Dania

Czynnik napędzający wzrost powinien mieć bardziej zróżnicowany charakter, przy czym zarówno konsumpcja krajowa, jak i wydatki publiczne będą stanowić wsparcie

Oczekuje się, że gospodarka duńska będzie nadal podążać ścieżką stabilnego wzrostu, choć nastąpi zmiana głównych czynników napędzających ten wzrost. Sektor farmaceutyczny, który w ostatnich latach był głównym motorem wzrostu, ma zwolnić tempo w latach 2026 i 2027 po kilku wyjątkowo dobrych latach. Jednak szeroko pojęty krajowy sektor prywatny powinien skorzystać na stopniowej obniżce podatku dochodowego od osób prawnych. Ponadto oczekuje się, że stabilna inflacja wynikająca z niedawnej obniżki opłaty energetycznej będzie wspierać konsumpcję gospodarstw domowych. Dalsze obniżki podatków, w tym zniesienie najwyższego progu podatkowego oraz likwidacja dolnego progu średniego, powinny – wraz ze wzrostem płac realnych i nadal silnym rynkiem mieszkaniowym – zapewnić dodatkowe wsparcie dla siły nabywczej gospodarstw domowych. Efekt ten zostanie prawdopodobnie wzmocniony przez wysoki poziom zgromadzonych oszczędności gospodarstw domowych.

Ważną rolę odegra również polityka pieniężna. Oczekuje się, że Danmarks Nationalbank będzie nadal zasadniczo podążał za kursem polityki EBC, przy czym stopy procentowe pozostaną na niezmienionym poziomie w dającej się przewidzieć przyszłości, a pod koniec 2027 r. możliwe będzie złagodzenie polityki pieniężnej. Jednak ostatnia zmienność na rynkach może sprawić, że banki będą bardziej ostrożne w udzielaniu kredytów, zwłaszcza mniejszym przedsiębiorstwom. Mimo to oczekuje się, że dalszy wzrost wydatków rządowych zapewni dodatkowe wsparcie dla popytu krajowego i pomoże utrzymać aktywność gospodarczą. Ogólnie rzecz biorąc, choć sektor zewnętrzny będzie prawdopodobnie mniej sprzyjający niż w ostatnich latach, korzystne warunki krajowe powinny pozwolić gospodarce duńskiej zachować odporność w latach 2026 i 2027.

Oczekuje się, że liczba upadłości przedsiębiorstw pozostanie na stosunkowo stabilnym poziomie w 2026 r. i utrzyma się na niskim poziomie w 2027 r. Chociaż poprawa popytu krajowego powinna wspierać sektor prywatny, otoczenie zewnętrzne pozostaje trudne, zwłaszcza w świetle niedawnych zakłóceń i utrzymującej się niepewności. Na te perspektywy wpływa również niestabilna sytuacja eksportowa, na którą negatywnie oddziałują napięcia geopolityczne. W rezultacie upadłości będą prawdopodobnie skupiać się w sektorach bardziej narażonych na ryzyko, zwłaszcza w zorientowanych na eksport gałęziach przemysłu ciężkiego.

Dodatnie salda budżetowe pomimo rosnących wydatków publicznych

Prognozy na lata 2026 i 2027 wskazują na utrzymanie się solidnej sytuacji budżetowej. Oczekuje się jednak, że wyższe wydatki publiczne, w tym zwiększone wydatki na obronność, spowodują zmniejszenie salda budżetowego w kierunku zera. Mimo to saldo powinno pozostać dodatnie, ponieważ przewiduje się dalszy wzrost dochodów podatkowych wynikający z wysokiego poziomu zatrudnienia, pomimo planowanych obniżek podatków. Oczekuje się, że dług publiczny Danii pozostanie na niskim poziomie i zasadniczo nie ulegnie zmianie w porównaniu z międzynarodowymi standardami, co wzmacnia wysoką zdolność kraju do obsługi długu.

Oczekuje się również, że saldo rachunku bieżącego Danii pozostanie dodatnie w latach 2026 i 2027, wspierane przez silny eksport towarów i usług. Jednak po kilku szczególnie dobrych latach nadwyżka prawdopodobnie nieco się zmniejszy w miarę spowolnienia popytu zewnętrznego i utrzymującej się niepewności na arenie międzynarodowej. Chociaż duże międzynarodowe przedsiębiorstwa będą nadal przyczyniać się do okresowych wahań, strukturalnie konkurencyjne sektory eksportowe Danii, w tym farmaceutyczny, spożywczy i energetyczny, powinny zapewnić, że saldo rachunku bieżącego pozostanie ogólnie w dobrej kondycji.

Stabilność wewnętrzna, ale napięcia na arenie międzynarodowej nadal wpływają na sytuację Danii

Sytuacja polityczna w Danii pozostaje stosunkowo stabilna po utworzeniu nowego rządu w połowie 2026 r. Koalicja centrolewicowa składa się z Socjaldemokratów, Partii Zielonej Lewicy, Partii Umiarkowanych oraz Partii Socjalliberalnej. Kolejne wybory parlamentarne muszą się odbyć nie później niż w marcu 2030 r. Chociaż negocjacje koalicyjne były długotrwałe, rząd ogólnie realizował zrównoważony program, łącząc obniżki podatków dochodowych i wybranych stawek VAT ze środkami takimi jak zamrożenie niektórych progów podatkowych, podwyższenie podatków spadkowych od nieruchomości o wysokiej wartości oraz dostosowanie możliwości odliczania odsetek i innych przepisów podatkowych.

Ponowne zainteresowanie administracji amerykańskiej Grenlandią ponownie rozbudziło w Danii debatę na temat przyszłości Królestwa Danii, w skład którego wchodzą Dania, Grenlandia i Wyspy Owcze. Niemniej jednak wybory w Grenlandii w 2025 r. wskazały na utrzymujące się poparcie dla pozostania w ramach Królestwa. Po okresie nasilonych napięć między Stanami Zjednoczonymi a Królestwem Danii w sprawie przyszłości Grenlandii obie strony uczestniczą obecnie w pracach grupy roboczej mającej na celu określenie ich przyszłych stosunków, w tym potencjalnego rozszerzenia obecności wojskowej USA na Grenlandii.

Płatności

Dania staje się społeczeństwem bezgotówkowym. Przelewy bankowe są najczęściej stosowaną formą płatności. Wszystkie główne duńskie banki korzystają z sieci SWIFT, ponieważ jest to szybkie i wydajne rozwiązanie do realizacji transakcji krajowych i międzynarodowych. Dania wdrożyła również jednolity obszar płatności w euro (SEPA) w celu uproszczenia przelewów bankowych w euro.

Czeki i weksle są obecnie rzadko stosowane w Danii. Oba są traktowane jako potwierdzenie długu.

Niezrealizowane weksle i czeki, które zostały przyjęte, są instrumentami podlegającymi egzekucji sądowej, co oznacza, że wierzyciele nie muszą uzyskiwać wyroku sądowego. W takich przypadkach wyznacza się komornika sądowego (Fogedret) w celu nadzorowania egzekucji zajęcia. Wcześniej dłużnik zostaje wezwany do złożenia oświadczenia o swojej sytuacji finansowej, aby ustalić jego zdolność do spłaty długu. Złożenie fałszywego oświadczenia o niewypłacalności stanowi przestępstwo.

Windykacja należności

Etap polubowny

Niezapłacone weksle i akceptowane czeki są dokumentami dającymi prawo do egzekucji, co oznacza, że wierzyciele nie muszą uzyskiwać wyroku sądowego. W takich przypadkach wyznacza się komornika sądowego (Fogedret) w celu nadzorowania egzekucji zajęcia. Wcześniej dłużnik zostaje wezwany do złożenia oświadczenia o swojej sytuacji finansowej w celu ustalenia jego zdolności do spłaty długu. Złożenie fałszywego oświadczenia o niewypłacalności stanowi przestępstwo.

Po upływie 10 dni od daty wezwania do zapłaty pełnomocnik wierzyciela może obciążyć dłużnika kosztami windykacji pozasądowej (według oficjalnego cennika) i doręczyć mu wezwanie do zapłaty, w którym wyznacza się kolejne 10 dni na uregulowanie należności. W przypadku niedotrzymania tego terminu płatności dłużnikowi może zostać wysłane upomnienie określające datę i godzinę wizyty. Możliwe jest wysłanie trzeciego upomnienia oraz nawiązanie kontaktów telefonicznych.

W przypadku braku uzgodnienia przez strony konkretnych klauzul dotyczących stóp procentowych (maksymalnie 2% miesięcznie), stopa procentowa mająca zastosowanie do umów handlowych zawartych po 1 sierpnia 2002 r. to albo stopa referencyjna Duńskiego Banku Narodowego, albo stopa kredytowa (udlånsrente) obowiązująca 1 stycznia lub 1 lipca danego roku, powiększona o dodatkowe 8%.

Postępowanie sądowe

Postępowanie w trybie przyspieszonym

Od 1 stycznia 2008 r. zaległe płatności, których kwota nie przekracza 50 000 DKK lub 6 723 EUR i które są bezsporne, są rozpatrywane w ramach uproszczonej procedury windykacyjnej (forenklet inkassoprocedure), w ramach której wierzyciel składa formularz nakazu bezpośrednio u sędziego-komornika w celu doręczenia go dłużnikowi. W przypadku braku odpowiedzi w ciągu 14 dni wydawany jest nakaz egzekucyjny.

Postępowanie zwykłe

Jeżeli dłużnik nie odpowie na wezwanie do zapłaty lub jeżeli spór nie jest poważny, wierzyciele mogą uzyskać wyrok w wyniku postępowania kontradyktoryjnego lub wyrok zaoczny nakazujący dłużnikowi zapłatę. Trwa to zazwyczaj trzy miesiące.

W przypadku wyroku zaocznego dłużnik może zostać zobowiązany do zapłaty kwoty głównej wraz z odsetkami i kosztami (w tym opłat sądowych oraz, w stosownych przypadkach, udziału w kosztach prawnych wierzyciela) w terminie 14 dni.

Wszystkie sprawy, niezależnie od wysokości roszczenia i stopnia złożoności, sporne lub nie, rozpatrywane są przez sąd pierwszej instancji (Byret). Sądowi przewodniczy skład trzech sędziów lub jeden sędzia wspomagany przez biegłych, którzy rozpatrują zarówno dowody pisemne, jak i przedstawione ustnie.

Odwołania dotyczące roszczeń przekraczających 10 000 DKK rozpatruje jeden z dwóch sądów okręgowych – Vestre Landsret w Viborgu (dla regionu Jutlandii) lub Østre Landsret w Kopenhadze (dla pozostałej części kraju). Sprawy wyjątkowe, dotyczące kwestii zasadniczych, można kierować bezpośrednio do właściwego sądu okręgowego. Postępowanie to obejmuje serię rozpraw wstępnych, podczas których strony przedstawiają pisemne oświadczenia i dowody, oraz rozprawę plenarną, podczas której sąd wysłuchuje zeznań świadków i argumentów obu stron. Koszty sądowe zależą od wartości przedmiotu sporu. Koszty sądowe ponosi zazwyczaj strona przegrywająca.

W Danii sądy gospodarcze działają wyłącznie w rejonie Kopenhagi. Składają się one z sądu morskiego i gospodarczego (Sø-og Handelsretten), którym przewodniczy skład sędziowski złożony z sędziów zawodowych i niezawodowych. Sędziowie ci są właściwi do rozpatrywania spraw dotyczących sporów handlowych i morskich, prawa konkurencji, postępowań upadłościowych oraz spraw związanych z handlem międzynarodowym.

0

Wykonanie orzeczenia sądowego

Wyroki krajowe stają się wykonalne po wyczerpaniu wszystkich instancji odwoławczych. Jeżeli dłużnik nie zastosuje się do wyroku w ciągu dwóch tygodni, wierzyciel może dochodzić jego wykonania za pośrednictwem komornika sądowego. Egzekucja może przybrać formę ugody dotyczącej spłaty lub zajęcia majątku dłużnika. Plany spłaty są zazwyczaj uzgadniane w sądzie, a jednocześnie ustala się, które składniki majątku dłużnika mogą zostać zajęte. Sądy zazwyczaj akceptują plany spłaty rozłożone na okres od dziesięciu do dwunastu miesięcy, w zależności od kwoty.

W przypadku orzeczeń zagranicznych sytuacja może być bardziej skomplikowana, jeśli orzeczenie zostało wydane przez państwo członkowskie UE, ponieważ Dania nie stosuje się do unijnych przepisów dotyczących europejskich nakazów zapłaty. Orzeczenia wydane przez państwa spoza UE mogą zostać uznane i wykonane, pod warunkiem że państwo wydające orzeczenie jest stroną umowy dwustronnej lub wielostronnej z Danią.

Postępowania upadłościowe

Postępowania pozasądowe

Pozasądowa restrukturyzacja może odbywać się w drodze formalnych ugód układowych, w ramach których uznaje się zadłużenie wobec wierzycieli i uzgadnia się raty spłaty bez konieczności zwracania się do sądu. Niemniej jednak, ze względu na sprawność duńskiego systemu sądowego, postępowania pozasądowe są zazwyczaj wykorzystywane jako nieformalne narzędzia negocjacyjne.

Postępowania restrukturyzacyjne

Postępowania restrukturyzacyjne opierają się na orzeczeniach wydanych przez sąd upadłościowy. Sąd bada możliwość zastosowania przymusowego układu lub przeniesienia przedsiębiorstwa. Postępowania te mogą być wszczęte przez dłużnika w przypadku niewypłacalności lub przez wierzyciela (jednak wyłącznie w odniesieniu do osób prawnych). Następnie sąd wyznacza syndyka restrukturyzacyjnego. Dłużnik zachowuje kontrolę nad swoim majątkiem w trakcie postępowania, ale nie może zawierać transakcji o istotnym znaczeniu bez zgody syndyka restrukturyzacyjnego. Wynik postępowania zależy od propozycji syndyka.

Likwidacja

Postępowania likwidacyjne opierają się na postanowieniach o ogłoszeniu upadłości wydanych przez sąd, na wniosek dłużnika lub wierzyciela. Dłużnik musi być niewypłacalny. Sąd wyznacza syndyka, który jest upoważniony do działania we wszystkich sprawach w imieniu masy upadłościowej. Jego głównym zadaniem jest likwidacja majątku dłużnika i podział uzyskanego z tego tytułu dochodu między wierzycieli. Wierzyciele muszą zgłaszać swoje roszczenia syndykowi w celu ich oszacowania.

Ostatnia aktualizacja: lipiec 2026 r.