Bahrajn

Gwałtowne załamanie gospodarcze w 2026 r. spowodowane wojną

Oczekuje się, że gospodarka Bahrajnu gwałtownie się skurczy w 2026 r. z powodu zakłóceń w sektorze naftowym i nienaftowym spowodowanych wojną oraz wynikającego z niej zamknięcia Cieśniny Ormuz, przez którą Bahrajn eksportuje większość swoich towarów. Chociaż Bahrajn posiada połączenie drogowe z Arabią Saudyjską, co ułatwia handel z tym krajem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi i innymi krajami regionu, kraj ten pozostaje w dużym stopniu uzależniony od szlaków morskich. Ponad połowa eksportu i około 70% importu przechodzi przez Cieśninę Ormuz, co sprawia, że Bahrajn jest bardzo podatny na wszelkie zakłócenia ruchu w tym miejscu. Oczekuje się, że sektor naftowy (stanowiący około 10% PKB) ulegnie kurczeniu z powodu szacowanego 15-procentowego spadku produkcji ropy naftowej i produktów rafinowanych w 2026 r. w porównaniu z rokiem poprzednim, w związku z przestojami w produkcji wymuszonymi przez ataki rakietowe. W następstwie bezpośrednich ataków Iranu na bahrajńskie zakłady aluminiowe (metale stanowią około 12–16% PKB i 40% całkowitego eksportu), przewiduje się, że połączenie fizycznych zniszczeń zakładów oraz trwającej blokady morskiej, która uniemożliwia większość importu boksytu i tlenku glinu, a także eksportu aluminium, spowoduje spadek całkowitej produkcji metali w Bahrajnie o około 20–25% w 2026 r. Oczekuje się, że przychody z turystyki (około 7% PKB) spadną w 2026 r. i będą hamować wzrost gospodarczy w obliczu nasilających się napięć geopolitycznych w regionie, które zakłócają ruch lotniczy, zwiększają koszty i osłabiają popyt ze strony turystów zagranicznych, a do tego dochodzi odwołanie kluczowych wydarzeń, takich jak Grand Prix Formuły 1. Ataki dronów na centrum danych w marcu również mogą zagrozić realizacji celów transformacji cyfrowej i zaufaniu inwestorów.

Oczekuje się, że w 2026 r. presja inflacyjna wzrośnie w związku z rosnącymi cenami żywności, napędzanymi utrzymującymi się zakłóceniami w łańcuchu dostaw oraz wyższymi cenami energii. Prognozuje się, że koszty transportu w Bahrajnie (stanowiące około 18% koszyka wskaźnika CPI) będą nadal rosły, ponieważ władze w związku z narastającą presją fiskalną nadal ograniczają dotacje do paliw. Niemniej jednak oczekuje się, że inflacja pozostanie na umiarkowanym poziomie, ponieważ powiązanie dinara z dolarem amerykańskim będzie nadal skutecznie hamować presję inflacyjną.

Deficyt budżetowy wzrośnie, a nadwyżka w bilansie płatniczym zmniejszy się

Deficyt budżetowy Bahrajnu ma się pogłębić w 2026 r. w wyniku dużej zależności od dochodów z węglowodorów (stanowiących 50–55% całkowitych dochodów budżetowych), ograniczonej elastyczności wydatków oraz wysokich kosztów obsługi długu publicznego, pomimo trwających wysiłków władz na rzecz konsolidacji. Wyniki po stronie dochodów będą nadal w dużym stopniu uzależnione od zmian cen ropy naftowej i wielkości eksportu. Ta wrażliwość jest znacznie spotęgowana przez trwające zamknięcie Cieśniny Ormuz. Dopóki ten kluczowy morski wąski gardło pozostaje zablokowany, zdolność Bahrajnu do fizycznego eksportu ropy naftowej i produktów rafinowanych praktycznie ustanie, co będzie bezpośrednim ciosem dla dochodów państwa. Po stronie wydatków sztywne struktury wydatkowe ograniczą możliwości dostosowawcze. Wynagrodzenia, dotacje i transfery socjalne stanowią około połowy całkowitych wydatków rządowych, co ogranicza możliwości szybkiej konsolidacji. Ponadto oczekuje się, że względy społeczne i polityczne będą zniechęcać do głębokich cięć w wydatkach bieżących. W tych okolicznościach potrzeby finansowe będą nadal zaspokajane głównie poprzez zaciąganie pożyczek, co jeszcze bardziej pogłębi dług publiczny. Bahrajn od dawna opiera się na znacznym wsparciu fiskalnym ze strony swoich sąsiadów. W 2018 r. Arabia Saudyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie i Kuwejt zadeklarowały pakiet wsparcia w wysokości 10 mld USD, który ma być przekazywany w transzach w miarę upływu czasu, aby pomóc w stabilizacji równowagi fiskalnej i zewnętrznej kraju. Obecnie wypłata środków może ulec opóźnieniu, ponieważ kraje-donatorzy również borykają się z negatywnymi skutkami napięć w regionie. Jednak dalsze wsparcie strukturalne, w szczególności inwestycja Arabii Saudyjskiej w bahrajński fundusz majątkowy (około 10% PKB), powinno w perspektywie krótkoterminowej złagodzić ryzyko dla stabilności. Ponadto pięcioletnia umowa swapowa o wartości 20 mld AED (5,4 mld USD) zawarta między bankami centralnymi Bahrajnu i Zjednoczonych Emiratów Arabskich powinna przyczynić się do zwiększenia płynności.

Nadwyżka na rachunku bieżącym Bahrajnu zmniejszy się w 2026 r., głównie w wyniku niskiego eksportu węglowodorów (stanowiących 50% całkowitego eksportu) oraz metali. Pomimo inicjatyw państwowych mających na celu złagodzenie obciążenia sektora turystycznego poprzez opcjonalne odroczenie opłat w pierwszym kwartale, przewiduje się spadek całkowitych dochodów z turystyki. Niskie rezerwy finansowe (tj. rezerwy walutowe pokrywające jedynie 1,5 miesiąca importu) narażają kraj na wysokie ryzyko wstrząsów zewnętrznych i zmuszają go do większego polegania na finansowaniu zewnętrznym w celu utrzymania sztywnego kursu walutowego i wywiązywania się ze zobowiązań dłużnych.

Regionalne napięcia geopolityczne negatywnie wpływają na perspektywy bezpieczeństwa

Po ataku USA i Izraela 28 lutego 2026 r. i przed zawieszeniem broni 13 kwietnia Iran przeprowadził serię ataków rakietowych i dronowych na kilka krajów Zatoki Perskiej, w tym Bahrajn. Ataki były wymierzone w kluczową infrastrukturę, taką jak obiekty energetyczne, a także obszary w pobliżu baz wojskowych, co zwiększyło zagrożenie dla bezpieczeństwa Bahrajnu. Bahrajn stał się celem ataku 5 czerwca podczas sporadycznych wzajemnych ataków w trakcie zawieszenia broni. Od początku wojny Iran zablokował również ruch statków przez Cieśninę Ormuz. Jeśli uda się osiągnąć trwałe zawieszenie broni lub szersze regionalne porozumienie pokojowe, ogólne otoczenie ryzyka w Bahrajnie prawdopodobnie ulegnie poprawie, choć tylko częściowo. Poważne niepokoje wewnętrzne w Bahrajnie zwykle nasilają się w okresach konfliktów z udziałem Iranu, ponieważ takie wydarzenia silnie oddziałują na szyicką większość w kraju. Bardziej stabilne i mniej konfrontacyjne otoczenie regionalne zmniejszyłoby prawdopodobieństwo protestów i wspierałoby stabilność społeczną, ułatwiając tym samym władzom utrzymanie kontroli. Ponadto rozdrobnienie i brak zorganizowanej reprezentacji politycznej opozycji wobec rodziny królewskiej i rządu ograniczają możliwość organizowania zakrojonych na szeroką skalę i skoordynowanych działań przeciwko rządzącym, co pomaga łagodzić niepokoje społeczne.

Bahrajn utrzymuje bliskie stosunki z Arabią Saudyjską, Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią, co odzwierciedla jego silne zbliżenie z sojusznikami zachodnimi i z regionu Zatoki Perskiej, a także zależność od zewnętrznych gwarancji bezpieczeństwa. Gdyby nie wojna, Bahrajn zachowywałby ostrożne stanowisko wobec Iranu, odzwierciedlając zarówno regionalne rywalizacje, jak i wrażliwość wewnętrzną. Po drugie, Bahrajn i Izrael znormalizowały swoje stosunki w ramach porozumień Abrahama (2020 r.) w celu wzmocnienia współpracy gospodarczej i stabilności regionalnej. Postępy są jednak nadal hamowane przez napięcia geopolityczne i ograniczenia związane z wdrażaniem tych porozumień.

Ostatnia aktualizacja: czerwiec 2026 r.