Różnice między sektorami coraz silniej kształtują wyniki przedsiębiorstw w Europie Środkowo-Wschodniej, wyprzedzając znaczenie granic państwowych. Jak wynika z raportu Coface CEE Sectorial Heatmap 2026, import z Chin do regionu wzrósł w ostatnich 12 miesiącach o około 17%, nasilając konkurencję dla lokalnych producentów i zwiększając rozbieżności pomiędzy najsilniejszymi a najsłabszymi sektorami gospodarki.
Kluczowe wnioski
- Sektor metalowy i chemiczny należą do najbardziej narażonych branż w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, pozostając pod presją wysokich kosztów energii, regulacji oraz zagranicznej konkurencji.
- Import z Chin do regionu CEE wzrósł rok do roku o około 17%, co nasila presję konkurencyjną na lokalnych producentów.
- ICT pozostaje jednym z najlepiej rozwijających się sektorów, wspieranym przez postępującą cyfryzację, wykwalifikowaną kadrę oraz inwestycje publiczne.
- Wyniki sektora handlu detalicznego coraz bardziej różnią się między poszczególnymi krajami, co pokazuje rosnące znaczenie krajowej polityki fiskalnej.
- Programy finansowane ze środków UE wspierają inwestycje w budownictwie, ochronie zdrowia, sektorach związanych z obronnością oraz transformacji cyfrowej.
- Coface prognozuje, że wzrost gospodarczy w regionie nieznacznie spowolni z 2,1% w 2025 r. do 2,0% w 2026 r., a następnie przyspieszy do 2,3% w 2027 r..
Badanie pokazuje, że zakłócenia żeglugi przez Cieśninę Ormuz wpłynęły na znacznie więcej niż tylko rynki energii. Rosnące ceny ropy naftowej, gazu ziemnego, nawozów, aluminium oraz produktów pochodzenia petrochemicznego wywołują efekt domina w łańcuchach dostaw, zwiększając presję kosztową na producentów i przyczyniając się do ponownego wzrostu inflacji w regionie.
Jednocześnie region mierzy się ze zjawiskiem, które ekonomiści coraz częściej określają mianem „China Shock 2.0”. W obliczu słabego popytu krajowego chińscy producenci coraz agresywniej zwiększają swoją obecność na rynkach eksportowych, szczególnie w Europie. Trend ten wywiera presję na lokalnych producentów, ogranicza ich marże i zaostrza konkurencję w wielu sektorach przemysłu. Do branż stojących przed największymi wyzwaniami należą motoryzacja, chemia oraz produkcja metali.
Nie wszystkie sektory rozwijają się jednak w tym samym kierunku. Sektor ICT wyróżnia się jako jeden z najbardziej perspektywicznych w regionie, korzystając z programów wspierających transformację cyfrową, wysokiego popytu na usługi technologiczne oraz dobrze wykwalifikowanej kadry. Branża ta pozostaje jednym z kluczowych motorów konwergencji gospodarczej i wzrostu konkurencyjności w Europie Środkowo-Wschodniej.
Raport wskazuje również na znaczące różnice pomiędzy krajami i sektorami. Przykładowo, handel detaliczny prezentuje zróżnicowany obraz: niektóre rynki oferują korzystne warunki rozwoju, podczas gdy na innych poziom ryzyka pozostaje podwyższony. Decydują o tym lokalna sytuacja gospodarcza, polityka fiskalna oraz poziom zaufania konsumentów.
Pomimo licznych wyzwań badanie identyfikuje także istotne źródła odporności gospodarczej. Inwestycje wspierane przez unijny Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) oraz program SAFE powinny znacząco wesprzeć projekty z zakresu budownictwa, ochrony zdrowia, cyfryzacji i infrastruktury w całym regionie. Inwestycje te pomagają ograniczać negatywne skutki niepewności geopolitycznej oraz wspierają aktywność biznesową w wielu sektorach gospodarki.
Zróżnicowana sytuacja w poszczególnych krajach
Polska pozostaje jedną z najszybciej rozwijających się dużych gospodarek Unii Europejskiej, wspieraną przez silny popyt konsumpcyjny oraz inwestycje finansowane ze środków UE.
Rumunia zmaga się natomiast z warunkami zbliżonymi do recesji, ponieważ działania na rzecz konsolidacji fiskalnej ograniczają wydatki gospodarstw domowych.
Słowacja odczuwa presję w sektorze handlu detalicznego z powodu wyższych podatków i słabszej konsumpcji, podczas gdy bułgarskie budownictwo nadal korzysta z korzystnych warunków finansowania oraz postępującej urbanizacji.
Różnice między sektorami są dziś większe niż różnice między krajami. Przyszły sukces będzie zależał w mniejszym stopniu od ogólnego wzrostu gospodarczego, a w większym od tego, jak skutecznie poszczególne branże dostosują się do zmieniających się struktur kosztów, transformacji technologicznej oraz globalnej konkurencji.
komentuje dr Mateusz Dadej, Główny Ekonomista Coface w Regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
Prawdziwym wyzwaniem dla firm nie jest dziś brak informacji, lecz umiejętność rozpoznania tych, które mają największe znaczenie.
W obliczu dynamicznie zmieniających się ryzyk w poszczególnych sektorach i na różnych rynkach, dostęp do wiarygodnych danych oraz prognozujących analiz staje się kluczowy dla podejmowania trafnych decyzji biznesowych i budowania odporności organizacji.
komentuje Jarosław Jaworski, CEO Coface w Regionie Europy Środkowo-Wschodniej.
O raporcie
Pełny raport CEE Sectorial Heatmap 2026 zawiera szczegółową ocenę 13 sektorów gospodarki w Europie Środkowo-Wschodniej oraz przegląd sytuacji w poszczególnych krajach regionu. Oferuje przedsiębiorstwom cenne informacje na temat zmieniających się ryzyk, szans rozwojowych oraz trendów charakterystycznych dla poszczególnych branż.
Badanie zostało przygotowane z myślą o wsparciu decydentów, menedżerów ds. ryzyka oraz liderów biznesu w identyfikowaniu potencjalnych zagrożeń i podejmowaniu bardziej świadomych decyzji biznesowych w coraz bardziej złożonym i wymagającym otoczeniu gospodarczym.
