z Chinami. Chiny są już głównym partnerem handlowym Gabonu (odpowiadającym za 28% eksportu w 2024 r.) oraz inwestorem.

Ostatnia aktualizacja: styczeń 2026 r.