Egipt

Wzrost gospodarczy podtrzymywany przez inwestycje pomimo napięć w regionie

Pomimo reperkusji konfliktu na Bliskim Wschodzie oczekuje się, że wzrost gospodarczy w roku finansowym 2026–2027 (od 1 lipca 2026 r. do 30 czerwca 2027 r.) pozostanie na wysokim poziomie. Zagraniczne inwestycje prywatne będą nadal kluczowym motorem działalności gospodarczej, pomimo spowolnienia napływu kapitału z krajów Zatoki Perskiej. Spadek ten powinien zostać częściowo zrównoważony przez rosnącą obecność Chin, zwłaszcza dzięki odnowieniu w czerwcu 2026 r. umowy o swapie walutowym między Egiptem a Chinami (o wartości równoważnej 4,5 mld USD). Inwestycje te, skierowane przede wszystkim do Strefy Gospodarczej Kanału Sueskiego, wspierają rozwój sektora produkcyjnego, w tym przemysłu tekstylnego, chemicznego, motoryzacyjnego i elektronicznego. Inwestycje zagraniczne są również ukierunkowane na infrastrukturę górniczą, energetyczną i turystyczną. W czerwcu 2026 r. Egipt zakończył spłatę zaległości wobec międzynarodowych koncernów naftowych i gazowych, które w 2024 r. osiągnęły poziom aż 6,1 mld USD, usuwając w ten sposób poważną przeszkodę w ożywieniu sektora gazowego. Jest to szczególnie ważny kamień milowy, ponieważ krajowa produkcja gazu nadal spada, podczas gdy zużycie stale rośnie. Jednocześnie stopniowe uruchamianie elektrowni jądrowej El-Dabaa (30 mld USD), którego rozpoczęcie zaplanowano na 2028 r., wraz z rozbudową mocy energii odnawialnej (słonecznej i wiatrowej), powinno zmniejszyć zależność kraju od gazu, którego import od 2024 r. stale wzrastał w celu zaspokojenia zapotrzebowania na energię elektryczną. Oczekuje się również, że wielkoskalowe projekty ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Kataru będą wspierać inwestycje prywatne, stymulować działalność budowlaną oraz zwiększać potencjał turystyczny. Projekt Ras El-Hekma, wspierany przez Zjednoczone Emiraty Arabskie, przyniósł już 35 mld USD i może przyciągnąć nawet 150 mld USD do 2050 r., podczas gdy projekt Alam Al-Roum, wspierany przez Katar, jest wyceniany na 30 mld USD. Dywersyfikacja i modernizacja eksportu, wspierane przez rozwój sektora produkcyjnego oraz zwiększoną konkurencyjność w następstwie deprecjacji funta egipskiego, powinny skutkować pozytywnym wkładem eksportu netto w wzrost gospodarczy.

Konsumpcja prywatna jest głównym motorem egipskiej gospodarki i w 2025 r. stanowiła ponad 90% PKB. Oczekuje się jednak, że zostanie ona zahamowana przez utrzymującą się wysoką inflację, wynikającą głównie z rosnących cen energii i żywności. Stopniowe znoszenie dotacji do paliw potęguje te presje. W tej sytuacji oczekuje się, że Bank Centralny Egiptu (CBE) utrzyma ostrożną politykę pieniężną i odroczy dalsze luzowanie polityki pieniężnej do końca 2026 r. lub początku 2027 r. Gospodarstwa domowe powinny jednak odnieść korzyści dzięki znacznym napływom przekazów pieniężnych od egipskiej diaspory (10,1% PKB w roku budżetowym 2025/26) oraz rekordowym przychodom z turystyki. Sektor turystyczny stanowi prawie 15% krajowego zatrudnienia i, wraz ze wzrostem płacy minimalnej oraz dobrymi zbiorami rolnymi, powinien stanowić wsparcie dla dochodów i wydatków gospodarstw domowych.

Pomimo znacznych postępów, w szczególności wprowadzenia bardziej elastycznego systemu kursowego, osiągnięcia znacznej nadwyżki pierwotnej w budżecie oraz zmniejszenia nierównowagi zewnętrznej, realizacja programu reform uzgodnionego z MFW – obejmującego program Extended Fund Facility o wartości 8 mld USD, trwający do grudnia 2026 r. – przebiega nierównomiernie. Chociaż cele budżetowe i monetarne zostały zasadniczo osiągnięte, reformy strukturalne mające na celu zmniejszenie udziału państwa w gospodarce oraz przyspieszenie prywatyzacji postępują wolniej niż oczekiwano z powodu oporu politycznego i instytucjonalnego.

Pomimo konsolidacji budżetowej utrzymują się problemy z refinansowaniem oraz słabości zewnętrzne

Środki konsolidacji budżetowej wdrażane przy wsparciu MFW od 2022 r. umożliwiły Egiptowi utrzymanie znacznej nadwyżki pierwotnej przez kilka kolejnych lat (4,8% PKB w roku budżetowym 2025/26). Niemniej jednak wysokie obciążenie odsetkami od długu publicznego (56,6% wydatków rządowych i 14,2% PKB) nadal mocno obciąża ogólny bilans budżetowy, który w roku budżetowym 2026–2027 ma pozostać na znacznym poziomie deficytu. Deficyt budżetowy powinien jednak nieznacznie się zmniejszyć, co wynika z połączenia kilku czynników: wolniejszego wdrażania dużych projektów publicznych (nowe miasta, drogi itp.), wyższych wpływów z podatków – wynikających przede wszystkim z poszerzenia podstawy opodatkowania – oraz zmniejszenia kosztów odsetkowych w następstwie cyklu łagodzenia polityki pieniężnej zainicjowanego przez CBE w 2025 r. Korekta ta będzie nadal ograniczona przez utrzymujące się znaczne dotacje (3,4% PKB), ponieważ pełne wdrożenie automatycznych mechanizmów ustalania cen paliw i energii elektrycznej zostało opóźnione przez skutki konfliktu na Bliskim Wschodzie. Ponadto 15-procentowy wzrost płacy minimalnej (z 7 000 EGP do 8 000 EGP) automatycznie spowoduje wzrost wydatków rządowych na wynagrodzenia (3,2% PKB).

Oczekuje się, że Egipt będzie nadal finansował większość swojego deficytu budżetowego poprzez zaciąganie pożyczek krajowych w walucie lokalnej, aby ograniczyć swoją ekspozycję na ryzyko kursowe. Dług ten, stanowiący około 75% całkowitego zadłużenia publicznego, składa się w dużej mierze z instrumentów krótkoterminowych, wymagających częstego refinansowania za pośrednictwem banków komercyjnych w warunkach wciąż wysokich stóp procentowych. CBE nadal ściśle zarządza płynnością sektora bankowego, pośrednio ułatwiając bankom krajowym absorpcję emisji długu państwowego. Mechanizm ten wzmacnia wzajemną zależność między państwem, bankiem centralnym i sektorem bankowym, przyczyniając się jednocześnie do wypierania kredytów dla sektora prywatnego. Aby zmniejszyć ryzyko refinansowania, władze realizują strategię mającą na celu wydłużenie terminów zapadalności długu, choć dotychczasowe wyniki są ograniczone, a potrzeby finansowe brutto są wyjątkowo wysokie (około 40% PKB na czerwiec 2026 r.). Aby wesprzeć ten cel, rząd planuje przeznaczyć 50% wpływów z prywatyzacji na redukcję zadłużenia, w tym poprzez monetyzację wybranych aktywów nadmorskich, jednocześnie dywersyfikując bazę inwestorów poprzez większe wykorzystanie emisji sukuków i obligacji detalicznych. Jeśli chodzi o finansowanie zewnętrzne, Egipt nadal preferuje pożyczki na warunkach preferencyjnych i półpreferencyjnych od partnerów wielostronnych i dwustronnych, jednocześnie rozszerzając emisję instrumentów denominowanych w jenach i juanach w ramach szerszej strategii dywersyfikacji. W połączeniu z utrzymującymi się nadwyżkami pierwotnymi środki te powinny przyczynić się do obniżenia wskaźnika długu publicznego do PKB w roku budżetowym 2026–2027.

Pomimo postępów osiągniętych od czasu poważnych napięć w bilansie płatniczym odnotowanych w latach 2022–2024 oczekuje się, że rachunki zewnętrzne Egiptu pozostaną niestabilne w roku budżetowym 2026/27 i będą charakteryzować się utrzymującym się deficytem na rachunku bieżącym. Odzwierciedla to utrzymujący się na wysokim poziomie – choć stopniowo malejący – deficyt handlowy związany z niewystarczającą bazą produkcyjną w kraju oraz utrzymującym się importem skroplonego gazu ziemnego (LNG) i produktów spożywczych. Jednocześnie dochody z Kanału Sueskiego są niższe od poziomów sprzed kryzysu (0,9% PKB w roku budżetowym 2025–2026). Stopniowe ożywienie ruchu na kanale pozostaje niepewne ze względu na utrzymującą się niestabilność w regionie, w tym konflikt na Bliskim Wschodzie i ataki Huti na Morzu Czerwonym. Słabości te powinny zostać częściowo zrównoważone przez stabilny napływ przekazów pieniężnych od egipskich emigrantów, wysokie przychody z turystyki oraz dalszy wzrost eksportu produktów przemysłowych. Tymczasem ściślejsze monitorowanie importu za pośrednictwem systemu ACI (Advanced Cargo Information) poprawiło kontrolę nad przepływami importowymi. Oczekuje się, że deficyt na rachunku bieżącym będzie nadal w dużej mierze finansowany z bezpośrednich inwestycji zagranicznych, napływu kapitału portfelowego przyciąganego przez wysokie realne stopy procentowe oraz środków wypłacanych przez wielostronnych i dwustronnych partnerów rozwojowych. Jednak ze względu na znaczne potrzeby w zakresie finansowania zewnętrznego Egipt pozostaje podatny na zmianę nastrojów inwestorów oraz na gospodarcze konsekwencje niestabilności w regionie. Ponadto poprawę stanu rezerw walutowych, które w czerwcu 2026 r. osiągnęły rekordowy poziom 57 mld USD, należy interpretować z ostrożnością. Znaczną część tego wzrostu można przypisać aprecjacji wartości egipskich rezerw złota, a nie fundamentalnemu wzmocnieniu płynności zewnętrznej.

Stabilny reżim w niestabilnym otoczeniu regionalnym

Prezydent Abdel Fattah al-Sisi, ponownie wybrany w grudniu 2023 r. na trzecią – i teoretycznie ostatnią – kadencję w wyborach naznaczonych nieprawidłowościami, prawdopodobnie pozostanie u władzy co najmniej do 2030 r. Jednak prawdopodobne jest, że kolejna zmiana konstytucji umożliwi mu ubieganie się o czwartą kadencję przy dalszym poparciu aparatu bezpieczeństwa. Ponieważ swobody polityczne są silnie ograniczone, reżim czerpie swoją legitymację przede wszystkim z utrzymania stabilności gospodarczej i wywierania wpływu dyplomatycznego za granicą. Rząd będzie musiał nadal szukać równowagi między wymogami reform promowanymi przez MFW a interesami podmiotów państwowych, zwłaszcza wojska, którego wpływ na gospodarkę pozostaje znaczny. W obliczu utrzymującego się kryzysu związanego z kosztami utrzymania, uporczywie wysokiej inflacji i stopniowego ograniczania dotacji władze będą również dążyć do zachowania spójności społecznej, jednocześnie selektywnie wdrażając środki niezbędne do utrzymania zaufania międzynarodowych kredytodawców. Oczekuje się jednak, że niepewność będzie się utrzymywać również po grudniu 2026 r., ponieważ brak przedłużenia programu MFW prawdopodobnie stanowiłby negatywny sygnał dla inwestorów.

Na arenie międzynarodowej oczekuje się, że Egipt będzie nadal prowadził elastyczną politykę zagraniczną, niezależną od formalnych systemów sojuszniczych, w celu zachowania swojej strategicznej autonomii. Podejście to jest szczególnie spójne, biorąc pod uwagę zdolność kraju do przyciągania inwestycji od podmiotów, których interesy są czasami rozbieżne, a nawet wręcz konkurencyjne. W tym kontekście decyzję Kairu o nieprzystąpieniu do „Paktu z Mekki” – sojuszu wojskowego utworzonego w sierpniu 2026 r. przez Pakistan, Arabię Saudyjską i Turcję – można interpretować jako preferencję dla strategicznej niezaangażowania. Jednocześnie Egipt prawdopodobnie utrzyma swoją rolę mediatora w konflikcie izraelsko-palestyńskim, zachowując jednocześnie współpracę w zakresie bezpieczeństwa i energii z Izraelem, pomimo napięć związanych ze Strefą Gazy. Co więcej, zerwanie stosunków z Jerozolimą zagroziłoby relacjom Egiptu ze Stanami Zjednoczonymi, które co roku zapewniają około 1,3 mld USD pomocy wojskowej.

Dodatkowe wyzwania wynikają z ataków jemeńskich rebeliantów Houthi na Morzu Czerwonym, w Zatoce Adeńskiej oraz przeciwko Arabii Saudyjskiej, które nadal poważnie zakłócają ruch przez Kanał Sueski. W szerszym ujęciu region ten jest bardzo niestabilny od wybuchu konfliktu między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem i Iranem w lutym 2026 r., którego wynik i długoterminowe konsekwencje są niepewne. Jeśli działania wojenne będą się utrzymywać lub nasilać, presja gospodarcza na Egipt może znacznie wzrosnąć, co potencjalnie wpłynie na wybory tego kraju w zakresie polityki gospodarczej. Napięcia dyplomatyczne z Etiopią również pozostają powodem do niepokoju po ukończeniu budowy Wielkiej Etiopskiej Tamy Odrodzenia (GERD) na Nilu Błękitnym w lipcu 2025 r. Jako kraj położony w dolnym biegu rzeki Egipt może stanąć w obliczu zakłóceń w zaopatrzeniu w wodę. W związku z impasem w negocjacjach dotyczących porozumienia o podziale zasobów wodnych Kair zacieśnił swoje więzi handlowe i wojskowe z Somalią i Erytreą – regionalnymi rywalami Addis Abeby – starając się wzmocnić swoją strategiczną i dyplomatyczną pozycję w Rogu Afryki.

Ostatnia aktualizacja: wrzesień 2026 r.