USA
Australia
Tonga, Kingdom of
Nowa Zelandia
Singapur
ChinySłaba koniunktura w turystyce i spowolnienie wzrostu gospodarczego
Wzrost gospodarczy Fidżi, który nadal napędzany jest przez turystykę i handel, rozwija się w umiarkowanym tempie. W 2026 r. ma on ulec spowolnieniu, ale oczekuje się, że w 2027 r. nastąpi jego niewielkie ożywienie. Turystyka jest głównym motorem wzrostu gospodarczego Fidżi i stanowi jedną trzecią PKB. Liczba przyjazdów turystów osiągnęła nowy rekord w 2025 r.: 986 367 turystów w porównaniu z 894 389 w 2019 r., tj. przed pandemią Covid-19. Przychody z turystyki wzrosły o 10,9% w porównaniu z rokiem 2024. Jednak przychody te, a także przychody z usług powiązanych, prawdopodobnie ulegną spowolnieniu z powodu ograniczeń w zakresie pojemności hotelowej, niedoborów siły roboczej oraz rosnących kosztów transportu lotniczego. Wzrost cen ropy naftowej wpływa nie tylko na sektor turystyczny, ale także na rolnictwo, przemysł, transport, energetykę i sektor spożywczy. Wreszcie, pomimo wzrostu dotacji, ucierpi konsumpcja gospodarstw domowych.
W celu zmniejszenia zależności energetycznej kraju (80%) oraz złagodzenia presji na infrastrukturę uruchomiono kilka dużych projektów. Spółka Energy Fiji Limited oraz Narodowy Fundusz Emerytalny Fidżi (Fiji National Provident Fund) pracują nad rozwojem energii odnawialnej i dążą do zwiększenia udziału energii elektrycznej z odnawialnych źródeł do 90% do 2035 r. (projekt szacowany na 2 mld FJD). Ich program, obejmujący dwa projekty hydroelektryczne – Qualiwana i Vatutokotoko – ma zwiększyć krajową produkcję energii hydroelektrycznej z 94 do 167 GWh rocznie. Ponadto w budżecie na lata 2026–2027 przeznaczono znaczną kwotę na budowę i utrzymanie dróg oraz mostów. Rząd rozpoczął budowę czterech głównych mostów (Lami/Suvavou, Medraukutu, Sabeto i Viseisei) o wartości 200 mln FJD, współfinansowaną przez Bank Światowy i Afrykański Bank Rozwoju (AfDB) w ramach projektu „Fiji Critical Bridges Resilience Project”. Jednocześnie trwa modernizacja infrastruktury wodociągowej, po tym jak w 2025 r. AfDB zatwierdził finansowanie projektu w wysokości 145 mln FJD na modernizację systemu kanalizacyjnego w Kinoya. Inwestycje te wspierają perspektywy sektora budowlanego, który ma się ożywić, a jego wzrost w 2027 r. szacuje się na 5,4 %.
Oczekuje się, że inflacja przyspieszy w wyniku rosnących światowych cen ropy naftowej wynikających z konfliktu z Iranem, a także w wyniku efektu domina na krajowe ceny paliw, energii elektrycznej, transportu i żywności. Pomimo sprzyjającej polityki fiskalnej dotacje nie wystarczą do podtrzymania wzrostu konsumpcji krajowej, który według prognoz wyniesie 3% w 2027 r. Bank centralny dąży do zachowania równowagi między wspieraniem działalności gospodarczej, kontrolowaniem inflacji oraz utrzymywaniem odpowiednich rezerw walutowych w celu utrzymania lokalnego dolara w parytecie z koszykiem walut. W tym celu zarządza podażą pieniądza.
Budżet ekspansywny
W odpowiedzi na kryzys związany z Covid w latach 2020–2022, który mocno dotknął gospodarkę Fidżi poprzez sektor turystyczny, rząd wprowadził środki wsparcia. Środki pomocowe spowodowały w konsekwencji wzrost deficytu publicznego. Deficyt ten szybko jednak się zmniejszył dzięki ożywieniu gospodarczemu oraz znacznemu wzrostowi wpływów z podatków (podwyżki podatku VAT i opłaty lotniskowej za odlot). Cztery lata później Fidżi stoi w obliczu nowego wstrząsu: rosnących cen ropy naftowej. Deficyt powiększa się z powodu obniżki podatku VAT w sierpniu 2025 r. oraz wprowadzenia natychmiastowych środków wsparcia. Dług publiczny nadal rośnie, ale jego struktura pozostaje korzystna. Prawie dwie trzecie długu znajduje się w rękach wierzycieli krajowych, głównie Fidżijskiego Narodowego Funduszu Emerytalnego (FNPF), podczas gdy dług zagraniczny jest w posiadaniu przede wszystkim wielostronnych wierzycieli oficjalnych na warunkach preferencyjnych. Dwie trzecie długu jest denominowane w walucie lokalnej, a jego średni termin zapadalności przekracza 11 lat. Obsługa długu, choć znaczna, ale możliwa do utrzymania, stanowi 7,1% PKB w 2026 r., czyli 22,7% wydatków publicznych.
W odpowiedzi na globalny wstrząs cen ropy naftowej oraz przy jednoczesnym utrzymaniu celu zmniejszenia deficytu budżetowego do 3% PKB do 2030 r. rząd wdraża politykę fiskalną opartą na trzech filarach: oszczędnościach operacyjnych, tymczasowych środkach wsparcia dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw oraz ukierunkowanych inwestycjach w infrastrukturę. Po pierwsze, Fidżi planuje obniżyć wydatki operacyjne o 10%, ustalając ich pułap na poziomie 774 mln USD, co wymaga 20-procentowej redukcji wynagrodzeń ministrów i posłów. Ponadto, w odpowiedzi na kryzys paliwowy, rząd wprowadził środki wsparcia w sektorach transportu, energetyki, opieki społecznej oraz cukrownictwa. Bez wątpienia konieczne będzie kontynuowanie tych środków aż do następnych wyborów. Wreszcie, w celu wsparcia sektora prywatnego znacznie zwiększane są inwestycje w infrastrukturę, obejmujące drogi, mosty, wodociągi i kanalizację, ochronę przeciwpowodziową, a także kluczowe projekty infrastrukturalne, w tym oczyszczalnię ścieków. Oczekuje się, że wydatki kapitałowe wzrosną z 408 mln USD w 2025 r. do 462 mln USD w 2027 r., co stanowi skumulowany wzrost o 13,2%.
Duża zależność Fidżi od towarów importowanych – zwłaszcza paliwa, sprzętu, materiałów budowlanych i podstawowych artykułów spożywczych, w tym ryżu – a także ograniczenia w zakresie dywersyfikacji gospodarki przyczyniają się do utrzymującego się chronicznego deficytu handlowego. Globalny wstrząs cen ropy naftowej negatywnie wpływa na bilans handlowy, którego deficyt w 2026 r. utrzyma się na wysokim poziomie 27,7% PKB. Z drugiej strony znaczna nadwyżka w bilansie usług (18,4% PKB), napędzana przez turystykę, oraz przekazy pieniężne od emigrantów (8,5%) ograniczają deficyt na rachunku bieżącym. Fidżi będzie nadal finansować ten deficyt głównie poprzez bezpośrednie inwestycje zagraniczne (w turystyce i powiązanych nieruchomościach), które według prognoz będą stanowić ponad 5% PKB w 2026 r. Zostaną one uzupełnione pomocą projektową i wsparciem budżetowym ze strony Australii i Nowej Zelandii, a także innym finansowaniem na warunkach preferencyjnych (Bank Światowy i Azjatycki Bank Rozwoju). Niemniej jednak część deficytu nadal będzie pokrywana poprzez wykorzystanie rezerw walutowych, które w 2025 r. odpowiadały wartości około czteromiesięcznego importu.
Stabilność regionalna i napięcia wewnętrzne
Chociaż Fidżi jest demokracją parlamentarną od momentu uzyskania niepodległości w 1970 r., jego historia polityczna charakteryzowała się znaczną niestabilnością. W latach 1987–2006 doszło do czterech zamachów stanu, których tłem były napięcia etniczno-religijne między społecznościami fidżijską i indyjską. W 2013 r. demokracja została potwierdzona wraz z wprowadzeniem nowej konstytucji. Chociaż przyznawała ona wojsku prawo do interwencji w sprawy wewnętrzne i skupiała uprawnienia w rękach władzy wykonawczej, stanowiła jednak krok w kierunku stworzenia prawdziwego państwa prawa. Po wyborach parlamentarnych w grudniu 2022 r. Sitiveni Rabuka został mianowany premierem, co położyło kres 16-letnim rządom Franka Bainimaramy (który do 2014 r. pełnił również funkcję szefa sił zbrojnych) i jego partii, Fiji First Party (FFP). Pan Rabuka stoi na czele zróżnicowanej koalicji dysponującej znaczną większością w parlamencie (38 do 17), dzięki włączeniu do niej niektórych posłów, którzy wcześniej należeli do FFP aż do jej rozwiązania w 2024 r. Oczekuje się, że kolejne wybory parlamentarne odbędą się między grudniem 2026 r. a lutym 2027 r. Wybory samorządowe we wrześniu 2026 r. (pierwsze od 2005 r.) będą stanowić wstępny wskaźnik nastrojów społecznych, natomiast głównymi tematami debaty wyborczej będą koszty utrzymania oraz stosunki między grupami etnicznymi.
Od czasu wyboru Sitiveniego Rabuki Fidżi zbliżyło się do swoich długoletnich partnerów zachodnich, a mianowicie Stanów Zjednoczonych, Australii i Nowej Zelandii. Bliższe stosunki z Waszyngtonem zaowocowały zacieśnieniem współpracy w zakresie bezpieczeństwa morskiego i interoperacyjności wojskowej. Jednocześnie dwustronna umowa Vuvale, podpisana 6 lipca 2026 r. między Canberrą a Suvą, ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa na Południowym Pacyfiku w obliczu chińskiej ekspansji w regionie. Oprócz kwestii bezpieczeństwa przepływ siły roboczej na Pacyfiku stanowi fundament stosunków regionalnych. Program mobilności pracowników między Australią a regionem Pacyfiku (PALM) oraz program uznanych pracodawców sezonowych (RSE) promują mobilność pracowników i transfer środków finansowych na Fidżi.
Zacieśnienie więzi z Zachodem nie oznacza, że Fidżi zerwie stosunki z Chinami. Z okazji 50. rocznicy nawiązania stosunków dyplomatycznych Chiny i Fidżi potwierdziły swoje partnerstwo strategiczne oraz współpracę w obszarze infrastruktury (modernizacja dróg na wyspie Vanua Levu) i handlu (Chiny są trzecim co do wielkości partnerem handlowym Fidżi).