Dobry wieczór

Spowolnienie w sektorze naftowym zrównoważone wzrostem w sektorze gazowym, górniczym oraz dzięki inwestycjom publicznym

W 2026 r. gospodarka Gabonu ulegnie spowolnieniu z powodu osłabienia wzrostu wydobycia ropy naftowej, wynikającego z wyczerpania się istniejących złóż oraz niskich cen na rynku światowym. Nowe odkrycia, w szczególności odwiert Bourdon eksploatowany przez BW Energy w ramach koncesji Dussafu, oferują obiecujące perspektywy z zasobami wynoszącymi około 25 mln baryłek wydobywalnych. Nie przewiduje się jednak, aby odwiert ten został oddany do eksploatacji przed latami 2027–2028. Z drugiej strony rolnictwo (10% PKB w 2024 r.) pozostanie dynamiczne dzięki rozwijającej się produkcji drewna i oleju palmowego. Zwiększone inwestycje prywatne będą wspierać produkcję gazu i wydobycie surowców. Projekt pływającej instalacji do skraplania gazu ziemnego firmy Perenco w terminalu Cap Lopez, którego uruchomienie zaplanowano na koniec 2026 r., zwiększy eksport LNG, LPG i butanu. Ponadto w tym samym czasie może rozpocząć się komercyjna eksploatacja kopalni rudy żelaza w Baniaka. Inwestycje publiczne przyniosą korzyści sektorowi budowlanemu, a projekty infrastrukturalne będą służyć transportowi i eksportowi surowców, takie jak modernizacja portu w Owendo oraz budowa dróg. Projekty obejmują również budowę szkół i uczelni wyższych, szpitali, budynków mieszkalnych oraz administracyjnych. Wreszcie, zwiększone bieżące wydatki publiczne skoncentrowane na programach społecznych oraz utrzymanie dopłat do paliw pomogą wesprzeć konsumpcję prywatną.

Oczekuje się, że inflacja nieznacznie wzrośnie w wyniku zniesienia dotacji do mąki pszennej, ale pozostanie poniżej docelowego poziomu 3% wyznaczonego przez BEAC, dzięki niższym światowym cenom kluczowych towarów importowanych. W marcu 2025 r. BEAC obniżył swoją podstawową stopę procentową z 5% do 4,5% i może obniżyć ją do 4% w 2026 r., zgodnie z europejską polityką łagodzenia polityki pieniężnej.

Zagrożenie dla finansów publicznych

Sytuacja budżetowa Gabonu w 2026 r. pozostanie niestabilna, ponieważ deficyt nadal się pogłębia. Pomimo spadku dochodów z ropy naftowej (stanowiących 50% dochodów podatkowych) rząd zamierza utrzymać swoją politykę ekspansywną. Budżet na rok 2026 przewiduje zatem niemal podwojenie wydatków operacyjnych w celu utrzymania dopłat do paliw oraz sfinansowania programów społecznych w dziedzinie edukacji i zdrowia, mających na celu zmniejszenie ubóstwa wielowymiarowego. Jednocześnie inwestycje publiczne wzrosną dramatycznie – niemal czterokrotnie – i będą koncentrować się głównie na infrastrukturze, portach i drogach. Chociaż planowane są działania mające na celu zwiększenie dochodów poprzez nowe podatki (akcyza, podatki od nieruchomości), ograniczenie zwolnień podatkowych, racjonalizację dotacji oraz cyfryzację poboru podatków, rząd będzie miał trudności z realizacją budżetu ze względu na ograniczenia finansowe. Perspektywa nowego programu wsparcia finansowego MFW wydaje się zatem mało prawdopodobna, co pogłębi ryzyko finansowe w 2026 r.

Wskaźnik zadłużenia publicznego wzrośnie, znacznie przekraczając ustalony przez CEMAC pułap 70% PKB, a jego znaczna i rosnąca część będzie stanowić zadłużenie lokalne i regionalne (51%). Z drugiej strony w 2026 r. udział zadłużenia zagranicznego, które w całości ma charakter publiczny, w PKB ulegnie zmniejszeniu. Dostęp Gabonu do międzynarodowego finansowania jest ograniczony. Na koniec października 2025 r. zadłużenie publiczne wzrosło o 20,6% w ujęciu rok do roku, przy czym większość tego wzrostu przypadała na rynek finansowy CEMAC. Jednak płynność na tym rynku pozostaje ograniczona pomimo obniżenia kluczowych stóp procentowych w 2025 r. oraz rekordowych zastrzyków gotówki od 2021 r. Wreszcie, narastanie zaległości w płatnościach krajowych i zagranicznych, które na koniec października 2025 r. osiągnęły poziom 792 mln USD, pogłębiło ryzyko związane z przepływami pieniężnymi.

Nadwyżka na rachunku bieżącym będzie nadal maleć, głównie z powodu kurczącej się nadwyżki handlowej spowodowanej niższymi przychodami z eksportu. Wynika to z utrzymujących się na niskim poziomie światowych cen ropy naftowej oraz wzrostu importu, zwłaszcza dóbr kapitałowych związanych z projektami inwestycyjnymi w sektorach naftowym, górniczym i leśnym, a także z powiązaną infrastrukturą transportową. Jednocześnie oczekuje się, że eksport produktów innych niż ropa naftowa – manganu, skroplonego gazu ziemnego (LNG) i rudy żelaza – znacznie wzrośnie wraz z uruchomieniem nowych zakładów, ale nie zrównoważy to w pełni spadku sprzedaży ropy. Do tego dochodzi pogłębiający się deficyt strukturalny w sektorze usług, ponieważ kraj pozostaje uzależniony od importowanych umiejętności technicznych. Repatriacja zysków przedsiębiorstw zagranicznych będzie nadal obciążać saldo rachunku bieżącego. Oczekuje się, że udział Gabonu w rezerwach walutowych CEMAC spadnie w 2026 r. w wyniku niższych dochodów z ropy naftowej, które średnio pokrywają jedynie dwa miesiące importu, tj. poniżej ostrożnościowego progu trzech miesięcy.

Koniec okresu przejściowego pod rządami wojska, ale politycy nadal sprawują władzę

Wybory w 2025 r. oznaczały koniec okresu przejściowego pod rządami wojska, który rozpoczął się po zamachu stanu w sierpniu 2023 r., oraz ustanowienie systemu prezydenckiego zgodnie z konstytucją zatwierdzoną w listopadzie 2024 r. Nowa ordynacja wyborcza, uchwalona w styczniu 2025 r., umożliwiła osobom z kręgów wojskowych kandydowanie w wyborach. W tym kontekście generał Brice Oligui Nguema, były szef junty, wygrał kwietniowe wybory prezydenckie, uzyskując 94,9% głosów (przy frekwencji wynoszącej 70%), zapewniając sobie siedmioletnią kadencję. Jego partia, l’Union pour la Démocratie et le Bien-être (UDB), umocniła pozycję generała, zdobywając 102 ze 145 mandatów w październikowych wyborach parlamentarnych. Jednak znaczna część jej kandydatów należała do Parti Démocratique Gabonais (PDG) kierowanej przez obalonego prezydenta. Niska frekwencja (34%) odzwierciedla brak zaufania do instytucji.

Oczekuje się, że w 2026 r. Gabon będzie nadal prowadził politykę wielostronną, dążąc do utrzymania bliskich więzi ze swoimi tradycyjnymi partnerami zachodnimi, a jednocześnie dywersyfikując swoje relacje. W Gabonie działa ponad 90 francuskich przedsiębiorstw, m.in. w sektorze wydobycia manganu. Pod koniec 2025 r. oba kraje wyraziły chęć zacieśnienia współpracy dwustronnej, a prezydent Francji zobowiązał się do wspierania odnowy gospodarczej i transformacji Gabonu. Ze swojej strony Stany Zjednoczone mogłyby wzmocnić współpracę wojskową, biorąc pod uwagę strategiczne położenie Gabonu na wybrzeżu Atlantyku oraz jego rosnące powiązania z Chinami. Rozważane jest finansowanie projektów przez amerykańską Międzynarodową Korporację Finansowania Rozwoju (International Development Finance Corporation) oraz firmy prywatne. Jednocześnie oczekuje się konsolidacji współpracy wojskowej z Chinami. Chiny są już głównym partnerem handlowym Gabonu (odpowiadającym za 28% eksportu w 2024 r.) oraz inwestorem.

Ostatnia aktualizacja: styczeń 2026 r.